Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/358 K.2025/784

6. Hukuk Dairesi         2024/358 E.  ,  2025/784 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/8 E., 2023/290 K.
DAVACILAR : 1-... 2- ... ve diğerleri vekili Avukat ...
Bozçalı
DAVALILAR : 1-... 2-... vekili Avukat ...
MÜTEVEFFA : ... vekili Avukat ...
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 27.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davalılar vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı arsa sahipleri vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... 2. Noterliği’nin 19.02.2008 tarih ve 6534 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre ... ilçesi, ...Beldesi 742 ada 1, 2, 3, 4 no.lu parseller ile 743 ada 1, 2, 3, 4 no.lu parseller üzerine inşaat yapılacağının kararlaştırıldığını, davalıların 742 Ada üzerine yaptıkları inşaatta eksik ve kusurlu işler bulunduğunu, 743 adada ise hiçbir iş yapılamadığını ileri sürerek taraflar arasındaki sözleşmenin feshini, tapudaki şerhlerin kaldırılmasını, eksik ve kusurlu işlerin bedelinin tahsilini talep etmiştir.
Davacılar vekili 30.09.2014 günlü dilekçede; eksik işler bedelini bu davada istemediklerini, seçimlik haklarını sözleşmenin feshine karar verilmesi yönünde kullandıklarını belirtmiş, 15.10.2015 tarih ve 11 no.lu duruşmada da, 742 ada 1, 2, 3, 4 no.lu parsellerdeki inşaatların tamamlanması nedeniyle o bölüme ilişkin sözleşmenin feshi talepleri olmadığını, yapılan inşaattaki eksiklikler yönünden de taleplerini atiye bıraktıklarını beyan etmiş, davalılar vekili de talep sonucunun daraltılmasına muvafakat etmiştir.
II. CEVAP
Davalı yükleniciler vekili cevap dilekçesinde özetle; 742 ada üzerindeki binayı tamamladıklarını, 743 ada ile ilgili hukuki imkansızlıklar ve davacıların taşınmazı her türlü takyidattan ari olarak teslim etmemeleri nedeniyle inşaat yapılamadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 08.12.2015 tarihli kararı ile; davacıların eksik işler bedeli yönünden talebini atiye bıraktıkları, sözleşmenin feshi ile ilgili olarak 743 adayı kapsayan alanda imar uygulaması çalışmalarının devam ettiği ne zaman biteceğinin belli olmadığı, buna göre gerek yüklenicinin gerekse arsa sahiplerinin olayda kusurlu olmadıkları, hukuki imkansızlığın ne zaman ortadan kalkacağının belirsiz olduğu, belirsiz niteliğe dönüşen sözleşmenin taraflar yönünden sürdürülmesinin tarafların yararına olmadığı anlaşılmakla sözleşmenin kısmi fesih talebinin kabulü ile 743 ada 1, 2, 3, 4 parsel yönünden taraflar arasındaki sözleşmenin feshine, tapuya konulan şerhlerin kaldırılmasına, eksik işler bedeli yönünden dava atiye terk edildiğinden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 08.12.2015 tarihli kararının süresinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/4518 Esas, 2019/3774 Karar ve 23.09.2019 tarihli kararı ile; mahkemece, 10.000,00 TL harca esas değer gösterilerek açılan sözleşmenin feshi davasında, dava konusu sözleşmenin değeri üzerinden nispi harç tamamlanmadığı, bu tür davalar, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca nispi harca tabi olduğu, Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi gereğince eksik harç tamamlanmadan müteakip işlemlerinin yapılamayacağı, mahkemece, harcın ikmali için aynı Kanun'un 30. maddesi uyarınca süre verilerek, re'sen eksik harcın tamamlatılması, harç ikmal edildiğinde, yargılamaya devam edilmesi aksi halde dosyanın işlemden kaldırılması, üç ay içinde davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, eksik nispi harçla davanın yürütülüp karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her davanın açıldığı tarihteki fiili ve hukuki sebeplere ilişkin koşullara göre hükme bağlanacağı, dava tarihi itibari ile yüklenicinin 743 ada 1, 2, 3 ve 4 parsel yönünden inşaata başlamadığı, 743 ada 1 parseldeki ipotek şerhinin 03.11.2010 tarihinde, diğer parsellerdeki şerhlerin ise 17.02.2011 tarihinde kaldırıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan süreler göz önüne alındığında dahi, yüklenicinin belirtilen süre içerisinde henüz yapımına başlamadığı inşaatı tamamlayıp bitirmesini beklemenin arsa sahipleri bakımından hakkaniyete uygun olmayacağı, zira yeni imar uygulamasının 23.12.2016 tarihinde yapılarak hukuki imkansızlığın giderildiği, ancak 743 ada sayılı taşınmaz yönünden yeni imar uygulamasının yapıldığı tarihten sonra, sözleşmedeki sürenin başladığının kabul edilmesi halinde inşaatın tamamlanma süresinin 23.04.2019 olacağı, bu durumda 11 yıldan uzun bir süre boyunca sözleşme gereklerinin yerine getirilmesinin taraflardan beklenilemeyeceği, bu halde makul bekleme süresinin geçtiğinin kabulünün gerektiği kanaatine varıldığı, sözleşmenin sürdürülmesinin tarafların yararına olmadığı gerekçesiyle ... 2. Noterliğinin 19.02.2008 tarih 06534 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kısmi fesih talebinin kabulüne, 743 ada 1, 2, 3, 4 parsel yönünden taraflar arasındaki sözleşmenin feshine, dava konusu taşınmazların tapu kaydındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında konulan şerhlerin kaldırılmasına, eksik işler bedeli yönünden dava atiye terk edildiğinden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle:
Davacının 743 adada yapılması gerekli C blok inşaatına ruhsat başvurusu yapılabilmesi için üzerine düşen edimi yerine getirmediğini, ipoteklerin süresinde kaldırılmadığını, imar uygulaması iptal edildiğinden C blok için ruhsat müracaatının imkansız hale geldiğini, davacıların azilname ile vekaletleri sonlandırdıklarını, harç hesaplamasının hatalı olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin kısmi feshi, tapu kaydı üzerindeki sözleşme şerhinin kaldırılması istemlerine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2 maddesinin atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428. ve 439/2. maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
1-Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-Bozma ilamına uyan mahkemece sözleşme değeri üzerinden davacılar vekiline eksik harcı ikmal etmesi için süre verilmiş, davacılar vekilince 19.11.2020 tarihinde 5.942,97 TL eksik harç yatırılmıştır. Yapılan yargılama sonunda sözleşmenin kısmen feshi talebi kabul edildiğinden feshedilen sözleşme bedeli üzerinden mahkemece harca hükmedilmesi gerekirken, eksik harca hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’un 436/2 maddesi uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
1-Değerlendirme bölümünün 1. bendinde açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın hüküm fıkrasının “4.” bendinin hükümden çıkartılmasına, yerine “Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 12.227,49 TL'den davacı tarafça dava açılırken yatırılan 170,80 TL ile 5.492,97 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 6.563,72 TL'nin davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile hazineye gelir kaydına” cümlesinin yazılmasına, kararın değiştirilmiş bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
2- Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davalılar yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılara iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
27.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.