Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/1143 K.2025/1501

6. Hukuk Dairesi         2024/1143 E.  ,  2025/1501 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/58 E., 2023/441 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/696 E., 2021/498 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 15.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkili ile davalı arasında Antalya-Manavgat ayrımı Dereboğazı- Ağlasun ayrımı yolu km: 0+000-3+300 ve km: 11+500-40+000 arası enerji nakil hattı direklerin deplasesi işine yönelik 30.06.2017 tarihinde Yapım İşlerine Ait sözleşme imzalandığını, sözleşme süresinin 180 gün olup yer teslimine göre işin bitiş tarihinin 30.12.2017 olduğunu, davalı idarenin ödenek kaydırması yaparak müvekkilinin işi yapmasını fiilen durdurduğunu, davalı idarenin süre uzatımı ve ödenek dilim değişikliği yazısı ile iklim koşulları ve kamulaştırma işlemlerinin sonuçlandırılmadığını gerekçe göstererek 337 gün ilave süre verip işin bitim tarihini değiştirdiğini, hakedişlerin fiyat farkı verilmemesi nedeniyle ihtirazi kayıtla imzalandığını, idarenin sözleşme maddesine göre fiyat farkı verilemeyeceğini belirtse de bu hükmün idareden kaynaklı nedenle süre uzatımını kapsamayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sözleşmenin idarece gereği gibi ifa edilmemesi ve oluşan fiyat farkı kaynaklı şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt tarihi 30.12.2017 tarihi itibariyle avans faizi ile tahsili kabul edilmez ise sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması ve şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt tarihi 30.12.2017 tarihi itibariyle avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme ve idari şartnameye göre fiyat farkı istenemeyeceğini, sözleşmenin uyarlanması koşullarından olan öngöremezlik unsurunun oluşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare tarafından verilen süre uzatımı ve ödenek aktarımının yapım işleri genel şartnamesi doğrultusunda olduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve şartnamede fiyat farkı verilmeyeceğinin belirtildiği, 2013/5217 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen işler başlıklı 9. maddesinde idarelerce verilen süre uzatımında fiyat farkı verilmesi için bu madde hükmüne işin idari şartname ve sözleşmesinde yer verilmiş olması şartı bulunduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede ilgili maddenin yer almadığı, davacının süre uzatımı ve ödenek aktarması nedeniyle fiyat farkı talebinin sözleşme ve idari şartname dahilinde yerinde olamayacağı, davacının sözleşmenin yeni koşullara uyarlanması talebi incelendiğinde ise davacının iddiasının ekonomik kriz nedeniyle öngörülemezlik unsurunun oluştuğu yönünde olup, Yüksek Yargıtay'ın Türkiye'de sıklıkla ekonomik krizlerin yaşandığını ifade ederek, ekonomik kriz nedeniyle uyarlama taleplerinde öngörülemezlik unsurunun oluşmadığı yönünde kararlar verdiği, davacının terditli talebi olan sözleşmenin uyarlanması talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Müspet zararının tazmini talebinin incelenmediğini, bu konuda hüküm kurulmadığını,
b. Yeni bilirkişiden rapor alınması talebinin gerekçesiz reddedildiğini,
c. 01.06.2021 tarihli celse de sözlü yargılamaya geçilmeden karar verildiğini,
d. Fiyat farkı verilemeyeceği düzenlemesinin idareden kaynaklı süre uzatımında uygulanmayacağını,
e. Sözleşmenin 14.1 maddesinin genel işlem şartı niteliğinde olduğunu,
f. İdarenin dava sürerken yaptığı değişiklik ile mücbir sebebi kabul ettiği ve sözleşmelerin tasfiyesini veya devredilmesini öngördüğünü,
g. Tip sözleşmenin devlet tarafından değiştirildiğini, idareden kaynaklı nedenlerle süre uzatımı verilmesi halinde her durumda fiyat farkı verilmesi gerektiğinin düzenlendiğini,
h. 24.02.2022 tarihli 31760 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan kararın 4. maddesiyle 31.08.2013 tarihli 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara ilişkin m. 9/1 hükmünün uygulanması için, sözleşmede bu maddeye atıfta bulunulması gereğinin ortadan kalktığını,
ı. Davalı yanın hukuka ve dürüstlük kurallarına aykırı davranışları nedeniyle müvekkilinin oldukça büyük zarara uğradığını, bu itibarla işlem temelinin çöktüğünü,
i. İdarenin hiç gereği yokken, işin süresinin iki katına yakın süre uzatımı vermesinin sözleşmeye aykırı olup bu uygulamanın, ödeneği ertesi seneye aktarıp ödemeyi geciktirmeye yönelik olduğunu,
j. İlave iş bedeli için de fiyat farkı, sözleşmenin uyarlanması, menfi tespit zarar taleplerinin olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Yargıtay duruşmasında vekili hazır bulunan davalı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.