Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2318 K.2025/3707

1. Hukuk Dairesi         2024/2318 E.  ,  2025/3707 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1140 E., 2024/27 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/183 E., 2023/121 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı ... 11.05.2018 tarihli dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 99... ve 1 96... parsel sayılı taşınmazların hatalı şekilde davalı ... adına tespit edildiğini, davalının müşterek oldukları parsellere tecavüz ettiğini, ayrıca müşterek oldukları 1 98... ve 1 99... parsel sayılı taşınmazların ortasında hiçbir yol olmadığı hâlde bilirkişilere yanlış beyanda bulunarak kadastro sırasında parsellerin arasından yol geçirilmesini sağladığını ileri sürerek davalı adına olan taşınmazların tapu kaydının iptali ve tescilini, sınırların düzeltilmesini, yolun adına tescilini ve davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/278 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesini talep etmiş, dava sırasında Hazine, ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Belediyesini davaya dahil etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde; davacının aynı konuda açtığı davanın 2015/278 Esas sayılı dosyada derdest olduğunu, davanın haksız olduğunu belirterek reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2018 tarihli ve 2018/95 Esas, 2018/331 Karar sayılı kararıyla; davacı ...'ın 11.05.2018 tarihli dilekçesiyle davalı ... aleyhine açtığı davanın tarafları ve konularının aynı olduğu gerekçesiyle aynı Mahkemenin 2015/278 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.
2.Birleştirme kararı sonrası ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/278 Esas sayılı dosyasının 11.04.2019 tarihli 15. celsesinde; davacı ...'ın 2015/278 Esas sayılı asıl dosya yönünden önceden açtığı davasının 10.04.2018 tarihinde açılmamış sayıldığı, birleştirilen 2018/95 Esas sayılı dosya ile asıl 2015/278 Esas sayılı dosya arasında fiili ve hukuki irtibat bulunmadığı gerekçesiyle birleştirilen 2018/95 Esas sayılı dosyanın 2015/278 Esas sayılı dosyadan tefrikine karar verilmiş, tefrik kararı üzerine davacı ...'ın 11.05.2018 tarihli dilekçesiyle açtığı eldeki dava aynı Mahkemenin eldeki 2019/183 Esas sayısına kaydolunmuştur.
3.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 2015/278 Esas sayılı asıl davanın dava dilekçesi, sebepleri ve taraflarının eldeki dava dosyasıyla aynı olduğu, asıl 2015/278 Esas sayılı dosyada davacı ...'ın davasının 01.02.2018 tarihinde takipsizlik nedeniyle işlemden kaldırıldığı, diğer davacılar yönünden yargılamaya devam edildiği, davacı ...'ın 11.05.2018 tarihinde eldeki 2019/183 Esas, (tefrik ve birleştirme öncesi 2018/95 Esas) sayılı davayı açtığı, eldeki davanın önce 2015/278 Esas sayılı ilk dosya ile birleştirildiği, ancak daha sonra tefrik edilerek eldeki 2019/183 Esas sayısını aldığı, 2015/278 Esas sayılı dosyanın ise açılmamış sayılmasına karar verilerek kesinleştiği, ancak dava şartları dava tarihi itibariyle değerlendirileceğinden eldeki dava tarihinde (11.05.2018 tarihinde) 2015/278 Esas sayılı dosyanın henüz derdest olup kesinleşmediği gerekçesiyle davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince eldeki dava açıldığında tarafları ve sebebi aynı olan 2015/278 Esas sayılı dosyanın derdest olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde; önce açtığı 2015/298 Esas sayılı dosyanın işlemden kaldırılıp 10.05.2018 tarihinde açılmamış sayılması üzerine 11.05.2018 tarihli dilekçesiyle eldeki davayı açtığını, yeni açtığı davanın önce ilk açtığı 2015/278 Esas sayılı dosya ile birleştirildiğini, sonra tefrik edilince 2019/183 Esas sayısını aldığını, 2015/278 Esas sayılı dosyada Mahkemece verilen açılmamış sayılma kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılarak yeniden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, İstinaf Mahkemesinin bu kararının temyiz edilmeyerek kesinleştiğini, bu suretle 2015/278 Esas sayılı dosyanın kesinleşen istinaf kararıyla 02.10.2021 tarihinde kapatıldığını, derdestlik dava şartının yeni açtığı dava sırasında sağlandığını, ayrıca yasal hasım olan davalılar ... Büyükşehir Belediyesi ve ... Belediyesi lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.04.2023 tarihli ve 2019/183 Esas, 2023/121 Karar sayılı kararının bozulmasını istemiştir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil ve yolun tescili istemine ilişkindir.
1.Dosya kapsamı ve UYAP ortamında temin edilen belgelerden; eldeki davada davacı ...'ın ... ve ... ile birlikte 19.02.2014 tarihli dilekçeleriyle ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 99... ve 1 96... parsel sayılı taşınmazların hatalı şekilde davalı ... adına tespit edildiğini, davalının müşterek oldukları parsellere tecavüz ettiğini, ayrıca müşterek oldukları 1 98... ve 1 99... parsel sayılı taşınmazların ortasında hiçbir yol olmadığı hâlde bilirkişilere yanlış beyanda bulunarak kadastro sırasında parsellerin arasından yol geçirilmesini sağladığını ileri sürerek tapu iptali ve tescil ile sınırın düzeltilmesini talep ettikleri, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.01.2015 tarihli 2014/30 Esas, 2014/144 Karar sayılı kararıyla kadastro tutanaklarının kesinleşmediği gerekçesiyle Kadastro Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği, ... Kadastro Mahkemesinin 06.04.2015 tarihli ve 2015/26 Esas, 2015/37 Karar sayılı kararıyla tutanakların 27.01.2012 tarihinde hükmen kesinleştiği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verildiği, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.12.2015 tarihli ve 2015/11114 Esas, 2015/10664 Karar sayılı kararıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli yargı yeri olduğuna karar verilmesi üzerine dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/278 Esas sayısına kaydedildiği anlaşılmıştır.
