Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3473 K.2025/2189

3. Hukuk Dairesi         2024/3473 E.  ,  2025/2189 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1211 E., 2024/1273 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/1258 E., 2022/2970 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının, davalı ile imzaladığı 02.12.2013 tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi ile “Anadolu Otoyolu Km 76+000 ...” otoyol hizmet tesisini sözleşmenin (6.) maddesi uyarınca “Otoyolda seyahat eden motorlu araçlara yakıt, servis, bakım, yolcu ve sürücülere yeme, içme, dinlenme, haberleşme ve alışveriş hizmetlerinin” sağlanması amacıyla kiralandığını, davalının 03.12.2020 tarihinde davacı şirkete tebliğ ettiği 27.11.2020 tarihli ve 280657 sayılı yazı ile 2019 yılında yapılan Sayıştay Denetim Raporu uyarınca kira işlerinden Katma Değer Vergisi (KDV) alınması gerektiğinden bahisle 2014 yılı için 1.180.622,16 TL ve 2015 yılı için 1.149.661,66 TL KDV borcun 25.12.2020 tarihine kadar ödenmesini talep ettiğini, bu tutarın ödenmemesi üzerine bu kez gecikme zammıyla birlikte 2020 yılı için ödenmiş kira bedelinden tenzil edildiğinin bildirildiğini, ardından 2016 yılı KDV tutarı için ceza ve gecikme faizi ile birlikte 1.191.463,26 TL'nin 31.12.2021 tarihine kadar ödenmesinin talep edildiğini, itirazların sonuçsuz kaldığını ileri sürerek; davacının davalıya toplam 3.533.933,35 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; yargı yolunun görevli olmadığını, talep edilen tutar bakımından vergi mevzuatı çerçevesinde var olan yükümlülük ve sorumluluğun davacı yana ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira şartnamesinde ve taraflar arasındaki kira sözleşmesinde kira bedelinin belirlenmesinde ayrıca KDV alınacağının belirtilmediği, bu durumda alınması gerekli bir vergi kalemi var ise üzerinde anlaşılan kira bedelinin içinde kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle; davanın kabulü ile davacının davalıya 3.533.933,35 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kira sözleşmesinde kira parasına KDV ekleneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, sözleşmenin özel şartlar (20.) maddesinde sözleşmeden kaynaklanan vergilerden kiracının sorumlu olduğunun belirtilmesinin kira sözleşmesi uyarınca ödenmesi gerekecek diğer vergilerin kiracı tarafından ödeneceğine ilişkin olduğu, kira parasına KDV ekleneceği anlamına gelmediği, davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde de bir usulsüzlük bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; Sayıştay raporu ile tespit edilen durumun düzeltilmesi amacıyla işlem tesis edildiğini, sözleşme hükmü uyarınca vergi sorumluluğunun kiracıya ait olduğunu, Bakanlık tarafından da işlemin KDV'ye olduğunun bildirildiğini, yeteri kadar inceleme yapılmaksızın ön inceleme duruşmasında hüküm tesis edildiğini, davalı aleyhine nisbi vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, davalı harçtan muaf olunmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince aleyhine harca hükmedildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, kiraya veren tarafından önceki dönemlere ilişkin olarak talep edilen KDV ve buna ilişkin gecikme zammı borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
1.Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye, özellikle kira sözleşmesinde yer alan vergi sorumluluğunun belirlenen kira bedeline ek olarak KDV ödeneceği anlamına gelmemesine, zira sözleşme ile belirlenen kira bedelinin brüt kira bedeli olmasına, sözleşmede açıkça kira bedeline ek olarak KDV ödeneceği belirtilmemesine, önceki yıllara ait kira bedelleri de bu kapsamda tahsil edilmekle sözleşmenin devamı sırasında hazırlanan Sayıştay raporu kapsamında kiracıdan ödenen bedellere ek olarak KDV talep edilemeyecek olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 12 nci maddesi uyarınca; davalı kurum harçtan muaf olmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince harcın davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 maddesi uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm kısmının 2. paragrafı çıkartılarak yerine; "Davalı harçtan muaf olduğundan, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan toplam 60.350,75 TL karar ve ilam harcın istek halinde iadesine", bendinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi