İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/66 K.2025/5

T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/66 Esas
KARAR NO :2025/5
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:02/09/2025
KARAR TARİHİ:08/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; "...Adına kayıtlı olan ... Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait karar defterlerinin ve diğer tüm ticari evrakların zayi olduğuna dair belgenin verilmesini..." dava ile talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE;
Talep, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür." Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8). Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren otuz gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).
Davacı, gerçek kişi olup davayı kendi adına açtığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde ... Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'nin tek ortaklı limited şirket olduğu, kendisinin münferiden yetkili müdürü olduğu belirtilmiş olmakla birlikte dava konusu talebin, şirket adına yapılmadığı gibi dava anlaşılmıştır. Belirtilen maddede zayi belgesinin tacir tarafından talep edilebileceği vurgulanmıştır. Buna karşın eldeki davada talebin tacir şirket adına değil, davacı gerçek kişinin kendi adına açıldığı anlaşılmış olup davacının eldeki davada davacı sıfatının yani aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre, alınması gereken 615,40-TL. harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinden, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize verilecek ya da başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
08/09/2025
Kâtip ... Hâkim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır