Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/203 K.2025/210

T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:24/02/2021
DAVA:Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ:06/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ:21/03/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 06/12/2015 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin, ... plakalı aracın bagajından eşya almaya çalışan davacı ...'ya çarpması sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğini, davacı ...'nın bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlalinin olmadığının kaza sonrasında tutulan kaza tensip tutanağında açıkça belli olduğunu, kaza sonucunda davacı ...'nın bacağının 2 araç arasında sıkışıp kaldığını, bu sıkışma sonrasında davacının ağır yaralandığını, tedavisinin ... Hastanesi Ortopedi bölümünde devam ettiğini, davacının bacağını kaybettiğini, maddi ve manevi yönden bir yıkımla karşı karşıya kaldığını, davacının eşi ile birlikte diğer davacıların da babalarının bacağını kaybetmesi nedeni ile destekten yoksun kalacağını, manevi yönden yıkılan aile bireylerinin hiçbir maddi karşılığın üzüntülerine karşılık olmasa da üzüntülerinin bir nebze giderilmesi için manevi tazminat taleplerinin olduğunu, davalı ...'ın karşı aracın kayıtlı maliki, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin karşı aracın trafik sigortacısı olduğu, ayrıca müvekkilinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den ferdi kaza sigortası yaptırdığından bahisle, davacı ...'nın maddi zararlarına karşılık 20.000,00 TL maddi tazminat ile 1.000,00 TL sağlık giderlerinin faiziyle birlikte davalılar ..., ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen, 10.000,00 TL ferdi kaza sigorta bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den, davacı ... için 20.000,00 TL, diğer davacıların her biri için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının oldukça düşük süratle seyrettiğini, bir doğa olayı olan ve apartmanların arasından ani olarak davalının gözüne çarpan ... ışıklarının sonucunda davalının önünü görememesi nedeni ile kazanın oluştuğunu, davacılardan ...'nın aracını park etmiş vaziyette araç bagajına bir şeyler koymakta olması nedeni ile davalının aracı ile kendi aracının arasında kalması sonucunda bacağında kırık oluştuğunu, davalının olayda tam kusurlu olduğunu düşünmediğini, ...'ya yapılan tıbbi müdahale sonucu tedavisi normal seyrederken oluşan enfeksiyon sonucunda son durumun oluştuğunu, oluşan son durum ile trafik kazasında doğrudan illiyet bağı kurulamayacağını düşündüklerini, manevi tazminat taleplerinin olaydan doğrudan etkilenen yaralanan tarafın talep etmesi söz konusu iken yaralı ...'nın dışında akrabalarının da talepte bulunduklarını, manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin adresinin Ümraniye /İstanbul olması nedeniyle yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuruna bağlı ve orantılı olduğunu, davacı tarafça kaza tarihinden itibaren faiz talep edilmişse de bunun kabul edilmesinin mümkün olmadığını, dava açılmadan önce davalı şirkete başvuru yapılmadığı gibi gerekli evrakların da dava açılmadan önce şirkete ibraz edilmediğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de sorumlu olmadığını, davacının ,sürekli ve geçici iş görmezlik sürelerinin ve maluliyet oranlarının belirlenmesi için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacının da kusuru bulunduğunu, davacının park halindeki aracın bagajından bir şeyler alırken bu kazanın meydana geldiğini, gerekli önlemleri almadığını, illiyet bağının kesilmiş olması sebebi ile davacının davalı şirketten davaya konu kaza ile ilgisi ve bağlantısı olmayan maddi zararları talep etmesi mümkün olmadığını, davalı şirketin tedavi giderlerinden sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın davalı şirket açısından husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kaza tarihini kapsar davalı şirket nezdinde davacı adına düzenlenmiş herhangi bir ferdi kaza poliçesi bulunmadığını, davacı tarafın, dava dilekçesinde şirket nezdinde 10.000 TL limitli ferdi kaza poliçesi düzenlenmiş olduğundan bahsetmiş olsa da müvekkili şirket tarafından davacı adına düzenlenmiş herhangi bir ferdi kaza poliçe kaydı bulunmadığını, davacı tarafından davalı şirket aleyhine açılmış haksız ve mesnetsiz davanın, kaza tarihini kapsar şirket nezdinde düzenlenmiş poliçe bulunmaması sebebi ile reddini istemiştir.
