Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2654 K.2025/3535

3. Hukuk Dairesi         2024/2654 E.  ,  2025/3535 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3350 E., 2024/819 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/357 E., 2021/205 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı ... arasında 03.09.2008 tarihinde ... Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında arsa ve tesis karşılığı konut yapım sözleşmesi imzalandığını ve davalı Belediyeye arsanın eksik kalan arsa borcu ödenerek mesken ile birlikte devredildiğini, müvekkiline bu sözleşme gereği çekiliş yapılarak evinin teslim edildiğini ve tapusunun da verildiğini, müvekkilinin Belediye karşı eksik enkaz bedelinden kaynaklı alacağın tahsili için dava açtığını, açılan davanın lehe sonuçlanması üzerine Yargıtay incelemesinden geçerek 2015 yılında kesinleşen ve hükmedilen bedelin davalı tarafından müvekkiline itirazı kayıt konulmadan ödendiğini, davalının 25.11.2020 tarihli yazısı ile arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, yapılan feshin haksız olduğunu ileri sürerek; taraflar arasında yapılan 03.09.2008 tarihli sözleşmenin feshinin haksızlığının tesbiti ile sözleşmenin ayakta olduğunun belirlenmesine, aksi halde sözleşmenin gelişen şartlara uyarlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, davacının yapılan sözleşmeye aykırı hareket ederek, sözleşme imzalandıktan sonra enkaz bedeli yerine tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, davacının hakkaniyete ve sözleşme hükümlerine aykırı hareket etmesi nedeniyle feshin haklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; ... Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde davalı ... ile davacı arasında 03.09.2008 tarihinde arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesinin imzalandığı, davacının kalan arsa borcunu ödediği ve mesken ile birlikte arsasını devrettiği, sonrasında sözleşme gereği çekiliş yapılarak evin teslim edildiği ve 2016 tarihinde tapusunun verildiği, 2013 yılında eksik enkaz bedelinden kaynaklı Ankara 20. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın kazanılarak 2015 yılında kesinleştiği, Belediyenin 25.11.2020 tarihli yazısı ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiği, dava özel hukuk hükümlerine tabi arsa ve tesis karşılığı konut sözleşmesinden kaynaklandığından adli yargının görevine girdiği, davacının üzerine kayıtlı hissesini ve konutunu davalıya devrettiği, sözleşme hükümleri gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, davalının sözleşme hüküm ve sonuçlarını doğurduktan sonra tek taraflı bir irade beyanıyla sözleşmeyi feshetmesinin mümkün olmadığı, davalının tek taraflı sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı feshin haksız olduğunun ve sözleşmenin geçerli olduğunun tespitine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya bakmaya adli yargı Mahkemelerin görevli olduğu, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirdiği, sözleşmenin ifa edilerek hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, davacının Mahkemeye başvurarak yapı bedelini alması nedeniyle sözleşmeye aykırı davrandığına ilişkin fesih gerekçesinin hukuka aykırı bulunduğu, davalının tek taraflı sözleşmenin feshine ilişkin işleminin haksız olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; somut uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğunu, sözleşmenin rızai olarak imzalandığını, davacının sözleşmeye aykırı olarak tesis bedelinin tahsili için dava açtığını, oysa ki tahsis belgeli bina ve eklentilerine enkaz bedeli ödenmesi gerektiğini, yapı bedelinin tamamını alan davacının ve diğer hak sahiplerinin sözleşmelerinin idarece tek taraflı olarak ve haklı neden ile feshedildiğini, davacının haksız kazanç elde ettiğini ve sözleşmenin devamına yönelik bir işlem yapmadığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile halen yürürlükte olduğuna karar verilmesi istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta; davacıya ait taşınmazın davalı Belediyeye devri ve belirlenen eksik bedelin ödenmesi karşılığında yapılacak konutlardan 1 adet dairenin verileceğine dair sözleşme imzalandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 123 ve devamı maddelerinde düzenlenen karşılıklı borç yükleyen sözleşme niteliğinde olduğu, sözleşme uyarınca davacının taşınmazını davalı Belediyeye devrettiği ve belirlenen bakiye bedeli ödemek suretiyle üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı ... davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini savunmuş ise de, davacının dava açmasının salt sözmeye aykırılık oluşturmayacağı anlaşılmakla, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.