Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/740 K.2025/1501
3. Hukuk Dairesi 2024/740 E. , 2025/1501 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1563 E., 2023/732 K.
DAVA TARİHİ : 14.01.2021
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2021/20 E., 2021/553 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir
Belli edilen günde gelen davalı şirket vekili Avukat ...nın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile imzaladığı 07.05.2012 tarihli harici Gayrimenkul Satış ve İnşaat Yapım Sözleşmesi
ile ... İli, ... İlçesi, .... Mahallesi, 2945 Ada, 36 Parselde, ... Blok, 3. Kat, 66
konum nolu dairenin 155.000,00 TL bedel karşılığında satılması konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin tüm ödemelerini yaptığını, sözleşmenin 3.1.
maddesinde teslim tarihinin 07.11.2014 olduğunu, teslim tarihi üzerinden 74 aydan fazla bir süre geçmesine rağmen bağımsız bölümün teslim edilmediğini ileri sürerek; öncelikli olarak sözleşme konusu taşınmazın eksiksiz bir şekilde tamamlanarak tapusunun iptali ile takyidatlardan ari bir şekilde müvekkili adına tesciline ve teslimine, bu mümkün olmadığı takdirde ödenen 155.000,00 TL bedelin denkleştirici adalet prensibi gereğince dava tarihine kadar güncellenmesine ve ortaya çıkan bedelin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı tarafa gecikme nedeni ile toplamda 10.695,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin elinde olmayan mücbir sebeplerden dolayı oluşan aksaklıklardan sorumlu tutulmaya çalışılmasının açıkça kötü niyetli olduğunu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Esenyurt Belediyesi arasındaki idari ve hukuki çatışmalardan dolayı ruhsatlarının iptal edilmesi nedeni ile çalışmalarını durdurmak zorunda kaldığını, avans faizi talep edilmesinin fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının satış bedelini ödemesine rağmen davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmediği, buna göre sözleşmenin ifasının ve tesliminin mümkün olmadığı, davaya konu sözleşmenin resmi şekilde yapılması gerekmekte ise de adi yazılı şekilde yapıldığı, geçersiz olduğu, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince ödemiş olduğu bedelin dava tarihine göre denkleştirici adalet ilkesi gereği ulaştığı bedeli davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 458.484,58 TL'nin HMK'nın 107. Maddesi gereğince dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının satış bedelini ödemesine rağmen davalının sözleşme gereği edimini yerine getirmediği buna göre sözleşmenin ifasının ve tesliminin mümkün olmadığı, davalı tarafça usulünce takas mahsup talebinde bulunulmadığı, davacı tarafça davalının gecikme nedeniyle ödediği tazminat düşülmek suretiyle istemde bulunduğu, davalı tarafça karar tarihi itibarıyla sözleşmeye konu borcun ifa edilmediği, akte tahammül süresi de dikkate alındığında ifa imkansızlığın gerçekleştiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalı vekilinin temyiz başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; müvekkili tarafından yapılan ödemenin güncellenmeden mahsup edilmesinin davacının sebepsiz zenginleşmesine sebep olduğunu, belirsiz alacak davası açılmasının koşullarının oluşmadığını, gecikmenin mücbir sebepten kaynaklandığına ilişkin beyanları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından dava konusu taşınmaz için ödenen 155.000,00 TL'nin denkleştirici adalet prensibi ile güncelleştirilmesi ve avans faizi ile tahsili talebinin açıkça sözleşme hükmüne aykırı olduğunu, dava kısmi dava olduğunda tüm bedele dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin ve avans faizi işletilmesinin doğru olmadığını, uyuşmazlık konusu projenin tamamlanmak üzere olduğunu, bu aşamadaki bir projede sözleşmenin ayakta tutulmasının hukukun ve hakkaniyetin gereği olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında imzalanan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine konu bağımsız bölümün tesliminin yapılmaması nedeniyle ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesi gereğince tahsili istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararda; davacının yaptığını kanıtladığı ödemelerin denkleştirici adalet ilkesi gereğince güncellenmiş değerinin tespiti yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olduğu, davalı tarafından "cezai şart" adı altında yapılan ödemenin taleple bağlı kalınarak mahsup edilmesinin yerinde olduğu, davacı tüketici ile ticari amaçlarla hareket eden davalı şirket arasındaki ilişkinin ticari iş niteliğinde olduğu, ticari işlerde avans faizi istenebileceği hususları gözetildiğinde, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalının temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.