DELİLLER :
Denizli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının iş göremezlik raporu, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, davacı ...'nın trafik kazasına bağlı yaralanması sonucu %55 oranında maluliyet kaybı olduğu ve iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, alınan aktuer ve doktor bilirkişi raporuna göre bu davacının geçici iş görmezlik zararının 31.870,28 TL, sürekli iş görmezlik zararının 207.137,39 TL, sağlık tedavi giderlerinin ise 65.684,00 TL olduğu, davacı ...'nın ferdi kaza sigortasının ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmesi nedeniyle davalı ... Sigorta A.Ş.'ne husumet düşmediği gerekçesiyle, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacı baba ...'nın (...) yargılama sırasında vefatı sonrasında tüm yasal mirasçıları tarafından mirasının reddedilmesinden dolayı bu davacı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...’nın maddi tazminat talebinin kabulü ile 31.870,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 207.137,39 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 65.684,00 TL sağlık giderinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 25/01/2016 tarihinden itibaren, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 06/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ...’nın manevi tazminat talebinin kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 06/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalılar ... ve ...‘dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’ya verilmesine, davacılar ..., ..., ... (...), ... ve ...'nın manevi tazminat taleplerinin kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 06/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalılar ... ve ...‘dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ..., ..., ..., ... ve ...’ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Sigorta A,Ş yönünden husumet yokluğu nedeniyle ret kararının isabetsiz olduğunu, verilen kararın gerekçesiz olması nedeniyle karara itiraz ettiklerini, yine davacı ... dışındaki davacılar yararına hükmedilen 5.000,00'er TL manevi tazminat tutarının isabetsiz olduğunu, verilen bu rakamın davacıların yaşadığı üzüntü ve acıyı dindirmeyeceğini, davacının %55-56 oranında maluliyet oranı tespit edilmişken davacılar lehine kısmen kabul kısmen ret oluşturacak şekilde eksik manevi tazminata hükmedilmesinin yerinde olmadığını beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalılar vekilleri tarafından istinafa cevap verilmemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, sağlık gideri tazminatı ve manevi tazminat, ferdi kaza sigorta poliçe bedelinin tahsili isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ağır bedensel zarar halinde zarar görenin yakınları da manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...'ın işleteni ve davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin trafik sigortacısı olduğu aracın, aracının bagajından eşya almakta olan davacı ...'ya çarpması sonucu bu davacı yaralanmıştır. Davacı ... eş, davacılar ... (...) ve ... anne ve baba, diğer davacılar çocuklardır. Davacılar bu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi zararlarının tahsilini talep etmişler, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin ferdi koltuk kaza sigortacısı olmadığından bu davayı yönüyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı baba ...'nın (...) yargılama sırasında vefatı ve yasal mirasçılarının mirası reddetmelerinden dolayı bu davacı yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'nın maddi ve manevi tazminat davalarının tam, diğer davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Geçici iş görmezlik, sürekli iş görmezlik ve sağlık giderleri tazminatı ile davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminat kararlarına karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmadığından bu kalem tazminatlar yönüyle ilk derece mahkemesi kararı kesinleşmiştir.
İstinaf yasa yolu başvurusu davacı ...'nın talep ettiği ferdi koltuk kaza sigortasından kaynaklanan tazminat ve diğer davacıların talep ettiği manevi tazminat için yapılmıştır.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Dosya içerisindeki ... poliçe numaralı 09/03/2015-09/03/2016 tarihlerinde geçerli davacı ...'nın sigortalısı olduğu ZMMS sigorta poliçesinde sürücü ferdi kaza klozu bakımından 10.000,00 TL limit ile ferdi kaza klozu bulunuyor ise de poliçe dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiği, davalı ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin bir önceki dönem trafik sigortacısı olduğu anlaşıldığından, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden ferdi kaza poliçe bedelinin tazmini isteminin pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
2-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı ...'ın dava konusu kazanın meydana gelmesinde % 100 kusurlu olması, ...'nın kaza sonucu ağır bedensel zarara uğraması ve hayat fonksiyonlarına etkisi ağır (6) derecede etkiler kemik kırığı ve sağ alt ekstremite uyluk orta kısım seviyesinden amputasyon ile organ kaybına uğraması, davacıların yaşı, yaralanmanın davacılar üzerinde oluşturduğu manevi elem ve ızdırap ve yukarıda gösterilen ilkeler birlikte değerlendirildiğinde davacılar ..., ..., ..., ..., ... (...) daha üst seviyede manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere bu davacılar yararına 5.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.
