Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2297 K.2025/1454

3. Hukuk Dairesi         2024/2297 E.  ,  2025/1454 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2584 E., 2024/724 K.
DAVA TARİHİ : 17.07.2020
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/210 E., 2022/462 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; dava dışı yayıncı kuruluşun İdare Mahkemesi kararına istinaden aleyhine başlattığı takip nedeniyle 04.10.2019 tarihinde müvekkili tarafından Ankara 8. İcra Müdürlüğünün 2019/5381 E. sayılı dosyası 520.862,16 TL ödeme yapıldığını, üst kurul gelirleri arasında olmayan ve tahsilini müteakip ilgili vergi dairesine aktarılan 758.543,96 TL eğitime katkı payına ait kurulca ödenen yasal faiz ödemesinden davalı ... Bakanlığının sorumlu olduğunu ileri sürerek; üst kurul gelirleri arasında olmayan ve dava dışı yayıncı kuruluştan tahsilini müteakip ilgili Vergi Dairesine aktarılan 758.543,96 TL Eğitime Katkı Payının işlemiş faizi niteliğindeki 520.862,16 TL Üst Kurul alacağının, ödeme tarihi olan 04.10.2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle beraber, davalı Bakanlıktan rücuen tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili;dava hakem sıfatı ile görülemeyeceğinden davanın görev nedeniyle reddi gerektiğini, esas bakımından ise, dava dışı üçüncü kişi Egevizyon Görsel İşitsel Medya Yay. Tic. A.Ş. tarafından RTÜK aleyhine açılmış olan Genel Kurul kararının iptali ve ödemiş olduğu tutarın iadesi talepli davalarda, Danıştay Başkanlığınca verilen kararlar gerekçesiyle birlikte incelendiğinde davacı RTÜK’ün lisans iptali tehdidi altında şirketin ihtirazi kayıtla ödeme yapmaya maruz kaldığı lisans iptali müeyyidesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini, söz konusu davalarda Bakanlığın aleyhine hiçbir hüküm kurulmadığını, söz konusu davalarda davacı RTÜK’ün yapmış olduğu idari işlemden dolayı şirkete ödemiş olduğu kurul payı ve eğitime katkı payının şirkete iadesinde faiz hesaplanmasına da hükmedildiği anlaşıldığını, görüldüğü üzere müvekkili Bakanlığın faizin oluşumunda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, RTÜK'ün kendi idari işlemlerinin iptal edilmesi ile faiz oluşumuna neden olduğunu, açıklanan nedenlerle dava dışı üçüncü kişi olan Egevizyon Görsel İşitsel Medya Yay. Tic. A.Ş. ye yargı kararları doğrultusunda iadesi gereken tutarların tamamen RTÜK tarafından tesis edilen işlemlerden kaynaklanması nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığının hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, Hazine adına gelir kaydı yapılan eğitime katkı payına ilişkin olarak şirkete ödenen faizin RTÜK tarafından üstlenilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; eğitim katkı payının Hazineye ait olduğu, RTÜK'ün bu bedelleri davalı Bakanlık adına tahsil ederek aynı anda hesabına aktardığı, yayın, lisans ücretleri, katkı paylarının doğrudan hazine alacağı olması sebebiyle, bu alacakların iadesine bağlı feri niteliğindeki faiz tutarı olan 520.862,16 TL'sinin de davalı kurum tarafından ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 520.862,16 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek yasal faizle birlikte davalı Bakanlıktan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; dava dışı üçüncü kişi olan Egevizyon Görsel İşitsel Medya Yay. Tic. A.Ş. nin davacı tarafından uygulanan bir müeyyide ile kurum payını ve eğitime katkı payını ödemek durumunda kaldığını, müvekkili idarenin söz konusu dava ile hiçbir ilişkisi bulunmadığını, davanın konusunun doğrudan RTÜK tarafından tesis edilen işlemin iptaline yönelik olduğunu, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 05.02.2019 tarihli kararı üzerine dava dışı yayıncı kuruluşun RTÜK hakkında başlatmış olduğu ilamlı icra takibi dosyasına, Başkent Vergi Dairesine aktarılan eğitime katkı payının, adı geçen vergi dairesi tarafından gönderildiğini, dava dışı yayıncı kuruluş tarafından RTÜK aleyhine açılmış olan gerek Kurul kararının iptali, gerekse de ödemiş olduğu tutarın iadesi talepli davalarda, Danıştay Başkanlığınca verilen kararlar gerekçesiyle birlikte incelendiğinde; davacı RTÜK'ün lisans iptali tehdidi altında şirketin ihtirazi kayıtla ödeme yaptığının, lisans iptali müeyyidesinin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinin, söz konusu davalarda Bakanlığın aleyhine hiçbir hüküm kurulmadığının, davacı RTÜK'ün yapmış olduğu idari işlemden dolayı şirkete ödemiş olduğu kurul payı ve eğitime katkı payının şirkete iadesinde faiz hesaplanmasına da hükmedildiğinin anlaşılacağını, her ne kadar eğitime katkı payı Hazine hesaplarına aktarılmış (sonrasında yargı kararlarıyla şirkete iade edilmiş) olsa da bu tutarın, şirkete iade edilmesine neden olan işlemin RTÜK tarafından tesis edilen ve yargı kararlarıyla iptal edilen bir işlem olduğunu, bu nedenle bu tutara isabet eden faizin de RTÜK tarafından şirkete ödenmesi gerektiğini, dava dışı yayıncı şirket tarafından RTÜK aleyhine açılan davalarda inceleme elemanlarının reklam gelirlerini yanlış hesapladığına ilişkin herhangi bir hüküm kurulmadığını, Üst Kurulun şirketten alacağını icra yoluna başvurmak veya alacak davası açmak suretiyle tahsil etmesi ve lisans iptali tehdidinde bulunulmaması gerektiği gerekçesiyle kararlar verildiğini, iadesi gereken tutarların tamamen RTÜK tarafından tesis edilen işlemlerden kaynaklanması nedeniyle Bakanlığın hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı kurul tarafından tesis edilen işlem üzerine dava dışı yayıncı kuruluş tarafından ödenen ve davalı Bakanlığın hesabına aktarılan eğitime katkı payının, İdare Mahkemesince işlemin iptali üzerine icra kanalı ile iadesi sırasında ödenen faizin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle davacı tarafından Eğitime Katkı Payı alacağının dava dışı şirketten tahsil edilerek yine davalı Hazineye aktarılmasına, ana para niteliğinde olan Eğitime Katkı Payı alacağının ferisi niteliğinde olan faiz alacağından, davalının sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda Mahkemece re'sen karar verilir. Harç konusu kamu düzenine ilişkin olup yargı mercilerince res'en dikkate alınır.
İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına ve davacı tarafından yatırılan peşin harç tutarı olan 8.894,41 TL harcın, karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine karar verilmişken, hükümde çelişki oluşturacak şekilde yargılama giderlerine ilişkin (3) numaralı bentte peşin harcın yargılama giderlerine dahil edilerek harçtan muaf olan davalıdan tahsiline hükmedilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin çıkartılarak yerine "Davacı tarafından yapılan bilirkişi, keşif ücreti ve posta gideri 2.278,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, " bendinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.