Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3834 K.2025/4987

1. Hukuk Dairesi         2025/3834 E.  ,  2025/4987 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/111 E., 2024/88 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan ve dava dilekçesine ekli krokide gösterdiği yaklaşık 31.0 94... ’lik taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında tescil harici bırakıldığını, taşınmaza emek ve masraf sarf ederek imar-ihya edip 30 yılı aşkın zamandır kullandığını ileri sürerek taşınmazın adına tapuya tescilini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar, ayrı ayrı sundukları cevap dilekçesinde ve yargılama sırasında; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.
III. MAHKEME KARARI ve BOZMA
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.07.2016 tarihli 2014/623 Esas ve 2016/432 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 29.366, 30... 'lik taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar, davalı Hazine temsilcisi, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 16.09.2020 tarihli ve 2016/15188 Esas, 2020/3044 Karar sayılı kararı ile "yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişine incelettirilmesi, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınması" gereğine değinilerek karar bozulmuştur.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli ve 2021/62 Esas, 2022/289 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 29.366, 30... 'lik taşınmazın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar, davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 12.12.2023 tarihli ve 2022/8219 Esas, 2023/7416 Karar sayılı kararı ile; davacının Kanun'da aranılan 20 yıllık zilyetlik süresini doldurup doldurmadığının denetlenebilmesi için imar-ihyanın ne zaman başladığı ve tamamlandığı hususlarının açıkça tespit edilmesinin gerektiği, imar-ihya tamamlanmadan önceki zilyetliğin hukuken kıymeti olmadığı belirtilerek aynı bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle imar-ihyanın hangi tarihte başladığı ve tamamlandığı hususunda detaylı ve çelişkileri giderir rapor alınması gereğine değinilerek bozulmuştur.
IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dava konusu yeri 30 yılı aşkın süredir kullanarak tarım arazisi haline getirdiği, dava konusu yerde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla taşınmaz iktisabına ilişkin yasal koşulların davacı lehine gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda Hazine adına kayıtlı taşınmazda (A) harfi ile gösterilen 29.366, 30... 'lik kısmın davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde özetle; kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece davacının zilyetlik koşullarını sağladığı hususunda yeterli araştırma yapılmadığını, imar ve ihyanın bilirkişi raporuna göre 2011 yılında tamamlandığını, 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığını belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, Medeni Kanun'un 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Dava konusu taşınmaz bölümü,1976 yılında ... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşlık olarak tespit harici bırakılmıştır.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Ancak, kamu düzeninden olan doğru sicil oluşturma ilkesi gereğince hakimin infazı kabil karar verme yükümlülüğü vardır. Mahkemelerce kurulan hükümler infaz sırasında tereddüt ve şüphe yaratmayacak nitelikte olmalıdır. Devletin sicil oluşturmadan kaynaklanan görevi kamu düzeniyle ilgili olduğundan bu hususun re’sen gözetilmesi gerekmektedir.
Hükümde, Hazine adına kayıtlı taşınmazda teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 29.366, 30... 'lik kısmın davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş ise de yargılama sırasında, çekişmeli taşınmaz bölümünün yapılan toplulaştırma çalışmaları sonucu 1 22... parsel numarasını alarak Hazine adına fıstıklık vasfı ile tescil edilmesi nedeni ile artık tapusuz taşınmazın tapuya tescili istemi ile açılan davanın tapu iptali ve tescil davasına dönüştüğü kabul edilerek ve hükmün infazı için kararda hangi taşınmazın ne kadarlık kısmının tapu kaydının iptal edildiğinin açıkça yazılması gerekirken tescil davası gibi hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
Ne var ki, anılan hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Mahkeme kararının hüküm kısmının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine temsilcisinin ve davalı ... vekilinin değinilen yönler itibariyle temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün 1. bendinin hüküm yerinden çıkarılmasına ve yerine 1. bent olarak; “Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain bulunan 1 22... parsel sayılı taşınmazın 15.10.2024 tanzim tarihli, teknik bilirkişi ek raporuna ekli koordinatlı krokide (A) harfi ile gösterilen 29.366, 30... 'lik kısmının Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile iptali edilen bu kısmın ... ve ... oğlu 01.01.1961 doğumlu davacı ... adına TAPUYA KAYIT VE TESCİLİNE” cümlesinin yazılmasına, hükmün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi uyarınca bu hali ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Başkanlığına iadesine,
Dosyanın ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
06.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.