3-Davacılardan ... (...) yargılama sırasında 27/09/2018 tarihinde vefat etmiştir. Dava dosyasında noterden alınan mirasçılık belgesine göre mirasçıları davacı eşi ... ile davacı çocuğu ... ve dava dışı çocukları ..., ..., ... ve ...'tir.
...; Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/02/2019 gün ve ... esas, ... karar, ... ve ...; Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20/12/2018 gün ve ... esas, ... karar, ..., ... ve ...; Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25/12/2018 gün ve ... esas, ... karar sayılı ilamlarıyla murisleri ölü davacı ...'nın mirasını reddetmişlerdir. Bu üç karar da kesinleşmiştir.
İlk derece mahkemesince ölü davacı ...'nın yasal mirasçılarından tümü tarafından mirasın reddedilmiş olması nedeniyle bu davacı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mirasın reddi, Türk Medeni Kanunu’nun 605 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, anılan Kanunun 605’nci maddesinde, yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddedebilecekleri belirtilmiştir.
Mirasın reddi halinde, mirası reddedenler yönünden davaya devam edilemez. Bu halde mirası reddetmeyerek mirasçılığı devam edenlerin katılımı ile davaya devam edilir. Mirasçıların tamamının mirası reddetmeleri halinde Türk Medeni Kanunu’nun 612 ve devamı maddeleri uyarınca mirasın tasfiyesi yoluna gidilerek, bir tasfiye memuru atanır ve ilgili memurun davaya dahil edilmesi suretiyle davaya devam edilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 612 ve devamı maddelerine göre en yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir. Mirasçılar, mirası reddederken kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler. Bu taktirde ret, sulh hakimi tarafından sonra gelen mirasçılara bildirilir, bunlar bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar. Bunun üzerine miras, yine iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiye sonunda arta kalan değerler, önce gelen mirasçılara verilir.
Yapılacak iş; davacı ...'nın en yakın bütün mirasçılarının mirası reddettikleri ibraz olunan sulh hukuk mahkemesi kararları ile sabit bulunduğuna göre mahallin sulh hakimine durum bildirilerek mirasın iflas kurallarına göre tasfiyesini sağlamak, anılan mahkemece mirası reddedilen davalı ... için atanacak ve yetkilendirilecek bir temsilci huzuru ile davaya devam edilerek sonucuna göre karar vermektir.
İlk derece mahkemesince, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmadan usulünce taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, HMK'nın 355. maddesinde yazılı kamu düzenine ayrılılık nedeniyle bu husus Dairemizce resen gözetilmiştir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı ... vekilinin ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin sorumluluğuna yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, davacılar ..., ..., ..., ... (...) ve ... vekilinin manevi tazminat miktarlarına yönelen istinaf isteminin kabulü ile gerek bu davacıların istinaf talepleri üzerine ve gerek taraf teşkilinin sağlanmaması nedeniyle 6100 Sayılı HMK.'nun 355 inci maddesinde yazılı kamu düzenine aykırılık nedeniyle 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminat davaları ile davacı ...'nın manevi tazminat davasının kesinleştiği de gözetildiğinde, diğer davacıların açtığı manevi tazminat davaları bakımından esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın davacılar ..., ..., ... (...), ..., ... (...) ve ... tarafından açılan manevi tazminat davaları yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... vekilinin ... Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.)'nin sorumluluğuna yönelen ve yerinde görülmeyen istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacılar ..., ..., ..., ... (...) ve ... vekilinin manevi tazminat miktarlarına yönelen istinaf isteminin KABULÜNE, gerek bu davacıların istinaf talepleri üzerine ve gerek taraf teşkilinin sağlanmaması nedeniyle Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 24/02/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 355 inci maddesi ve 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince maddi tazminat davaları ile davacı ...'nın manevi tazminat davasının kesinleştiği de gözetildiğinde, diğer davacıların açtığı manevi tazminat davaları ile sınırlı olmak üzere ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın, davacılar ..., ..., ... (...), ..., ... (...) ve ... tarafından açılan manevi tazminat davaları yönünden yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Davacılar ..., ..., ..., ..., ... (...) ve ...'nın peşin yatırdığı 59,30 TL istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine, 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, manevi tazminata yönelik hükümler bakımından 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak, davacı ...'nın ferdi koltuk sigortacısının sorumluluğuna yönelik hükümler bakımından 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca KESİN olarak, 06/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...