İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/931 K.2024/885

T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/931
KARAR NO : 2024/885
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 17/04/2024 tarihli ara karar
NUMARASI : 2023/149 Esas (derdest dosya)
DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evraktan Kaynaklanan Menfi Tespit
BAM KARAR TARİHİ : 22/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 22/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2024 ara karar tarihli ve 2023/149 Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :
İhtiyati Tedbir Talep Eden / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mahkemenin 01/03/2023 tarihli tedbir kararına karşı 06/03/2023 tarihli itiraz üzerine 12/04/2023 tarihli celsede tedbire itiraz kararının reddine karar verildiğini, gelinen aşamada davalı sanık hakkında Karşıyaka 2.Ağır Ceza Mahkemesinin 2024/192 E.sayılı dava dosyası ile suça konu eylemler nedeniyle ceza davası açıldığını, keza aynı nedenle davalı sanık avukatı hakkında İzmir 10.Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/590 E.sayılı dosyası ile görevi kullanmak suçundan ceza davası açıldığını, bu koğuşturmalar karşısında HMK'nun 209.maddesi çerçevesinde işlem yapılması gerektiğini bildirerek, 01.03.2023 tarihli karara ve bu karar tahtında alınan 22.03.2024 tarihli karara, yine aynı gerekçeler ile tesis edilen 20.03.2024 tarihli ara kararın 3.maddesine karşı itirazın kabulü ile, 01.03.2023 tarihli tensip tutanağının 3.maddesi ile konulan tedbir kararının değiştirilmesine, Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğü'nün 2022/5554 E.sayılı takip dosyasının işbu dava kesin hüküm halini alıncaya dek teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına talep etmiştir.
CEVAP:
Karşı Taraf / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iddiaların yersiz olduğunu, durum ve koşulların değiştiğinden bahsedebilmek için müvekkili hakkında en azından mahkumiyetle sonuçlanan kesinleşmemiş bir mahkeme kararının bulunması yahut iddiaları destekleyen bir belge bulunması gerektiğini bildirerek itirazın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
Mahkemece 17/04/2024 tarihli ara kararı ile; "...İhtiyati tedbir kararlarının değiştirilmesine ve Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2022/5554 E.sayılı takip dosyasının işbu dava kesin hüküm halini alıncaya dek teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına yönelik davacı vekili talebinin reddine..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ :
İhtiyati Tedbir Talep Eden / Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın ikamesi sırasında talep ettiğimiz ihtiyati tedbir ile ilgili olarak ihdas ettiği 01.03.2023 tarihli karara karşı, davacı tarafından 06.03.2023 günü itirazda bulunulduğunu, HMK 394/4 kapsamında vaki itirazları, 12.04.2023 tarihli celse ve oturumunda kısa kararla reddedildiğini, 12.04.2023 tarihli duruşmada verilen tedbire itiraz kararının reddine dair kısa karar ise gerekçesi yazılmak suretiyle davacı tarafa tebliğ edilmediğini, davada tatbiki halinde, davalı – takip alacaklısı asil aleyhine ve takipteki vekili Avukat aleyhine, Cumhuriyet Başsavcılığı nezdindeki soruşturma dosyaları artık kovuşturma dosyalarına dönüştüğünü ve davalı asil ve vekili hakkında; davalı –sanık ... hakkında tanzim olunan, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/24834 soruşturma no, 2024/1837 Esas no, 2024/338 iddianame nolu ve 14.02.2024 tarihli iddianame dosyada mübruz olup, iddianamenin kabulü sonrasında, davalı - sanık ..., Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2024/192 Esas sayılı dava dosyasından suça konu eylemleri nedeniyle yargılandığını, 01.03.2024 tarihli tensip zabtı örneği de ayrıca mübrez olduğunu, davalı/ takip alacaklısı ..., davaya konu edilen takipte yer alan bono ile ilgili olarak, resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşları vb tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçlarından yargılandığını, davalı- sanık ...’in avukatı, avukat ... de, davaya konu edilen takibe dayanak olan “ sözde bono” ile ilgili olarak sanık sıfatı ile İzmir 10.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2023/ 590 Esas sayılı ceza davası dosyasında görevi kötüye kullanmak suçundan yargılanmış olup, bu davaya ait iddianame örneği dosyada mübrez olmakla birlikte, İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2023/590 Esasında kayıtlı davanın 19.03.2024 tarihli oturumunda, davalı – sanık – asil / takip alacaklısı ...’in vekili Avukat ... hakkında da, avukat suçları ile ilgili olarak son soruşturmanın açılmasına ve yargılamanın Karşıyaka Ağır Ceza Mahkemesinde yapılmasına karar verildiğini, keza bu safhada ve gelinen süreçte, Avukat hakkında Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2024/420 Esas sayılı dosyasından ihdas olunan 24.04.2024 tarihli tensip zabtı örneği işbu dilekçe ile ekli olduğunu, bu 2 ayrı Ağır Ceza Mahkemesi'nde vücut bulan kovuşturmalar karşısında, HMK 209. maddesinin uygulanması mümkün iken, aksi 01.03.2023 tarihli karar ve bu karar tahtında 22.03.2024 tarihli karar ve bu kararlara karşı vücut bulan itirazlarımızın 17.04.2024 tarihli ara karar ile reddine dair karar istinaf nedeni olduğunu, ihtiyati tedbir talebine yönelik iddialarının ispatı tahtında, davalıdan sadır yazılı belge ve delil dahi mevcut olduğunu, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, icra takibinden sonra açılmış bir dava olma zorunluluğunun mevcut olduğunu, bu zorunluluk davalı ...’in suç teşkil eden eylemlerinden kaynaklı olup, bunun külfetini davacıya yüklemek hak ve nefaset kuralları ile de bağdaşmaz olduğu kanısında olduklarını, bu itibarla, somut olayın özellikleri dikkate alınarak tedbir kararının değiştirilmesine karar verilmesini ve bu suretle 01.03.2024 tarihli karar ve bu karar tahtında 22.03.2024 tarihli kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken aksi 17.04.2024 tarihli karar istinaf nedeni olduğunu, öngörülecek sair nedenler ile; gerek 01.03.2023 tarihli karara, gerekse bu karar tahtında vaaz olunan 22.03.2024 tarihli karara; keza aynı zamanda aynı gerekçeler ile yine vaaz olunan 20.03.2024 tarihli ara karar madde 3’e karşı itirazlarının reddine dair 17.04.2024 tarihli karara karşı taleplerinin kabulü ile 17.04.2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına ve bozulmasına, “ Çoğun içinde azı da vardır “ genel hukuk prensibi uyarınca, takibin teminatsız olarak durdurulması taleplerinin/ bu yoldaki tedbirin değiştirilmesi taleplerinin reddine dair tüm ara kararlarının keza bu yolda istinaf yolu açık olan 17.04.2024 tarihli kararın kaldırılmasına ve bozulmasına, 01.03.2023 tarihli tensip tutanağı madde 3’de vaaz olunan tedbir kararının değiştirilmesine, keza gerek işbu dilekçelerinde takdire arz etmiş oldukları nedenler, gerekse öngörülecek sair nedenler ile, mezkur Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2022/5554 Esas sayılı takip dosyasının işbu dava kesin hüküm halini alıncaya dek teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini beyanla, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava; kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Talep; HMK'nun 396.madde hükmüne göre ileri sürülmüş durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesine ilişkindir.
Davacı vekili 25/03/2024 tarihli dilekçesi ile; gerek 01.03.2023 tarihli karara, gerekse bu karar tahtında vaaz olunan 22.03.2024 tarihli karara, keza aynı zamanda aynı gerekçeler ile yine Sayın Başkanlığınızca vaaz olunan 20.03.2024 tarihli ara karar madde 3’e karşı itirazımızın kabulü ile, 01.03.2023 tarihli tensip tutanağı madde 3’de vaaz olunan tedbir kararının DEĞİŞTİRİLMESİNE, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/5554 Esas sayılı takip dosyasının işbu dava kesin hüküm halini alıncaya dek teminatsız olarak TEDBİREN DURDURULMASINA karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; ihtiyati tedbir kararlarının değiştirilmesine ve Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2022/5554 E.sayılı takip dosyasının işbu dava kesin hüküm halini alıncaya dek teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına yönelik talebinin reddine, karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati tedbir talep eden / davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
6100 sayılı HMK'nın durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını düzenleyen 396.maddesi; " Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir.
İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır." düzenlemesi bulunmakta, maddede kanun yoluna başvuru imkanını düzenleyen 394. maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmadığı görülmektedir.
HMK 396 maddenin gerekçesinde;"İhtiyatî tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasını düzenleyen bu maddede de, yukarıda belirtilen iki maddedeki ortak yönler dikkate alınarak itiraza ilişkin benzer hükümlere ayrıca atıf yapılmıştır. Ancak, itiraz üzerine verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulması hakkındaki fıkraya atıf yapılmamıştır. Zira, hâl ve şartların değişmesi, hukukî bir değerlendirmeden daha çok, maddî şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı bir husustur. Ayrıca, aynı yargılama süreci içinde, bir çok kez hâl ve şartlarda değişiklik olması sebebiyle, tedbirde değişiklik yapılması veya kaldırılması, bu yönde talepte bulunulması ya da talebin reddi söz konusu olabilir. Her talepten sonra verilecek karar hakkında kanun yoluna başvurulması, ihtiyatî tedbirler için kanun yoluna başvurulmasında istenen amacı da sağlamayacaktır.
Kanun yolunun açılmış olmasının amacı, ihtiyatî tedbirlerle ilgili temel hukukî ve prensip hatalarının önüne geçmektir. Bu sebeple, ihtiyatî tedbirin reddi ve ihtiyatî tedbire itiraz üzerine verilen kararlar için kanun yolu imkânı getirilmiştir." şeklinde açıklanan gerekçede belirtildiği gibi; hal ve şartların değişmesi nedeni ile verilen kararlar hukukî bir değerlendirmeden daha çok, maddî şartlarla yakından ilgili, nispeten sübjektif ve doğrudan mahkemenin takdirine bağlı kararlar olduğundan ve her değişiklikten sonra verilen kararlara karşı kanun yoluna başvurulması halinde, kanun yolundan beklenilen amaçtan uzaklaşılması sonucunu doğuracağından, bu kararlara karşı kanun yolunun kapalı olması öngörülmüştür.
Durum ve koşulların değişmesi sebebi ile yapılan ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin karara karşı, kanun yoluna başvurulamaması daha sonra işin esasıyla ilgili kanun yoluna başvurulması durumunda, bu hususun da değerlendirilerek bir karar verebilme imkânının kapalı olduğu anlamına gelmez, esas hükümle birlikte bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilmesi mümkündür. (Bkz Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 01.06.2012 tarihli Hukuki Mütalaa). Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 07/05/2013 tarihli 2013/2845 E.-8286 K.sayılı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2012/7850 E.-12177 K. sayılı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 04/06/2012 tarihli 2012/6529 E.,2012/9660 K.sayılı,Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 05.03.2013 tarihli 2013/1088 E., 2013/4111K. nolu içtihatları da aynı doğrultudadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf kanun yoluna başvurulan ihtiyati tedbir isteminin reddine ilişkin karar, durum ve koşulların değişmesi nedeniyle tedbir istemi üzerine verilen bir karar olup, bir başka deyişle ihtiyati tedbirin değiştirilmesi niteliğinde bulunduğundan; 6100 sayılı HMK'nın 396. maddesinin ikinci fıkrasında, 391. ve 394. maddenin beşinci fıkrasına atıf yapılmadığından mahkemenin 17/04/2024 tarihli ara kararına karşı kanun yolu kapalı olduğundan başvurunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/04/2024 tarihli ve 2023/149 Esas sayılı ara kararına karşı ihtiyati tedbir talep eden / davacının istinaf başvuru sebeplerinin 6100 sayılı HMK.'nun 341-(2) ve 346-(1) maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-İhtiyati Tedbir Talep Eden / Davacının yatırmış olduğu 1.169,40-TL istinaf başvuru harcı ve 427,60-TL istinaf karar harcı olmak üzere toplam 1.597,00-TL harcın istek halinde davacıya iadesine (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine),
3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-İstinaf eden davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafın istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-Kararın 6100 sayılı HMK.'nun 359-(3) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
7-Dosyanın mahkemesine iadesine,
İlişkin, 6100 sayılı HMK.'nun 362-(1)-f) maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi. 22/05/2024