İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2025/1027 K.2025/856

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1027
KARAR NO: 2025/856
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/05/2025
NUMARASI: 2025/485 Esas
DAVANIN KONUSU: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
KARAR TARİHİ: 16/07/2025
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerin 18 ortaklı davalı kooperatifin üyelerinden olduğunu, 13.04.2025 tarihli genel kurul kararlarının müvekkillerine 22.04.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkillerine işbu genel kurul toplantısına dair usulüne uygun surette çağrı yapılmadığını, toplantı çağrısının 1163 sayılı Kanunun 45/2. maddesi ve ana sözleşme hükümlerine aykırı olarak gerçekleştirildiğinin sabit olduğunu, taraflarınca 04.06.2023 tarihinde gerçekleştirilen olağan genel kurul toplantısında alınan kooperatif genel kurul kararlarının iptali istemiyle de Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/768 E. sayılı dosyası üzerinden dava ikame edilmiş olan dosyanın yargılama devam etmekte iken müvekkillerine gönderilen ihtarnameler ile ödeme yapılmasının talep edildiğini, müvekkileri tarafından cevabi ihtarnameler ile itirazda bulunulduğunu, daha sonra Tasfiye Halinde ... Yapı Kooperatifi Yönetim Kurulunun 10/06/2024 tarihli 2024/4 karar nolu kararı uyarınca müvekkillerinin ayrı ayrı ortaklıktan çıkarılmasına oybirliğiyle karar verildiğinin ihtar olunduğunu, kooperatif ortaklığından çıkarılma kararlarının iptali istemiyle de Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/102 E. sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, tüm bu dosyalardaki yargılama süreçleri yok sayılarak müvekkilerine teslim ve tescili gerekmekte olan taşınmazların kiralanması ve satışı için fiyat tespiti yapılması, bu hususta komisyon oluşturulması, yönetim kuruluna kiralama ve satış hususunda yetki verilmesi, buradan elde edilecek gelirin iskan ve tasfiye kapanış harcamalarında kullanılması, kooperatif artığı olması durumunda 18 üyeye kooperatif artığı olarak eşit tutarda dağıtılması, kooperatif gider kalemlerinin bilançodaki mevcut alacaklardan karşılanması, genel kurul tescilinden itibaren 3 aylık süre bitimine kadar müvekkillerin ödeme yapmaları uzlaşılması durumunda dairelerin teslimi, alacakların tahsil edilememesi halinde müvekkillerin üyelikten ihraç edilmeleri ve kooperatif ortaklığından düşürülmeleri yönünde 13.04.2025 tarihli genel kurulda karar alınabilmesinin alenen hukukun hiçe sayıldığını gözler önüne serdiğini, anılan Kooperatif Genel Kurul Kararlarının hukuka, kanuna, kooperatif ana sözleşmesine alenen aykırı olduğu aşikar olduğunu belirterek 13/04/2025 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan Gündem 9-10 -11 maddelerinin genel kurul kararlarının hukuka, kanuna ve kooperatif Ana Sözleşmesine aykırı olması sebebiyle iptalini, dava sonuçlanıncaya kadar telafisi mümkün olmayan zararlara neden olabileceğinden genel kurul kararının uygulamasının, karar kapsamında öngörülen sürelerin durudurulması yönünde tedbir kararı verilmesine ve halihazırda kooperatif üzerinde kayıtlı olup müvekkillere teslim ve tescili gereken İstanbul İli Başakşehir İlçesi ... Mevkii ... ada ... parsel ... Blok ... nolu, ... nolu ve ... nolu bağımsız bölümler üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ara kararı ile, davanın genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olduğu, ihtiyati tedbir talep konusunun davanın konusunu oluşturmadığı, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacıkar vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesini tekrarla Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/485 E. sayılı dosyasından verilen 29/05/2025 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddi ara kararının ortadan kaldırılmasını, genel kurul kararının uygulamasının ve karar kapsamında öngörülen sürelerin durudurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, genel kurul kararlarına konu edilen İstanbul İli Başakşehir İlçesi ... Mevkii ... ada ... parsel ... Blok ... nolu ... nolu ... nolu taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava, davalı kooperatifin 13.04.2025 tarihli genel kurulunda alınan 9-10-11 nolu kararların iptaline ilişkin olup, istinaf incelemesine konu karar ise kararların yürütmesinin tedbiren durdurulması ve taşınmazlara ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati tedbir talebi uyuşmazlık konusunu olmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, davacılar vekili tedbirin reddi kararını istinaf etmiştir.İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun onuncu kısım birinci bölümünde geçici hukuki korumalar üst başlığı ile 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 389/1 maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." ve yine Kanunun 390/3 maddesi "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükümlerini içermektedir. Anılan hükümlerde de açıkça belirtildiği üzere, ihtiyati tedbir kararı, bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde ve talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi şartıyla uyuşmazlık konusu hakkında uygulanacak geçici bir hukuki korumadır. İhtiyati tedbir verilebilmesinin en önemli şartlarından biri, ihtiyati tedbir sebebinin mevcut olmasıdır. Kanunda bu husus genel olarak düzenlenmiş, hâkime oldukça geniş bir takdir alanı bırakılmıştır (m. 389/1). Kanun, burada "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından" söz etmektedir. Bu hüküm dikkate alındığında, mevcut durumun değişmesi hâlinde, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması, hakkın elde edilmesinin tamamen imkânsız hâle gelmesi, gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması tehlikesi varsa, ihtiyati tedbir sebebi var kabul edilecektir. Hâkim kararında somut sebep gösteremiyor, bunu en azından açıklayacak veya asgari ölçüde ikna edecek delil değerlendirmesi yapamıyor, yaklaşık ispat ölçüsünü yakalayamıyorsa tedbire karar vermemelidir. Ancak bu da hiçbir zaman tam bir ispat seviyesinde ispat şartına dönüşmemelidir. (Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes Muhammet; Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, Ankara 2011-Sh.715-717) (Yüksek Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 24/04/2012 gün ve 2011/15388 esas,2012/6651 karar sayılı ilamında belirtildiği gibi).1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Aynı madde hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar ret oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollaması ile uygulanması gereken. 6102 sayılı TTK'nın, "Kararın yürütülmesinin geri bırakılması" başlıklı 449. maddesi, "(1) Genel kurul kararı aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı takdirde mahkeme, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir." hükmünü, "Kararın etkisi" başlıklı 450 maddesi,"(1) Genel kurul kararının iptaline veya butlanına ilişkin mahkeme kararı, kesinleştikten sonra bütün pay sahipleri hakkında hüküm ifade eder. Yönetim kurulu bu kararın bir suretini derhâl ticaret siciline tescil ettirmek ve internet sitesine koymak zorundadır." hükmünü içermektedir.TTK'nun 449. Maddesindeki, "genel kurul kararının yürütülmesinin geri bırakılmasına" ilişkin düzenleme, sadece dava açıldıktan sonra ve yönetim kurulu üyelerinin görüşü alındıktan sonra verilebilen kararlardan olup, özel geçici hukuki korumalardandır, yani bir başka anlatımla özel bir ihtiyati tedbirdir. İhtiyati tedbire ilişkin genel düzenleme, HMK'nın 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. Gerek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, gerekse de Yargıtay 23. Hukuk Dairesince, prosedür ve kanun yolu bakımından HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümlerine tabi olacağı kabul edilmiştir.Davacılar vekili tarafından iptali talep edilen 13.04.2025 tarihli genel kurulun ilgili kararları: "...Gündem 9 - Üye ödentilerinin miktar ve şartlarının belirlenmesi Üye ödentisi olarak yeni tahakkuk yapılmamasına, gider kalemlerinin ise bilançodaki mevcut alacaklardan