Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3640 K.2025/323

6. Hukuk Dairesi         2023/3640 E.  ,  2025/323 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1195 E., 2023/940 K.
DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...
4-...
TEMLİK ALAN DAVACILAR: 1-... 2-... 3-... ve diğerleri vekili Avukat ...
BİRLEŞEN YALOVA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2012/439 E. SAYILI DOSYASI :
DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...
4-... ve diğerleri vekili Avukat ...
BİRLEŞEN MAHKEMENİN 2019/84 ESAS SAYILI DOSYASI :
DAVACILAR : 1-... 2-... 3-...
4-... ve diğerleri vekili Avukat ...
DAVALILAR : 1-... vekili Avukat ... 2-...
3-... 4-... 5-... 6-...
7-... vekili Avukat ... 3-...ek İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...
8-... vekili Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yalova 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/130 E., 2021/1186 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince duruşmalı, diğer davalılar ...ek İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., ..., ..., ..., ..., ... ile ... vekillerince duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde asıl ve birleşen davada davacılar ... vd. vekili Avukat ..., davacı asıllar ..., Mehmet Zekai Şahin, ... ile asıl ve birleşen davada davalı asıl ... vekili Avukat ..., birleşen davada davalılardan ... vekili Avukat ... Tülüman, davalı ...Ş. vekili Avukat Selin Utkan, temyiz talebinde bulunan davalı ... vekili Avukat Cevahir Leyla Sipahi geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacılar vekili asıl davada dava dilekçesinde; dava konusu Yalova ili, Merkez ilçesi, Kadıköy Beldesi, Kabaktarla Mevkiinde kain 1 pafta, 237 ada, 1 parsel ile ilgili olarak taraflar arasında noterde düzenlenmiş kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğunu, müteahhidin sözleşme ile üstlenmiş olduğu edimlerini yerine getirmediğini, 8 adet villayı natamam halde bıraktığını, ortak yerlerde ve bağımsız bölümlerde eksiklikler ve aykırılıklar olduğunu, resmi kurumlara borçlu olduğunu, işi tamamen bırakarak gittiğini, 9 adet taşınmazı kendisine verilen vekaletleri kötü kullanarak tapuda üzerine almış olduğunu belirterek davalı adına kayıtlı 12, 27, 28, 31, 33, 36, 39, 40 no.lu 8 adet bağımsız bölümün tapusunun iptali ile davacı arsa malikleri üzerine müsaviyen tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Birleşen 2012/439 Esas sayılı dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 21.06.2006 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, 21.01.2008 tarihli ek sözleşme ile sürelerin kesin olarak belirlendiğini, davalının geçen süre içerisinde ek süreler verilmesine rağmen sözleşmeye uygun olarak inşaatları süresinde teslim etmediğini, inşaatlardaki eksiklik ve aykırılıkları gidermediğini, Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/188 Esas sayılı dosyası ile 30.04.2011 tarihine kadar işlemiş geçmiş kiraların talep edildiğini, bu aylara ilişkin alacakların mahkeme kararı ile kesinleştiğini, gecikme süresinin 14 ay olduğunu, bilirkişinin belirlemiş olduğu değer üzerinden 16 bağımsız bölüm için, aylık 700,00,00 TL x 14 ay x 16 daire: 156.800,00 TL kira kaybı talep ettiklerini, geçen uzun süreye rağmen binaların teslim edilmediğini, eksiklikler ve standartlara aykırılıklara ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak kaydı ile 01.05.2011 - 30.06.2012 tarihleri arasındaki 14 aylık kira kaybı nedeniyle 16 adet villa için şimdilik toplam 156.800,00 TL mahrum kalınan kira alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
3.Birleşen 2019/84 Esas sayılı dosyada, mahkemece davacılar vekiline, dava konusu taşınmazların tapu kaydındaki takyidat sahiplerine karşı ek dava açmak üzere süre verilmesi üzerine davacılar vekili tarafından tapu kaydındaki takyidatların kaldırılması talep edilmiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleşen davalarda davalılar davaların reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,asıl dava yönünden, "alınan 01.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı yükleniciye düşmesi gereken 30 bağımsız bölümden eksik kalan kısımlar kadar arsa payının talep edilebileceği, bu durumda davalı yüklenici ve arsa sahiplerine düşecek bağımsız bölümlerin tamamı üzerinden yapılan işin tamamlanma oranının %69,2688 olduğu, davalının sözleşmeye göre alması gereken 30 daireden %30,7312 daha eksik bağımsız bölüm alması gerekeceği, bunun da 9,21936 adet bağımsız bölüme karşılık geldiği, dava konusu gayrimenkullerden yükleniciye ait olan ve devri yapılmamış olan 8 adet bağımsız bölümün davacılara payları oranında (davacılar ¼ oranında ortak olduklarından 2’şer bağımsız bölüm) iadesi gerekeceği, geriye kalan 9,21936 – 8,00 =1,21936 adet dairenin de bedeli olan 720.000,00 TL x 1,21936 adet = 877.939,20 TL'nin davacılara payları oranında (davacılar ¼ oranında ortak olduklarından 877.939,20/4 = 219.484,80 TL) bedel ödenmesi gerekeceğinin belirtildiği, asıl dava ile birleşen dava dosyaları birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi raporunda ve ek raporda işin fiziki gerçekleşme seviyesinin davalı yüklenicinin alacağı bağımsız bölüme oranlanması suretiyle davacıların iadesini istemekte haklı olduğu bağımsız bölüm sayısının tespit edildiği, raporlardaki tespit ve hesaplamaların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu"gerekçesiyle tarafların uyuşan iradeleri de nazara alınarak davacılar ile davalı yüklenici arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ileriye doğru feshine ve davacılar vekilinin 01.12.2021 tarihli celsedeki beyan ve talebi de dikkate alınarak 17.11.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda belirtilen oranlar üzerinden dava konusu her bir bağımsız bölümün davalı adına olan tapu kayıtların iptali ile temlik alan davacılar adına tesciline karar verilmiştir.
