Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/461 K.2024/509

T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/461
KARAR NO : 2024/509
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP :....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 05/10/2023
NUMARASI : 2023/1168 Esas, 2023/1026 Karar
DAVACI : ....
VEKİLİ : ....
DAVALI : ....
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/04/2014 tarihinde sürücü .... sevk ve idaresindeki ....'e ait .... plaka sayılı traktör ile Dikbıyık istikametinden Çarşamba istikametine üç şeritli yolun arıza şeridinde seyir halinde iken davalı ....'nin sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın çarpışması sonucu .... plakalı araçta yolcu olarak bulunan ....nın camdan düşerek yaralandığını ve kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiğini, kaza tarihinde ....plakalı aracın geçerli bir sigortası bulunmadığından vefat eden .... mirasçılarının .... başvurduklarını ve destekten yoksun kalma tazminatı olarak hak sahiplerine 76.373 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin rücusu için trafik poliçesi bulunmayan .... plakalı araç maliki ve sürücüsüne açılan Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyasında traktör sürücüsünün kusursuz bulunması sebebi ile rücu işleminin gerçekleştirilemediği, bu kez ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme kapsamında davalılardan tahsili için Çarşamba İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların icra takibine itiraz ederek takibi durdurduklarını belirterek, davalıların icra takibine itirazlarının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından davaya cevap verilmediği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf başvurusunda bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle müvekkil tarafından hak sahiplerine 76.373,00 TL ödeme yapıldığını ve bu miktarın ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiziyle birlikte rücu haklarınun bulunduğunu, dava konusu kazada kusurlu bulunan aracın sigortacısı .....'nin meydana gelen zarardan sorumlu olduğundan bahisle, mahkemece verilen kararın kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili, ZMMS bulunmayan .... plaka sayılı traktör ile davalı .....'nin sevk ve idaresindeki .... plakalı aracın çarpışması sonucu hayatını kaybeden .... mirasçılarına davacı .... tarafından 76.373 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, ödemenin rücu edilmesi için Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında trafik poliçesi bulunmayan .... plakalı araç maliki ve sürücüsüne karşı açılan davada traktör sürücüsünün kusursuz bulunması sebebi ile tazminatın rücu edilemediğini, belirterek, ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme kapsamında davalılardan tahsili için Çarşamba İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebinde bulunmuştur.
Yerel mahkemece aktif husumet yokluğundan davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 78/1 maddesinde "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir.
Burada rücu hakkı veren zenginleşme ve bundan doğan iade talebi sözkonusudur. Yani bir başkasına yapılan ödemeden başkası istifade etmektedir. Bunun sonucu olarak ödemede bulunan (sigortacı) bundan yararlanan davalıya sebepsiz zenginleşmenin iadesi talebiyle başvuracaktır. Başka bir deyişle hataen kendini başkasının borcunu ifa ile borçlu sanarak ifada bulunan kişi, bu sayede borcundan kurtulana, borç olmayan şeyin ödenmesi hükümlerine tabi bir sebepsiz zenginleşme talebiyle rücu edecektir. Bu ise edimden doğan zenginleşmeye dayanan bir iade talebidir.
Dosya kapsamına göre, davacı .... 01/04/2014 tarihli trafik kazasında vefat eden dava dışı ....nın hak sahiplerine sigortası bulunmayan .... araç sürücüsünün kusurlu olduğu kanaati ile yapılan ödemenin sebepsiz zenginleşme kapsamında iadesi talebinde bulunmuş, istinaf incelemesinden geçerek kesinleşen Çarşamba 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile sigortasız araç sürücüsü ....'in kusursuz olduğu kabul edilerek, davacının rücu talebi kabul edilmemiş olup, davacı tarafından yapılan ödemeden kazada asıl kusurlu olan .... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı davalı .... ile aracın işleteni ve sürücüsü faydalandığına göre ödemede bulunan davacı bundan yararlanan davalıya sebepsiz zenginleşmenin iadesi talebinde bulunabilecektir.
Bu itibarla borçlanmadığı edimi kendisini borçlu sanarak yerine getiren davacının sebepsiz zenginleşme talebi yerinde olduğu halde yerel mahkemece davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken hatalı nitelendirme ile aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekillinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davacının İstinaf Başvurusunun KABULÜ İLE,
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas, .... Karar ve 05/10/2023 tarihli kararın KALDIRILMASINA,
Dosyanın yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine iadesine,
2.İstinafa başvuran davacı tarafça yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde başvurana iadesine,
Dair, HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.13/03/2024
....
Başkan
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Katip
....
¸e-imza
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 13/03/2024
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!