Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2668 K.2025/1575

3. Hukuk Dairesi         2024/2668 E.  ,  2025/1575 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2153 E., 2024/910 K.
DAVA TARİHİ : 10.04.2017
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/426 E., 2021/398 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; Starcity Outlet Alışveriş ve Yaşam Merkezinin maliki ve işleteni olan davacı ile alışveriş merkezinin bahçesi durumundaki alanın otopark olarak kullanabilmesi için tasarruf yetkisi olduğuna inanılan davalı şirketle 22.02.2016 tarihli abonelik sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmede öngörülen KDV dahil 424.800,00 TL kullanım bedelinin 08.04.2016 tarihinde davalıya ödendiğini, ancak dava dışı Bahçelievler Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünce alan üzerindeki tasarruf yetkisinin Belediyeye ait olduğu bildirilerek ecrimisil tahakkuk ettirildiğini, ecrimisil bedelinin ödendiğini ileri sürerek; davalıya herhangi bir yasal nedene dayalı olmaksızın ödenen 424.800,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacının taraf sıfatı bulunmadığını, uyuşmazlık konusu alanın tescilsiz kamu malı sahası kapsamında bulunması nedeniyle tasarruf yetkisinin Büyükşehir Belediyelerinde olduğunu, müvekkiline işletme yetkisi verildiğini, müvekkili şirketin de bu yetkiye istinaden dava dışı Merkür İnş. Tic. A.Ş. ye dava konusu alanla kısıtlı olmak kaydı ile abonelik sözleşmesi ile otoparkı kullanma imkanı verdiğini, müvekkili şirketin İstanbul genelinde otopark işletme yetkisine sahip tek kamu kuruluşu olduğunu, ecrimisil ödemesinin taraflarını bağlamadığını savunarak; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ile sözleşme yapan şirketin davacı ile birleşmesi ve unvan değişikliği doğrultusunda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, davalının taşınmaz üzerinde tasarruf etme ve davacıdan kira ücreti alma hakkının bulunmadığı, tasarruf yetkisinin Bahçelievler Belediyesine ait olduğu, davalı tarafça bu hususun bilinmesi gerektiği, otopark olarak ilan edildiğine ilişkin bir UKOME kararı olmadığı gibi Büyükşehir Belediyesince yapılmış imar planı ve uygulamasının da bulunmadığı, asıl tasarruf yetkisine sahip Bahçelievler Belediyesinin ecrimisil talebi üzerine ikinci kez ödeme yapması nedeniyle edimi yönünden hukuki ifa imkansızlığı kapsamında kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat edemeyen davalının alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğu gerekçesiyle; davanın kabulü ile 424.800,00 TL'nin ödendiği 08.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline
karar verilmiş; karar, davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı edimi yönünden hukuki ifa imkansızlığı oluştuğu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat edemeyen davalının, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlü olduğu gerekçesiyle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; söz konusu alanın Büyükşehir Belediyesince otopark olarak işletilmek üzre taraflarına teslim edildiğini, teslim haksız ise taleplerin Büyükşehir Belediyesine yönlendirilmesi gerektiğini, UKOME kararı ile otopark olarak işletilmesine yönelik karar olmasına rağmen karar gerekçesinde bu yönde bir karar olmadığının belirtildiğini, söz konusu alanın kimin tasarrufunda olduğunun belirlenmesinin idari yargı görev alanına girmesi nedeniyle adli yargıda değerlendirilemeyeceğini, farklı alanlar için talep edilen ecrimisil olup olmadığının da incelenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda dahi alanın kimin tasarrufunda olduğunun belirlenmediğini, davacının aktif husumetinin yeteri kadar değerledirilmediğini ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Gerekçe ve Değerlendirme
Uyuşmazlık, ödenen kira bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
1.Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, kira sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlığın adli yargının görev alanına girdiğinin ve sözleşme gereğince ödediği bedelin iadesini talep eden davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 301. maddesi uyarınca kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Kiraya veren kiralananı her türlü maddi ve hukuki ayıptan ari olarak kiracının kullanımına sunmak ve kira müddetince bu hali ile muhafaza etmekle yükümlüdür. Kiraya verenin zapttan sorumluluk borcu, Kanunun 309. maddesinde düzenlenmiş olup, üçüncü kişinin kiralanan üzerinde ileri sürdüğü talepler kiraya verenin sorumluluğu altındadır. Bir üçüncü kişinin kiralananda kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, kiracının bildirimi üzerine davayı üstlenmek ve kiracının uğradığı her türlü zararı gidermekle yükümlüdür.Geçerli olan bir kira sözleşmesi ya tarafların birbirine uygun fesih bildirimi ile ya mahkeme kararı ile ya da kiralananın yok olması ile sona erer.
Taraflar arasında imzalanan 22.02.2016 tarihli otopark abonelik sözleşmesi, niteliği itibariyle kira sözleşmesi olup, sözleşme konusu alan 01.01.2016-31.12.2016 tarihleri arasında otopark olarak kullanılmak üzere kira bedeli karşılığında davacıya bırakılmış, aynı alan için Bahçelievler Belediyesi tarafından sözleşmeye konusu taşınmazın Belediye tasarrufunda olduğundan bahisle ecrimisil tahakkuk ettirilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda; bir üçüncü kişinin kiralananda kiracının hakkıyla bağdaşmayan bir hak ileri sürmesi durumunda kiraya veren, kiracının bildirimi üzerine davayı üstlenmek ve kiracının uğradığı her türlü zararı gidermekle yükümlüdür. Eldeki davada davalı, davacı kiracının ödemek durumunda kaldığı ecrimisil bedellerinden ibaret olan zararını, zapttan sorumluluk hükmü uyarınca gidermekle yükümlüdür.
Bu itibarla İlk derece Mahkemesince; davacı kiracının işleyen kira bedellerini ödemekle yükümlü olduğu gözetilerek, kira sözleşmesi ile aynı döneme rastlayan ecrimisil ödemelerinin belirlenmesi ve ödenen ecrimisil bedeli, ödenen kiradan düşükse ödenen ecrimisil tutarında, yüksekse ödenen kira bedeli tutarında tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi Kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.