Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/1618 K.2025/1379

6. Hukuk Dairesi         2023/1618 E.  ,  2025/1379 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/239 E., 2023/125 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2014/1367 E., 2020/703 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında akdedilen 16/09/1997 tarihli alt yapı sözleşmesi kapsamında davalı kooperatifin mülkiyetinde olan İzmir İli, Dikili İlçesi, ... Köyünde bulunan taşınmazların yol, içme suyu kanalizasyon, elektrik tesisat ve içme suyu depo inşaatlarının işinin ... İnş. Tic. Şirketi tarafından yüklenildiğini, 04/10/1998 tarihli bordum katı ve kaba inşaat sözleşmesinin akdedildiğini, 1998 yılında sözleşmeye konu taşınmazların bulunduğu alanın sit kapsamına alındığını, koruma kurulu kararı ile 2002 yılına kadar inşaatın durdurulduğunu, bu kez 27/05/2002 tarihinde anılan 2 sözleşmeye ek olarak ek protokol başlıklı bir sözleşmenin daha akdedildiğini, sit alanı nedeniyle duran inşaatların yeniden başladığını, anılan 3 sözleşme ile ... İnş. Şirketi tarafından yüklenilen işlerin 25/04/2003 tarihinde müvekkili şirket tarafından her türlü hak ve borçları ile birlikte devralındığını, bu sözleşmelere ek olarak müvekkili ile davalı arasında 06/07/2011 tarihli protokolün akdedildiğini, davalı Kooperatif'in 17 Mayıs 2013 tarihli, 12257 yevmiye no'lu Ankara 16. Noterliği'nin yazısı ile müvekkili şirkete, inşaat süresinin uzadığından ve inşaatlarda mahkemece tespit edilen eksik imalatların bitirilemeyeceğinden bahisle sözleşme ve protokollerin feshedildiğinin bildirildiğini, söz konusu feshin haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin onaylanan iş programına uygun olarak yaptığı işler karşılığı alacaklarının ödenmediğini, bunun yanı sıra haksız fesih nedeniyle zararın oluştuğunu ileri sürerek, davalıdan diğer alacaklar ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 196.978,25 TL üst yapı bedeli alacağı, 500.022,56 TL altyapı hakedişi alacağı olmak üzere toplam 697.000,81 TL alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, 16/09/1997 tarihinde davalı kooperatif ile ... İnş. San. Ltd. Şirketi arasında götürü usulü ile yapılan alt yapı inşaat sözleşmesi ile kanalizasyon, su deposu ve ham yol inşaatının şartnamelerde belirtilen şekillerde 4 ay içinde yapılarak teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, ... şirketine avans olarak 15.000,00 TL ve yine 1997 yılı içinde 14.500,00 TL ödeme ile toplam 47.000,00 TL 4 aylık süre içinde peşinen ödeme yapıldığı halde sözleşmenin 12/B gereğince %10 indirim uygulanması gerekirken bu indirimin uygulanmayarak, süresi içinde işlerin bitirilemediğini, inşaatın teslim edilemediğini, 04/10/1998 tarihinde ... Şirketi ile üst yapı için bodrum katı ve kaba inşaat sözleşmesinin imzalandığını, her bir su basmanlı bodrum için 900,00 TL, su basmanlı bodrumlu bina kaba inşaatı için 2.400,00 TL olmak üzere götürü usulde ve sabit fiyatla anlaşıldığını, bu anlaşmalara göre 1997- 1998 yıllarında toplam 70.000,00 TL ödeme yapıldığını, 31/12/1997 tarihli faturaya göre 47.000,00 TL'si alt yapı için alacağın tamamına 23.000,00 TL'si üst yapıya ait olmak üzere yapılan ödemelere karşılık sadece 1 nolu hak edişin düzenlendiğini, inşaatların devamı esnasında arsanın sit alanı ilan edildiğini, açılan imar planı iptal davası nedeniyle inşaat çalışmalarının durdurulduğunu, 2002 yılında sonuçlanan dava ile çalışmalara tekrar devam edildiğini, ... şirketi ile 27/05/2002 tarihli ek bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre sözlemede tadilat yapılarak 160 üye için yapılacak inşaatın yerine kooperatifin o zamanki üye sayısında konut yapılmasına ve bu duruma yüklenicinin herhangi bir itirazı ve tazminat talebi olmayacağına dair protokolün 1. maddesinin kararlaştırıldığını, davacının sözleşmeleri ve ek protokolleri her türlü hak ve vecibeleri ile birlikte devraldığından buna ilişkin herhangi bir itirazının bulunamayacağını, 160 konut yapması gerekirken 88 konut yapmak zorunda kalmasının kabul edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimini yerine getirdiği, hükme esas alınan 23/03/2020 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre davacı yüklenicinin yaptığı imalatlar sebebi ile 382.513,91 TL alt yapı, 7.648.323,42 TL üst yapı imalatından alacağının olduğu, davalı kooperatifçe yapılan 7.246.790,93 TL toplam ödeme düşüldüğünde, davacının 784.046,40 TL bakiye alacağının kaldığı gerekçesiyle taleple bağlılık ilkesi gereği davacının davadaki talebi nazara alınarak 697.000,81 TL üzerinden davanın kabulü ile bu alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrar ederek, alınan raporlar arasında çelişki olduğunu, hüküm kurmaya elverişli olmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, davacı aleyhine eksik ve ayıplı imalâtlar sebebiyle açtıkları davanın hiç dikkate alınmadığını ve bekletici mesele de yapılmadığını, tasdik edilmeyen davacı ticari defterleri kendi lehinde delil kabul edilerek rapor hazırlandığını, raporlar tanzim edilirken Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/172 D.İş. sayılı tespit dosyasının hiç dikkate alınmadığını, bu dosyanın da dikkate alınarak rapor tanzim edilmesi gerektiğini, rapora itirazlarının karşılanmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle son bilirkişi kurulunun kök ve ek raporlarının önceki raporlara yapılan itirazları karşılayacak şekilde gerekçeli olarak düzenlenmesine, eldeki davanın açılmasından sonra davalının Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'nde yaptırdığı anlaşılan 2013/172 D. İş sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna itibar edilmesinin mümkün olmamasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.04.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.