Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/647 K.2025/1411

6. Hukuk Dairesi         2024/647 E.  ,  2025/1411 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2021/406 E., 2023/451 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı yüklenici ...'dan kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca hak ettiği 3 no'lu bağımsız bölümü 21.09.2011 tarihli gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine istinaden 75.000,00 TL bedelle satın aldığını, satış bedelinin 42.000,00 TL'sinin peşin olarak ödendiğini, kalan 33.000,00 TL'nin, 20.000,00 TL'sinin tapu devrinde, 13.000,00 TL'ninde genel iskan alındıktan sonra ödeneceğinin sözleşme ile kararlaştırıldığını, Antalya 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/66 D. İş sayılı dosyasından tespit yaptırdıklarını, inşaatın %95 oranında tamamlandığının tespit edildiğini, davalı ...’ın edimini yerine getirmekten kaçındığını, tapuyu müvekkiline devretmediğini ileri sürerek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline, Antalya 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/66 D.İŞ sayılı dosyasında yapılan yargılama masrafların, 21.09.2011 tarihli taraflar arasındaki satış sözleşmesi uyarınca 10.000,00 TL cezai şartın ve toplam 4.000,00 TL rayiç kira bedelinin davalı ...'dan tahsiline, kalan satış bedelinin müvekkilinden alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ... ve ... birlikte sundukları cevap dilekçesinde; görevli ve yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, 3 no'lu bağımsız bölümle ilgili olarak henüz hakedişin tamamlanmadığını, inşaatın bitmediğini ve iskân ruhsatının alınmadığını, davada husumet eksikliği bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişlerdir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenicinin sözleşme şartlarını yerine getirmediğini, iskan ruhsatını almadığını, yapı denetim şirketine olan borçların ve diğer borçların yüklenici tarafından ödenmesi gerektiğini, davalı yüklenicinin edimlerini yerine getirmesi halinde bağımsız bölüme hak kazanacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 09.09.2014 tarihli ve 2012/2673 E., 2014/1722 K. sayılı kararı ile davalı yüklenici ...’nın arsa malikleri ile yaptığı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve tadil sözleşmesi uyarınca yükleniciye verilmesi kabul edilen 16 adet bağımsız bölümün 15 tanesinin tapusunun verildiği, yalnızca dava konusu 3 no'lu bağımsız bölümün kaldığı, binanın genel iskan belgesinin alınmadığı, halen binanın ortak alanlarında ve arsa maliklerine isabet eden bağımsız bölümlerde eksik ve kusurlu imalatların bulunduğu, davalı yüklenicinin arsa maliklerine karşı sözleşmeden kaynaklanan edimlerini süresi içerisinde tam olarak yerine getirmemesinden dolayı son kalan bağımsız bölüm tapusu olarak dava konusu 3 no'lu bağımsız bölüm tapusuna hak kazanmadığı, davalı yüklenici ...'nın davacı ile yapılan 21.09.2011 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi kapsamında taahhütlerini yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmede belirtilen cezai şart ve kira tazminatından sorumlu olduğu gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile tapu iptal ve tescil talebinin reddine, cezai şart ve kira tazminatı talebinin kabulü ile 10.000,00 TL cezai şart alacağının ve 4.000,00 TL kira tazminatının davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1.Mahkemenin 09.09.2014 tarihli ve 2012/2673 E., 2014/1722 K sayılı kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi’nin 05.10.2017 tarihli ve 2015/4872 Esas, 2017/72 Karar sayılı ilamı ile davacının eldeki davayı açmadan önce Antalya 5. Sulh Hukuk Mahkemesi aracılığı ile tespit yaptırdığı, alınan raporada inşaat seviyesinin %95 oranında olduğu ve yüklenicinin hak ettiği tapu miktarının 15 adet olduğunun belirlendiği, mahkemece 31.01.2014 tarihinde yapılan keşifte ise, ortak alanlardaki eksik iş tutarının 25.825,00 TL, arsa sahiplerine ait dairelerdeki eksik iş bedelinin ise 8.000,00 TL olduğunun saptandığı, binadaki fiziki gerçekleşme oranın ise belirlenmediği, bu durumda, davalı yüklenici ile arsa sahipleri arasında düzenlenen sözleşmelerin içeriği gözetilmek suretiyle yeniden keşif yapılarak binanın fiziki gerçekleşme oranı saptanmalı, belirlenecek eksiklikler arsa sahipleri yönünden katlanılabilir seviyede ise yüklenicinin edimini tamamlaması için gereken (genel iskan alınması dahil) eksik işler bedeli hesaplanarak bu bedeli depo etmesi için davacıya süre verilerek, davacının satış sözleşmesi uyarınca satış bedelinin tamamını ödemediği de gözetilmek suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle karar bozulmuştur.