Birleşen 2019/84 esas sayılı dosyası yönünden ise, "davaya konu bağımsız bölümlerin davalı yükleniciye bedel amaçlı yapılan devir ve tescil işlemlerinin Yargıtay'ın kararlarında da ifadesini bulduğu üzere avans niteliğinde olduğu ve gerçek anlamda ayni hak bahşetmediği, bu durumda devir alan üçüncü kişilerden olan alacakları sebebiyle taşınmaz üzerine tedbir veya haciz koyduran alacaklıların takyidat haklarının korunamayacağı" gerekçesiyle birleşen 2019/84 esas sayılı dosya yönünden davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlar üzerinde davalının borcu sebebi ile konulan tedbir, haciz ve sair takyidatların kaldırılmasına karar verimiştir.
Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/439 Esas sayılı birleşen dosyası yönünden de, "söz konusu birleşen dosyadaki kira kaybı talebine ilişkin olarak alınan 03.07.2017 tarihli bilirkişi raporunda her bir bağımsız bölüm için davaya konu edilen 01.05.2011–30.06.2012 tarihleri arasında kira getirisinin 10.451,00 TL olabileceği ve 16 adet bağımsız bölüm için talep edilebilecek toplam kira kaybı bedelinin ise 167.216,00 TL olarak hesap edildiği" belirtilerek davacı talebi ile bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., davalı Hazine vekili, davalı ... vekili, davalı ...ek İnşaat vekili, davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sözleşmeye konu işin %69,2688 seviyesinde tamamlandığı, buna göre arsa sahiplerinin eksik kalan kısma isabet eden çekişmeli taşınmazları talep haklarının bulunduğu, sözleşmenin feshi ile davalı yükleniciye avans mahiyetine yapılan tescilin yolsuz halde gelmesi nedeniyle davalı haciz ve şerh sahiplerinin iyiniyet iddialarının dinlenmeyeceği gerekçesiyle davalıların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... temyiz dilekçesinde;
a.Bilirkişiler tarafından yalnızca davacılara ait olan 16 villa üzerinden durum tespiti yapılması gerekirken, yükleniciye ait olan 30 adet villanın durum tespitinin yapılmasının doğru olmadığını, bu villaların dava konusu olmadığını,
b.Bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, projede belirtilenin dışında fazla imalatların söz konusu olduğunu, mahkemece fazla imalatların dikkate alınmayarak eksik incelemeyle karar verildiğini, bu durumun davacıları sebepsiz zenginleştirecek nitelikte olduğunu,
c.Davacılara ait olan 16 villanın süresi içerisinde tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiğini, davacıların uzun yıllardan beri kendi bağımsız bölümleri üzerinde serbestçe hüküm ve tasarruf ettiklerini, bilirkişi raporunda sanki hak sahiplerine teslim edilmesi gereken inşaatlarda eksiklik varmış gibi gösterilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu,
d.Davanın açıldığı tarihte yapılan bilirkişi değer tespitlerinin dikkate alınarak karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu beyan etmektedir.
2- Davalı Maliye Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde;
a.Bilirkişi raporunda taşınmazdaki vergi, borç ve hacizleri yönünden inceleme yapılmadığını,
b.Borçlu adına kayıtlı taşınmazların tapularının iptali ve davacılar adına tescili sebebiyle vergi alacaklarının tahsili imkanının kalmayacağını,
c.Vergi alacakları yönüyle inceleme yapılmayan bilirkişi raporları dayanak yapılarak kurulan hükmün bozulması gerektiğini,beyan etmektedir.
3. Davalı ...ek İnşaat vekili temyiz dilekçesinde;
a.Müvekkili şirketin hukuka uygun bir şekilde, devlet tarafından tutulan tapu kayıtlarına dayanarak haciz tesis ettiğini, bu hacizlerin kaldırılmasının hukuksuz olduğunu,
b.Tüm tapuların iptaline karar verilmesinin doğru olmadığını,
c.İnşaat sözleşmesinin ileriye yönelik feshedilemeyeceğini,
d.Müvekkilinin davalı sıfatına haiz değilken aleyhine karar verilemeyeceğini beyan etmektedir.
4.Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde;
a.Mahkemece dayanak alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,
b.Müvekkillerinin davacılar ile davalı arasındaki hukuki ilişkinin dışında olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl davada eser sözleşmesinin bir türü olan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, birleşen 2012/439 Esas sayılı davada kira tazminatının tahsili, birleşen 2019/84 Esas sayılı davada tapu iptali ve tescil istenen bağımsız bölümlerdeki haciz ve takyidatların terkini istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle, birleşen 2019/84 Esas sayılı davada verilen hüküm bakımından, hüküm fıkrasında yazılı "sair takyidatların" tapu kaydında yeralan hacizler olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dairemizdeki duruşmada vekille temsil olunan asıl ve birleşen dosya davacıları yararına takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınarak, asıl ve birleşen dosya davacılarına verilmesine,
Aşağıda yazılı onama harçlarının temyiz edenlerden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.