Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E.2025/2376 K.2025/5020

2. Hukuk Dairesi         2025/2376 E.  ,  2025/5020 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 42. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/717 E., 2024/1451 K.
DAVA TÜRÜ : Soybağının Reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 1. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2023/160 E., 2023/847 K.
Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından hükmün tamamı yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Taraflar arasındaki soybağının reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince soybağının reddi davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olup kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen şekilde temyiz edilmiştir.
İlgililer tarafından açılacak soybağının reddi davasının düzenlendiği 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 291 inci maddesinin birinci fıkrasında dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilecekleri, son fıkrasında ise kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bir hükmün kıyas yolu ile uygulanabilmesi için bu konuda açık düzenleme olmaması gerekir. İlgililer tarafından açılacak soybağının reddi davasında ayrıca bir hak düşürücü süre ve başlangıç tarihi öngörülmüş olup, kocanın açacağı soybağının reddi davasına ilişkin hak düşürücü süreye yönelik hükümlerin kıyasen uygulanması mümkün değildir.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, müteveffa ... ile davalı ...'in 04.12.2012 tarihinde evlendiği, 17.02.2013 tarihinde çocuk ...'ın doğduğu, müteveffa ...'ın 18.12.2022 tarihinde vefat ettiği, huzurdaki davanın 06.03.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Davacının, kocanın altsoyu sıfatı ile bu davayı, kocanın (yani davacının babası Mehmet'in) ölümünü öğrenmesinden başlayarak bir yıl içinde açması gerekmektedir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ise de müteveffa ...'ın 18.12.2022 tarihinde vefat ettiği, huzurdaki davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde 06.03.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece tarafların gösterdiği tüm delilleri toplamak ve DNA raporu alınmak suretiyle davanın esas hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenle bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.