Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3789 K.2023/6929

1. Hukuk Dairesi         2023/3789 E.  ,  2023/6929 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/472 E., 2023/762 K.
DAVA TARİHİ : 24.09.2021
HÜKÜM/KARAR : Ret/Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ: ...Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/82 E., 2022/51 K.
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ...evkiinde bulunan 200 ada 18 parsel sayılı taşınmazın mülkiyeti mirasbırakanı Ali Haydar Akalın'a ait iken 28.02.1986 tarihinde vefatı ile mirasçı olarak geride eşi Nazife Akalın, oğulları ..., ..., ... ve kendisini bıraktığını, mirasbırakanın eşi Nazife Akalın'ın da vefat ettiğini bu itibarla söz konusu taşınmazın 1/4 hissedarı olduğunu ancak bölgede yapılan kadastro çalışmalarında dava konusu taşınmazın 1/3 'er hisse itibariyle ..., ... ve ... adına tespit ve tescil edildiğini,...'ın 1/3 hissesini ...'e mal kaçırmak amacıyla devrettiğini, bu durumun muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile 1/4 'er hisse olmak üzere ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.03.1986 tarih ve 1986/182 Esas, 1986/169 Karar sayılı veraset ilamı doğrultusunda tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; davacının 10 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açması gerekirken herhangi bir dava açmamakla tescile karşı bir daha hak ileri süremeyeceğini, davayı açmakta yetkisi bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın dava konusu yerde herhangi bir malikliği söz konusu olmadığından muvazaa iddiasının da taraf sıfatı yokluğu nedeniyle dinlemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalılar ... ve ..., davayı kabul etmişlerdir.
Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 14.04.2022 tarihli ve 2021/82 Esas, 2022/51 Karar sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin 18.07.2006 tarihinde kesinleştiği, davanın açıldığı 24.09.2021 tarihi itibariyle Kadastro Kanunu'nun 12/3 üncü maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı istinaf dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece araştırma ve inceleme yapılmadığını, kadastro tespitinin hatalı yapıldığını öğrenir öğrenmez dava açtığını, davanın reddine karar verilmesinin şahsını ve aile bireylerini mağdur ettiğini, miras davalarında hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini, yine davalı ...’in ...’ın hisseni mal kaçırmak amacıyla devralmış olduğundan bu hissenin devrine yönelik tüm işlemlerin muvazaa nedeniyle iptalini talep etmesine rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı ...’ın hissesini devretmeden önce diğer mirasçılara devri ihtar etmesi gerekirken hileli ve danışıklı olarak mal kaçırma amacıyla hissesini devrettiğini, bu hususu davayı açarken öğrendiklerini, davalılardan ... ve ...’ın davayı kabul ettiklerine dair dilekçelerinin göz önüne alınmadan doğrudan hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin de yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 24.04.2023 tarihli ve 2023/472 Esas, 2023/762 Karar sayılı kararıyla; hak düşürücü süre dava şartı olsa da, hak düşürücü süreye nazaran kesin hükmün sonuçlarını doğuran kabul beyanına üstünlük tanınması gerektiği; somut olayda, davanın açıldığı 24.09.2021 tarihi ile kadastro tespitinin kesinleştiği 18.07.2006 tarihi arasında 3402 sayılı yasanın 12/3 üncü maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği ayrıca davalı ...'in Türk Medeni Kanunu'nun 1023 üncü maddesi korumasından faydalanamayacağına yönelik iddianın ancak hak düşürücü süre içinde açılacak davada dinlenebileceği, bu itibarla Mahkemece davalı ... ve ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırı yön bulunmadığı; ancak davalılar ... ve ... 'ın ön inceleme duruşmasından önce Mahkemeye ibraz ettiği dilekçe ile davayı kabul ettikleri nazara alındığında bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmemesinin doğru olmadığı, davalı ...'in isminin karar başlığına Muammer olarak yazılmasının mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak görüldüğü belirtilerek davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın , davalılar ... ve ... yönünden hak düşürücü süre nedeniyle reddine; davalılar ... ve ... yönünden kabul beyanı nazara alınarak davanın kabulü ile dava konusu... ili , ...ilçesi, Deşdiğin/Cumhuriyet Mahallesi 200 ada 18 parselde kayıtlı taşınmazın davalılar ... ve ... adına olan payların iptaline, 2/12 payının davacı ... adına, 3/12'şer payının davalılar ... ve ... adlarına, 4/12 payın davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Nedenleri
Davacı temyiz dilekçesinde;istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla ve davalı ...'e 4/12 hisse verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup bu hissenin muvazaa nedeniyle iptalini talep etmesine rağmen bu hususa ilişkin Mahkemece karar verilmediğinden öncelikle davalı ...'in hissenin muvazaa nedeniyle iptaline olmadığı taktirde ...'in 4/12 olan hissesinin 3/12 hisseye düşürülmesi, kendi hissesinin de 2/12 yerine 3/12 hisseye çıkarılması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3 üncü maddesi
3. Değerlendirme
1.Dava konusu... ili, ...ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 200 ada 18 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kadastro tespitinin kesinleşme tarihinin 18.07.2016 olduğu, davanın ise Kadastro Kanunu'nun 12 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 24.09.2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan nedenle; davacının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA;
Aşağıda yazılı 89,95 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına;
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.