karşılanmasına, yapmamaları durumunda üyeliklerinden ihraç edilmeleri ve kooperatif ortaklığından düşürülmelerine oy birliği ile karar verildi. Gündem 10 - Belediye ve resmi kurumlara iskan müracaatında bulunulması, kat mülkiyetine geçilmesi, Tapu Dairelerinde muamele ve tescil yapma yetkisinin yönetim kuruluna verilmesi Kooperatif üzerindeki 3 adet taşınmazın satış ve kiralanmasında gayrimenkul değerleme firmaları nezdinde fiyat tespiti oluşturulmasına ve fiyat tespiti hususundaki işlemlerde üyelerden ..., ... ve ... olarak 3 kişilik komisyon oluşturulmasına oy birliği ile karar verildi. Belediye ve resmi kurumlara iskan müracaatında bulunulmasına ve kat mülkiyetine geçilmesine, tapuda satış, cins değişikliği, tescil yapma yetkisinin Yönetim Kuruluna verilmesine oy birliği ile karar verildi. İstanbul İli Başakşehir İlçesi ... Mevkii ... ada ... parsel ... Blok ... nolu ... nolu ... nolu kooperatif üzerindeki 3 adet bağımsız bölüm meskenin satışı ve Tapu Kadastro Müdürlüklerinde satış tescil işlemi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile karar verildi. Bu 3 bağımsız bölümün 3. Kişilere veya kooperatif üyelerine satışına, elde edilen gelirin kooperatif iskan ve tasfiye kapanış harcamalarında kullanılmasına, kooperatif artığı olması durumunda 18 üyeye kooperatif artığı olarak eşit tutarda dağıtılmasına ve bu kapsamda Yönetim Kuruluna yetki verilmesine oy birliği ile karar verildi.Gündem 11 - Borçlu olan üyelerin hukuki durumunun görüşülmesi Kooperatifimizin kapatılabilmesi ve tasfiye sonunun verilebilmesi adına; Birikmiş aidat borcu kronik hale gelmiş ..., ..., ... (...) isimli 3 üye ödentileri yerine getirmemişlerdir, 1 ve 2 ihtarlar noterlikçe çekilmiştir süreç işlemektedir, hukuki işlemler başlatılmıştır, yasal ihtar süreçleri son bulmuştur, itiraz davaları devam etmekte olup bilirkişi raporları beklenmektedir. Genel kurul tescilinden 3 aylık süre bitimine kadar ödeme yapmaları uzlaşılması durumunda dairelerin ortaklara teslimine, aksi halde üyeliklerinden ihraç edilmesi ve ortaklıktan çıkarılmalarına oy birliği ile karar verildi." şeklindedir.Somut olayda, davacıların ihtiyati tedbir talepleri hem 13.04.2025 tarihli genel kurulun 9-10-11 nolu maddelerin yürütmesinin durdurulmasına ilişkin hem de İstanbul İli Başakşehir İlçesi ... Mevkii ... ada ... parsel ... Blok ...-... ve ... nolu taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesine ilişkindir. Yani davacıların iki ayrı ihtiyati tedbir talebi mevcut olup mahkemece ihtiyati tedbir talep konusunun davanın konusunu oluşturmadığı şeklindeki gerekçe taşınmazlar üzerine şerh konulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebine yöneliktir. Davacıların yürütmesinin durdurulmasını istedikleri genel kurul 9-10-11 nolu kararları yönünden değerlendirme yapılmadığı gibi, TTK 449. maddesine uygun olarak kooperatif yönetim kurulu üyelerinin görüşü de alınmamıştır. O halde mahkemece yapılacak iş, TTK'nın 449. maddesine uygun kooperatif yöneticilerinin görüşü alındıktan sonra dava konusu edilen 9-10-11 nolu gündem maddeleri hakkında HMK’nın 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir şartları değerlendirilerek Anayasanın 141/3. maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 27. ve 297. maddeleri kapsamında gerekçe oluşturularak, vardığı yargıyı içerir ve denetlenebilir hüküm kurmak olmalıdır. Bu eksiklik tamamlandıktan sonra taşınmazlar üzerine ihtiyati tedbir şerhi işlenmesine yönelik redde yönelik karara ilişkin istinaf incelemesi de diğer ihtiyati tedbir talebi ile birlikte yapılabilecektir.Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacılar vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/485 E. 29/05/2025 tarihli ara kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine İADESİNE, 3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacılarca yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 4-Davacılarca yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davacılarca yatırılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.16/07/2025