2.... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/278 Esas sayılı dosyasında yolun tesciline dair talep nedeniyle TMK'nın 713. maddesi uyarınca yasal hasımlar ... Büykşehir Belediyesi ve ... Belediyesi davaya dahil edilmiş, 01.02.2018 tarihli celsede takipsizlik nedeniyle davacı ... yönünden dava işlemden kaldırılmış, 3 ay içinde yenileme işlemi yapılmadığından 10.05.2018 tarihli 12. Celsede davacı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
3.Bunun üzerine, davacı ... tarafından 11.05.2018 tarihli dava dilekçesiyle aynı taleple ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/95 Esas sayısına kayden dava açılmış, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.06.2018 tarihli ve 2918/95 Esas, 2018/331 Karar sayılı kararıyla davanın 2015/278 Esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş, ancak 11.04.2019 tarihli 15. Celsede davacı ...'ın 11.08.2018 tarihinde açtığı davanın yeniden tefrikine karar verilerek dosya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin temyize konu 2019/183 Esas sayısına kaydedilmiştir.
4.2015/278 Esas sayılı dosyanın yapılan yargılaması sonucunda ise ... ve diğer davacılar yönünden 16.07.2019 tarihli ve 2015/278 Esas, 2019/103 Karar sayılı karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacılar ..., ... ve ... istinaf başvurusu üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 03.06.2021 tarihli ve 2021/185 Esas, 2021/679 Karar sayılı kararıyla 2015/278 Esas, 2019/103 Karar sayılı kararın kaldırılmasına, karşı vekâlet ücreti hususunda karar düzeltilerek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin kararı taraflara en erken 03.07.2021, en geç 13.08.2021 tarihinde tebliğ edilmiş, taraflarca yasal süresinde temyiz edilmemesi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince 14.09.2021 tarihli yazıyla İlk Derece Mahkemesinden 2015/278 Esas sayılı dosyada kesinleştirme işlemlerinin yapılması istenmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesince 2015/278 Esas sayılı dosyanın kesinleştirme işlemleri yapılması gerekirken sehven 2021/572 Esas sayısına kaydedilip duruşma açılarak 16.12.2021 tarihli ve 2021/572 Esas, 2021/394 Karar sayılı kararıyla; 2015/278 Esas sayılı dosyada İlk Derece Mahkemesince verilen açılmamış sayılma kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle Bölge Adliye Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına dair 03.06.2021 tarihli ve 2021/185 Esas, 2021/679 Karar sayılı kararın taraflarca temyiz edilmeksizin kesinleştiği, kesinleşmiş dosya hakkında sehven duruşma açıldığı, dosya hakkında verilecek karar bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar da istinaf edilmeksizin 30.05.2022 tarihinde kesinleşmiştir.
5.Temyize konu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.04.2023 tarihli ve 2019/183 Esas, 2023/121 Karar sayılı kararı ile; 2015/278 Esas sayılı dava ile 2019/183 Esas sayılı davanın taraf, sebep ve talep sonuçlarının aynı olduğu, eldeki 2019/183 Esas (tefrik öncesi 2018/95 Esas) sayılı davanın açıldığı 11.05.2018 tarihinde 2015/258 Esas sayılı davanın halen derdest olduğu, dava şartlarının dava tarihine göre belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı ...'ın istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesince benzer gerekçeyle esastan reddedilmiştir.
6.Her ne kadar, davanın açılmamış sayılmasına dair 2015/278 Esas sayılı dosyada verilen karar kesinleşmeden eldeki davanın açıldığı gerekçesiyle derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de; derdestliğe konu 2015/278 Esas, sayılı dosyada verilen açılmamış sayılma kararının Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 03.06.2021 tarihli ve 2021/185 Esas, 2021/679 Karar sayılı kararıyla kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle vekâlet ücreti yönünden düzeltilip davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, bu kararın taraflara en erken 03.07.2021, en geç 13.08.2021 (adli tatil) tarihinde tebliğ edildiği halde yasal süresinde temyiz edilmeksizin adli tatilin bitiminden 1 hafta sonra 08.09.2021 Salı günü kanunen kesinleştiği, dosyanın idari mahiyetteki kesinleştirme şerhinin düzenlenmesi için İlk Derece Mahkemesine gönderildiği ancak sehven Mahkemece duruşma açılarak kararın temyiz edilmediğinden kesinleştiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu kararın da kesinleştirme şerhi düzenlenerek 30.05.2022 tarihinde kesinleştiği, böylece 2015/278 Esas sayılı davanın temyize konu dosyanın yargılaması sırasında derdest olmaktan çıktığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.02.2022 tarihli ve 2018/(19)11-1015 Esas, 2022/146 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere derdestlik dava şartının sonradan tamamlandığı dikkate alındığında, mahkemece derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen karar doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.
7.Kabule göre de; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. maddesinin 2. fıkrası gereğince ret sebebi ortak davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği halde davalılar lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ...'ın temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.