Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3723 K.2025/3428

1. Hukuk Dairesi         2024/3723 E.  ,  2025/3428 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/193 E., 2024/668 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Pazar(Rize) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/340 E., 2023/642 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; murisi ...'nun dava konusu taşınmazların kadastro tespit tutanaklarına göre 105 ada 8 ve 42 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan davalı ...'a, 105 ada 9 ve 15 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan davalı ...'a satış göstermek suretiyle kadastro tespitinin davalılar adına yapılmasını sağladığını, 115 ada 1 parsel sayılı taşınmazını ise kadastro tespitinden önce 05.01.1989 tarih ve 1 sıra numaralı tapu kaydı ile davalı ...'a satış göstermek suretiyle devrettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar; süresi içinde savunma getirmemişler, katıldıkları ön inceleme duruşmasında davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince ilk kararda, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk kararda; dava değerinin tespiti için keşif icrası, taşınmazın davacının hissesine düşen değeri üzerinden harç ikmalinin sağlanması, ondan sonra işin esası bakımından bir hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1/a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karar üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ikinci kararı ile; dava konusu 105 ada 8, 9, 15, 42 parsel sayılı taşınmazların kadastro sonucunda senetsizden davalılar adına tespit ve tescil edildiği, muris muvazaasına ilişkin 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının eldeki davada uygulanamayacağı; 115 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ise geldi kaydında dava dışı ...adına kayıtlı olan taşınmazın devredildiği, kök muris ... adına kayıtlı olmadığı, kök muris ile davalı arasında taşınmazın devrini sağlayan sözleşme ilişkisi bulunmaması sebebiyle muris muvazaasına ilişkin 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının eldeki davada uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hatalı olduğunu, hak düşürücü sürenin uygulanmayacağını, murisin taşınmazlarını satarak zilyetliğini devrettiğinin resmi kayıt niteliğindeki kadastro tespit tutanaklarında, zabıt defterinde belirtildiğini, 01.04.1974 tarihli içtihadı birleştirme kararını uygulanmayacağı şeklindeki tespitin doğru olmadığını bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali-tescil istemine ilişkindir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1931 doğumlu muris ...'nun 10.11.2019 tarihinde ölümü ile geride mirasçıları olarak davacı kızı ... ile davalı oğulları ... ve ...'ın kaldıkları; kadastro çalışmaları sonucu belgesizden irsen intikal, taksim, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve satış nedeniyle dava konusu 105 ada 8 ve 42 parsel sayılı taşınmazların davalı ..., 9 ve 15 parsel sayılı taşınmazların ise davalı ... adına tespit ve tescil edildiği, tutanakların 18.01.2008 tarihinde kesinleştiği, muris ...'ın kadastro tespit tarihinden sonra 10.11.2019 tarihinde öldüğü, eldeki davanın ise 18.04.2022 tarihinde açıldığı, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı davada, murisin kadastro tespit tarihinden sonra ölmesi nedeniyle hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı, ne var ki, kadastro çalışmaları sırasında belgesizden tespit ve tescil edilen, tapulu olmayan çekişme konusu taşınmazlar yönünden 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri bulunmadığı; öte yandan, 08.03.1988 tarihli ve 7 sıra numaralı tapu kaydında dava dışı ...adına kayıtlı taşınmazın 24.08.1988 tarihinde davalı ...'a satış suretiyle devredilerek 24.08.1988 tarihli ve 12 sıra numaralı tapu kaydına gittiği, ...'ın ise taşınmazı 05.01.1989 tarihinde davalı ...'a satışı ile taşınmazın 05.01.1989 tarihli ve 1 sıra numaralı tapu kaydına gittiği, kadastro çalışmaları sırasında 05.01.1989 tarihli ve 1 sıra numaralı tapu kaydı esas alınarak dava konusu 115 ada 1 parsel numaralı taşınmazın davalı ... adına tespit ve tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.