Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2668 K.2025/3144
1. Hukuk Dairesi 2025/2668 E. , 2025/3144 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/530 E., 2024/44 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı mirasçıları ..., ... vekili ile diğer mirasçılar ... ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve ve önceki geri çevirme kararı ile getirtilen evraklarla birlikte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı ... vekili dava dilekçesinde; davacının 2005 yılı içerisinde hastalanması nedeniyle kullandığı ilaçların etkisinde olduğu bir zamanda, davalı oğlu ... davacıya ve annesine ölünceye kadar bakacağını vadederek aldatmak ve baskı uygulamak suretiyle davacının dava konusu Afyonkarahisar ili, Sinanpaşa ilçesi, ... Mahallesindeki 6537 (yenileme sonrası .../... mahallesi 397 ada 1) parsel sayılı taşınmazı gelini olan davalı ...'e sattırdığını, davacının taşınmazı gelinine devretmekteki amacının satış değil, ölünceye kadar kendisine ve eşine baktırmak olduğunu, bedel ödenmediğini, davalıların vadettikleri gibi davacıya bakmayıp müşterek konuttan ayrıldıklarını ileri sürerek taşınmazın davalı ... adına tapu kaydının iptaliyle davacı adına tescilini, olmazsa bedelinin tahsilini talep etmiş, davacının yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçılar ... ortak vekil marifetiyle davayı takip etmiş, mirasçılar ... ve ... ise Dairenin geri çevirme kararı sonrasında davayı takip etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesinde özetle; 2015 yılına kadar davacı babaları ile birlikte yaşadıklarını, 2015 yılında ayrı eve kiraya çıkmalarından dolayı davanın açıldığını, dava konusu temlikin ölünceye kadar bakma sözleşmesiyle değil, gerçek bir satış işlemiyle gerçekleştiğini, bedelin de ödendiğini belirterek davanın reddini istemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2017 tarihli kararıyla; resmi şekilde düzenlenmeyen ölünceye kadar bakma akdine dayanılarak açılan davanın ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2017 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 20.02.2018 tarihli kararıyla; davanın taraf muvazaasından kaynaklandığı, iddianın yazılı delille veya diğer kesin delillerle kanıtlanamadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2017 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 26.11.2020 tarihli kararıyla; dava konusu taşınmazın davacı tarafından davalı ...'e resmi satış akdi ile temlik edildiği, satış şeklinde gerçekleşen işleme karşı ölünceye kadar bakma akdi çerçevesinde değerlendirme yapılamayacağı, İlk Derece Mahkemesince yapılan ölünceye kadar bakma akdi nitelendirmesi ve Bölge Adliye Mahkemesince yapılan taraf muvazaası nitelendirmesinin hatalı olduğu, dava dilekçesi ve iddianın ileri sürülme şeklinden davanın "hile" hukuki nedenine dayalı olarak değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 22.04.2022 (... karar başlığında ve Bozma ilâm başlığında başlığında 22, ... karar sonunda 26 yazar) tarihli kararıyla; davacı tanıklarının birbirini destekler mahiyetteki beyanlarından davacının, evini gelini davalı ...'e devretme sebebinin gelini ve oğlunun bakıma muhtaç kaldıkları dönemde kendilerine bakmaları inancı olduğu, devirden sonra birlikte kalınan 10 yıl içerisinde herkesin kendi işini görebilecek vaziyette olması nedeniyle devrin karşılığında beklenen menfaatin henüz davacı tarafa gösterilmediği ve hâl böyle iken davalıların evden ayrıldığı anlaşıldığından hile iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin 22.04.2022 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 15.05.2023 tarihli ve 2022/5753 Esas, 2023/2575 Karar sayılı kararıyla; davanın taşınmazın davalı ...'e devir tarihi olan 2005 yılından 10 yıl sonra 2015 yılında açıldığı, bu süreçte tarafların birlikte yaşadıkları, devir öncesinde davacının taşınmazı davalılara devredeceğini diğer oğullarına haber verdiği, taraflar arasında yaşanan husumet nedeniyle davalıların davacı ile birlikte yaşadıkları konuttan ayrılarak yeni bir eve taşındıkları, taşınmazın davalıya devrine ilişkin sözleşmenin satış suretiyle yapıldığı, devir esnasında davacının iradesinin fesada uğratıldığının ispat edilemediği, hâl böyle olunca davanın reddi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin 22.04.2022 (bozma ilâm başlığı ve ... ilam başlığındaki tarih yazıldı) tarihli kararının bozulmasına karar verilmiştir.
D. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının dava konusu taşınmazı 2005 yılında devrettiği, davanın ise yaklaşık 10 yıl sonra 2015 yılında açıldığı, bu süreçte davacı ile davalıların birlikte yaşadıkları, taşınmaz devredilmeden önce davacı tarafından diğer oğullarına taşınmazı devredeceğini haber verdiği, taraflar arasında yaşanan husumet nedeniyle davalıların davacı ile birlikte yaşadıkları konuttan ayrılarak yeni bir eve taşındıkları, devre ilişkin sözleşmenin satış suretiyle yapıldığı, devir esnasında davacının iradesinin fesada uğratıldığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
VI.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
İlk Derece Mahkemesi kararı süresi içinde davacı mirasçıları ..., ... vekili ile diğer mirasçı asıllar ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.
1. Davacı mirasçıları ..., ... vekili temyiz dilekçesinde; muris davacının dava konusu taşınmazı, eşiyle beraber yaşlarının ilerlemesi, bakım ihtiyaçlarının artması, diğer çocuklarının da uzakta olması nedeniyle kendilerine bakmaları karşılığında davalı ...'e satış suretiyle devrettiğini, murisin işlemdeki asıl iradesinin ölünceye kadar kendisine baktırmak olduğunu, 2015 yılında davalıların tarafların birlikte yaşadıkları evden ayrılmaları üzerine tapuya giden muris davacının işlemin ölünceye kadar bakma akdi değil satış akdi olduğunu öğrendiğini, satışın davalıların hilesi sonucu gerçekleştiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
2. Davacı mirasçıları ... ve ... temyiz dilekçelerinde; davacı ... ...'in devir sırasında Tapu Dairesinde olmadığını, (davacı asıl dava sırasında ölmeden önce dinlenen) davacı tanıkları ... ve ...'ın gerçeğe aykırı beyanda bulunduklarını, davacı ... ...'in davalıların kendilerini eve almadıklarına dair beyanının gerçeğe aykırı olduğunu, kardeşleri ...'nin muris davacıdan para alıp ödemediğini, murisle hiç konuşmadığını, vekalet ücretinin davacı mirasçıları ...'e yüklenmesini istediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosya kapsamından; Afyonkarahisar ili, Sinanpaşa ilçesi, ... köyü eski 6537 (yenileme sonrası .../... Mahallesi 397 ada 1) parsel sayılı taşınmazın 07.12.2005 tarihli ve 2539 yevmiye sayılı satış işlemiyle 5.000,00 YTL bedelle davalı ...'e satıldığı anlaşılmaktadır.
3. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma ilâmına uygun şekilde karar verilmesine, usul ve kanuna uygun olup davacı mirasçıları ..., ... vekili ile diğer davacı mirasçıları ... ve ...'ın ayrı ayrı temyiz dilekçelerinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı mirasçıları ..., ... vekilleri ile davacı mirasçıları ... ve ...'ın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
2. Temyiz eden mirasçılar ... ve ... yönünden harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3. Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı mirasçıları ...'den alınmasına,
4. Dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.