Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4407 K.2025/423

6. Hukuk Dairesi         2023/4407 E.  ,  2025/423 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/15 E., 2023/283 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararı davacı vekilince duruşmalı, davalı vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı vekili Avukat ...’ın gelmiş olmasıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında düzenlenen toplu konut inşaatı işini konu alan sözleşmenin dışında, davalı belediyenin bilgisi ve isteği doğrultusunda yapılan bir takım alt yapı imalatlarının bedellerinin müvekkiline ödenmediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 596.899,00 TL’nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu imalatların yapılması hususunda davacıya talimat verilmediğini, bu imalatların başka bir firmaya yaptırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 16.02.2016 tarihli ve 2011/93 E., 2016/52 K. sayılı kararıyla, dava konusu iş için davalı ... tarafından ihale yapıldığı ve işin en düşük fiyat veren dava dışı bir firmaya yaptırıldığı, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Mahkemenin 16.02.2016 tarihli kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin (Kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 07.11.2019 tarihli ve 2016/6478 E., 2019/4604 K. sayılı ilamıyla, bilirkişi raporuna iş sahibi davalı belediyenin itirazının tespit edilen işlerin yapılıp yapılmadığına ilişkin olmadığı, nakliye masraflarının hesabına ilişkin olduğu, öncelikle davacı şirket tarafından açılan iflas erteleme davasının akıbeti araştırılarak, yasal düzenlemeler uyarınca işlem tesis edilmesi, bu şekilde davadaki temsil durumunun açıklığa kavuşturulmasının gerektiği, ardından konusunda uzman yeni bir bilirkişi kurulundan mahallinde yapılan keşif üzerine alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderecek nitelikte, yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
2.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sözleşme dışı imalatlar yönünden inceleme yapılırken sözleşmenin ilgili hükümleri ile şartname hükümlerinin dikkate alınması gerektiği, sözleşme hükümlerini aşan imalâtın bedelinin vekaletsiz iş görme hükümleri gereğince yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle ve KDV eklenmeksizin belirlenmesi gerektiği, bir kısım imalâtın 2009, bir kısım imalâtların ise 2010 yılında yapıldığının anlaşılması üzerine terditli olarak iki yılın ortalama piyasa rayicine göre de hesaplama yapıldığı, sözleşmede kararlaştırılan tenzilata ilişkin hükmün dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 55.911,79 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Yapılan sözleşme dışı imalâtların tamamının davalı Belediyenin istek ve bilgisi dahilinde olduğunu,
b. 201 konut inşaat projesinin sadece bina inşaatlarının kaba inşaat kısmının ihale edildiğini, binaların kaba inşaatı dışında hiçbir imalâtın ihale kapsamında olmadığını,
c. Bilirkişi raporlarının eksik ve hatalı olduğunu, raporlar arasında çelişkilerin bulunduğunu,
d. Dava konusu alacağın sözleşme dışı imalâttan kaynaklandığını, raporlardaki bahsi geçen tenzilat oranlarının uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu beyan etmektedir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının ileri sürdüğü sözleşme dışı işlerin müvekkil belediyenin kabulünde olmadığını, belediyelerin Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre iş yaptırmalarının mecburi olduğunu,
b. Davacı tarafından açılan iflasın ertelenmesi talepli davanın halen derdest olduğunu,
c. Kamu İhale Kanunu’nun 10/9-a maddesi uyarınca davacı şirket iflasta olduğundan ihalelere giremediğini, davacı ihalelere iştirak edemediği için sırf bu yolla ihale ile devredilmesi gereken işleri ihale harici yaptığını iddia ederek haksız kazanç sağlama amacında olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki eser sözleşmesi dışında yapıldığı ileri sürülen imalât bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
1. Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz istemleri yerinde görülmemiştir.
2. Sözleşme dışı ilave işler nedeniyle açılan davalar hukuki niteliği itibariyle vekaletsiz iş görmeden kaynaklanan davalardır. Sözleşme fazlası ya da sözleşme olmaksızın yapılan işlerin tahsili için açılacak davalarda işin yapıldığı tarihe göre mülga 818 sayılı BK’nın 410 ve devamı ya da 6098 sayılı TBK’nın 526 ve devamı maddelerindeki vekâletsiz iş görme hükümleri uygulanacaktır.
Bu durumda mahkemece, sözleşme dışı iş ve imalâtların taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında kalmadığı, bu nedenle iş artışına dair mukayeseli keşifte ihale bedelinin yaklaşık maliyete oranı olan %49,18 oranı üzerinden sözleşme dışı iş ve imalatlar bedelinde tenzilata gidilemeyeceği gözetilerek sözleşme dışı iş ve imalâtların yapıldığı yıl piyasa rayiçleriyle (KDV ve yüklenici kârı mahalli piyasa fiyatları içerisinde olduğundan ayrıca eklenmeksizin ve çıkarılmaksızın) bedelinin tespit edilmesine yönelik rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının davacı yararına BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan davacı yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.