2.Mahkemenin 10.07.2020 tarihli ve 2018/67 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararı ile mahallinde yapılan keşif incelemesi sonucunda alınan bilirkişi raporu sonucunda işin %95'lik seviyede ikmal edilmiş olduğu, eksik işler için gerekli masrafın toplam 33.825,00 TL olduğu ve ayrıca iskân için gerekli masrafların da ödenmesi gerektiği, buna göre davalı yüklenici tarafından inşaatın yarım bırakıldığı, belirlenen eksikliklerin katlanılabilir seviyede olmadığı, davalı yüklenici ...'nın davacı ile yapılan satış sözleşmesi kapsamında taahhütlerini yerine getirmemesi, satışa konu 3 no'lu bağımsız bölümü süresi içerisinde tamamlayıp, teslim ve tapusunu devretmemesi sebebiyle sözleşmede belirtilen cezai şart ve kira tazminatından sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı mirasçılarının tapu iptal ve tescil talebinin reddine, cezai şart ve kira tazminatı talebinin kabulü ile 10.000,00 TL cezai şart alacağının ve 4.000,00 TL kira tazminatının davalı ...'dan tahsili ile davacı mirasçılarına verilmesine karar verilmiştir.
Mahkemenin 10.07.2020 tarihli ve 2018/67 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizin (Yargıtay Kapatılan 15. Hukuk Dairesi) 29.06.2021 tarihli ve 2021/223 Esas, 2021/3106 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay’ın bozma kararına uyan mahkemenin bozma kararı uyarınca işlem yapmak ve hüküm vermek zorunda olduğu, yerel mahkemece yapılan incelemede inşaatın gerçekleşme oranının %95 seviyesinde olduğunun tespit edildiği, bu oranın arsa sahiplerince kabul edilebilir olduğu, mahkemece Yargıtay 14. Hukuk Dairesi’nin bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre yüklenicinin sözleşme gereği tüm edimlerini tamamlamış sayılabilmesi için gerekli hesaplama yapılarak, tespit edilen meblağ ile eksik kalan satış bedelinin depo edilmesi için davacıya süre verilmesi, yatırması halinde tapu iptali tescile karar verilmesi gerekirken bu husustaki talebinin reddedilmesi yerinde görülmemiş, karar bu gerekçeyle bozulmuştur.
3.Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu yapının genel iskânını alabilmesi eksik işler tutarının toplam 33.825,00 TL olduğu, genel iskân alımı için gerekli tutarın 28.614,40 TL olduğu, 3 no'lu bağımsız bölüm için alınacak iskân harç ve ücretin toplamının 885,00 TL olduğu, Antalya SGK' dan gelen müzekkere cevabında göre 348.157,93 TL borcun bulunduğu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabında göre de toplam 536.980,11 TL borcun bulunduğu, bu bedellerin ve Yargıtay ilamı doğrultusunda eksik kalan satış bedelinin davacıya verilen kesin süre içerisinde mahkeme veznesine depo edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne 3 no'lu bağımsız bölümün davalı ... adına kayıtlı tapu kaydının iptali ile davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri oranında kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili arsa malikinin huzurdaki davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, yüklenicinin edimlerini tam olarak yerine getirmediğini, eksik kalan kısımların bedelinin davacı tarafından ödenmesi koşuluyla tapunun hak edileceği sonucuna varıldığını, müvekkili davalı arsa maliki aleyhine vekalet ücreti, harç ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın nispi harca tabi olduğunu, dava değerinin 969.312,91 TL olduğu gözetilerek, müvekkili lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Uyuşmazlık, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümün temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3.Dava tarihi itibariyle arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca binanın genel iskân belgesinin alınmadığı, halen binanın ortak alanlarında ve arsa maliklerine isabet eden bağımsız bölümlerde eksik ve kusurlu imalatların bulunduğu, arsa maliklerinin elinde yalnızca dava konusu 3 no'lu bağımsız bölümün kaldığı, bu durumda davalı arsa sahibi ...’ın, tapu iptal tescil talebi ile ilgili olarak dava tarihi itibariyle davaya karşı çıkmakta haklı olduğu gözetilerek, tapu iptal ve tescil istemi yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerektiğinden bu hususa dikkat edilmeden yargılama giderleri yönünden hüküm kurulması hatalı olmuştur.
Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekirse de yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2.Davalı ... vekilinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğine yönelik temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının, hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan “davalılardan tahsili ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ...’dan tahsili” ibaresinin, hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan “davalılardan alınarak ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ...’dan alınarak” ibaresinin, hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan “kendisi üzerinde bırakılmasına” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ...’dan alınarak davalı ...’a verilmesine” ibaresinin, hüküm fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan “davalılardan alınarak ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ...’dan alınarak” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine, Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,10.04.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi