Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1591 K.2024/1606

T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1591 - 2024/1606
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/1591
KARAR NO : 2024/1606
KARAR TARİHİ : 07/11/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...(...)
ÜYE : ...(...)
ÜYE : ...(...)
KATİP : ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SIFATIYLA)
DAVA TARİHİ :10/06/2021
KARAR TARİHİ : 14/09/2021
NUMARASI : 2021/212 Esas - 2021/461 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 10/06/2021
KARAR TARİHİ : 13/01/2022
NUMARASI : 2021/449 Esas - 2022/118Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA 2.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
(Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
DAVA TARİHİ : 10/06/2021
KARAR TARİHİ : 15/12/2022
NUMARASI : 2022/166 Esas - 2022/502 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ : 10/06/2021
KARAR TARİHİ : 11/10/2024
NUMARASI : 2024/655 Esas - 2024/569 Karar
DAVACI : ETKİN SONUÇ YAYINCILIK MATBAACILIK DAĞITIM EĞİTİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ : Av. ............................... UETS
DAVALI : ....................................
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
HÜKÜM : Sakarya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi
6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 21. ve devamı maddeleri uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2021/212 Esas -2021/461 Karar sayılı ilamıyla, HSK Birinci Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Sakarya'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamış olması gerekçesiyle dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.
Dosya kendisine tevzi olunan Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/449 Esas - 2022/118 Karar sayılı ilamıyla, mahkememizin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği düşüncesiyle mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir. Görev dava şartlarından olup mahkemece resen her aşamada değerlendirilmelidir. HMK nun 138. Maddesi düzenlemesine göre görev dava şartının dosya üzerinden yapılan inceleme ile değerlendirilmesi ve görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya uygun görüldüğünü, davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine, dosyanın görevli Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
karar kesinleştirilerek dosya Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmiş, 2022/166 Esasına kaydedilmiştir.
Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2022/166 Esas - 2022/502 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulüne karar verilmiş ve hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. HD'nin 26/09/2024 tarih 2023/714 Esas - 2024/1224 Karar Sayılı kararı ile; davalının istinaf başvurusunun incelenmesine yer olmadığına, HMK 353-1-a-4 maddesi gereğince, kararın kamu düzeni yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/655 Esas - 2024/569 Karar sayılı ilamıyla; mahkemece karar verildiğinden yeniden aynı hususta karar verilmesine yer olmadığına, esasın bu şekilde kapatılmasına, uyuşmazlığın giderilmesi için dosyanın re'sen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dairemizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; iki mahkeme arasında yeni kurulan mahkemeye gönderme kararı verilmesi nedeniyle uyuşmazlık olduğu anlaşılmıştır. Genel anlamda bir mahkemenin görevi, belli bir davaya dava konusunun niteliği veya değerine göre o yerdeki yargı koluna giren ilk derece mahkemelerinde hangisi tarafından bakılacağını ifade eder. İlk derece mahkemeleri genel mahkemeler ve özel mahkemeler olmak üzere ikiye ayrılır. Genel mahkemeler ise Asliye ve Sulh Hukuk Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Hangi davalara özel mahkemelerde, hangi davalara genel mahkemelerde bakılacağı, genel mahkemelerde bakılacak davalarda hangilerinin Asliye Hukuk, hangilerinin Sulh Hukuk Mahkemelerinde bakılacağı hususu görev; bunu düzenleyen kurallara da görev kuralları denir. Yargıtay İçtihat Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 08/12/1982 günlü 1982/4 Esas - 1982-4 karar sayılı ilamına göre; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 142. Maddesine göre, mahkemelerin görevleri kanunla düzenlenir, öte yandan 5 Aralık 1977 tarihli 4/4 sayılı Yargıtay ictihat birleştirme kararında açıklandığı üzere mahkemelerin görevi kamu düzeniyle ilgili olup kıyas ve yorum yoluyla genişletilmesi yahut değiştirilmeleri mümkün bulunmamaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının kanuni hakim güvencesi başlığını taşıyan 37.Maddesinde hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz hükümünü öngörmektedir.
Öte yandan; yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır. Nitekim aynı hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 04.04.2019 tarihli ve 2017/11-10 E., 2019/401 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.
Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin ilin mülki sınırları olarak belirlenmesine, işbu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına ilişkin kararının 01/09/2021 tarihinden sonra açılacak davalar için yetkili ve görevli olduğu, 01/09/2021 tarihinden önce açılan ve halen derdest olan mahkemelerin elindeki Ticaret Mahkemesi'nin görev ve yetkisine giren davaların açıldığı mahkemelerce sonuçlandırılması gerektiği şeklinde yorumlanması gerekmekte olup, (Aynı yönde: Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 21/02/2022 tarihli, 2022/1073 Esas, 2022/1073 Karar sayılı ilamı) bu nedenlerle; Sakarya 2.Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin yargı yeri merci olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Sakarya 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE
2- Dosyanın merci tayini talep eden Mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-c maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/11/2024
Başkan ...
e imzalıdır
Üye ...
e imzalıdır
*Üye ...
e imzalıdır
Katip ...
e imzalıdır