Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2024/125 K.2025/138

6. Hukuk Dairesi         2024/125 E.  ,  2025/138 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2425 E., 2023/1819 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2015/278E., 2018/426 Karar
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında "Temizlik ve Kalorifer Hizmetlerinin Yapılması İşi"ne ilişkin 08.11.2012-31.12.2014 tarihlerini kapsar sözleşme imzalandığını, davacının işi sözleşmeye, Kamu İhale Kanunu'na uygun biçimde bitirdiğini, sözleşmenin sona erdiği 2014 yılının son hak edişlerinden kalan 112.771,43 TL'nin ödenmesinin ve 154.500,00 TL bedelli kesin teminat mektuplarının iadesinin 13.01.2015 tarihinde davalıdan talep edildiğini, davalının sözleşmenin 12.1 maddesi gereğince işçilerin maaş, kıdem tazminatı, SGK primleri gibi ödemelerinin yapılmasından sonra son aya ait hakedişin ödeneceğini bildirerek talebi reddettiğini, ancak söz konusu maddede kesin teminat mektubunun iade edilmeyeceği ile ilgili bir ibare bulunmadığını, ilgili ... Sosyal Güvenlik Merkezinin cevabi yazısında davacı şirketin borcunun bulunmadığının, bu nedenle teminatların iadesinde sakınca bulunmadığının bildirildiğini, işçilerin davacının hizmeti bittikten sonra asıl işverene bağlı olarak çalışmaya devam ettiklerini, davalı kurumda çalışan personellerin davacı şirketten ücret ya da ücret niteliğinde hiç bir alacaklarının bulunmadığını, kıdem tazminatlarının ise şartları oluşmadığından ödenmediğini belirterek, ödenmeyen 112.771,43 TL hak edişin 31.10.2014 fatura tarihinden itibaren, 154.000 TL kesin teminat mektubunda SGK ilişiksiz yazısının davalıya ulaştığı tarihten itibaren ve 1.000-TL komisyon ücretinin uygulanacak avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, davacının sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, yüklenici davacı firmaya son hak edişin ödenebilmesi ve kesin teminatı iadesi için personele ait tüm işçilik haklarının ödendiğine dair ibraname ve banka dekontları ile SGK'dan alınacak ilişiksiz belgesinin işletme müdürlüğüne sunulması gerektiğini, bazı işçilik alacaklarının müvekkili kurumca da ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemli davada; davacı yüklenici şirket ile davalı ... Müdürlük arasında 08.11.2012 tarihinde, 24 ay geçerli olacak şekilde 2.572.765 Türk Lirası bedel üzerinden, "... ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü'ne Bağlı ..., ... ve ... Hidroelektrik Santrallarında. 67 Kişi ile 24 Ay Süreli, Genel Temizlik ve Lokal-Lokanta, Çay, Alakart ve Kalorifer İşletmeciliği Hizmet Alımı İşine İlişkin Sözleşme" imzalandığı, sözleşme konusu iş kapsamında davacı yüklenici tarafından, 01.06.2015 tarihine kadar geçerli olmak üzere 154.500,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun davalıya sunulduğu, SGK Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü tarafından verilen 30.03.2015 tarihli ilişiksizlik belgesinde, davacı şirketin 30.03.2015 tarihi itibarıyla muaccel hale gelmiş borcunun bulunmadığının anlaşıldığı, bununla birlikte davacı şirket tarafından çalıştırılan işçilere tüm işçilik haklarının ödendiğine dair ibranamelerde gözüken miktarların yatırıldığına dair banka dekontlarının mevcut olmadığı, taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davacı yüklenici şirketin çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarının davacı yüklenici şirketin yükümlülüğünde olduğu, SGK İl Müdürlükleri/Merkezleri tarafından ilişkisizlik belgesi verilmesinin yeterli olmadığı, davacı şirketin işin bitiminde çalıştırdığı tüm personelden; halen çalışıyor olup olmadıklarına bakılmaksızın işçilerden usulüne uygun olarak alınmış bir ibranameyle, bu ibranamede belirtilen miktarın yine banka hesabı aracılığı ile ödendiğini gösteren belgeyi davalı Kuruma sunması gerektiği, ancak belirtildiği şekilde davacı şirket tarafından, sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerden alınmış ve davalı kuruma sunulmuş herhangi bir ibraname ya da bu yönde bir ödeme belgesinin varlığının tespit edilemediği, davacı yüklenici şirkete son hak ediş bakiye tutarının ödenmesi ve kesin teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Mahkeme kararının yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bu karara karşı süresi içinde temyiz isteminde bulunan davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin haksız olduğunu, davacı şirketin döneminde saddece 2 işçinin işten ayrıldığını, ayrılmalarının sebebinin davacı olmadığını, bu işçilerin Ankara 9. İş Mahkemesi'nin 2015/346 ve Ankara 15. İş Mahkemesi'nin 2013/871 esas sayılı dosyaları ile dava açtıklarını, dava sonucu ödemeyi davacı şirketin yaptığını, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, bu hususun hiç araştırılmadığını, bunların dışındaki işçilerin çalışmaya devam ettiklerini, 2014 yılından sonra 6173 sayılı Yasa ile işçilerin tazminat sorumluluğunun da asıl işverenlere yükletildiğini, müvekkili şirketin döneminde işçilerin yeni alt işverende çalışmaya devam ettikleri için ortada bir tazminat hakkı yokken dahi müvekkilinin teminatının ve son hakedişinin verilmemesinin davalıyı zenginleştirmekten başka bir işe yaramayacağını, taraflar arasındaki sözleşmenin “Diğer Hususlar” başlıklı 12. maddesinin son kısmında-'' firmanın son aya ait hakedişini alabilmesi için işçinin tüm yasal haklarının kıdem tazminatı dahil ödenmiş olduğunu gösteren işçi tarafından imzalı belgelerin sunulması sonrasında ödenecektir" ibaresi bulunduğunu, kesin teminat mektubunun iade edilmeyeceği ile ilgili hiç bir ibare bulunmadığını, sözleşmede hüküm bulunmasına rağmen ve müvekkil şirket vergi borcu ve sgk borcu olmadığını bildirmesine rağmen son hakedişle ilgili kısmı teminat mektubu için de yorumlayarak davayı reddettiğini, davalının ayrıca, davacının, taahhüdünü, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirdiğini “muayene ve kabul” işlemleriyle saptayıp kabul ettiğini ve herhangi bir borcunun bulunmadığını tespit ettiğini, davalının yazılı sorgulaması ile ilgili Sosyal Güvenlik Merkezi'nin davalı idareye cevabi yazı ile ilişiksizlik belgesi gönderdiğini, davacı şirketin Müdürlüklerine borçlarının bulunmadığını, bu nedenle de teminatlarının iade edilmesinde sakınca olmadığını beyan ederek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
a) Uyuşmazlık, davalı tarafça, taraflar arasındaki Temizlik ve Kalorifer Hizmetlerinin Yapılması İşine ilişkin Sözleşme uyarınca davacıya ödenmeyen 31.10.2014 tarihli faturaya ilişkin hak ediş ile kesin teminat mektubu bedeli ve komisyon ücretinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
b) Taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmesinin “Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatın Geri Verilmesi” başlıklı 11.4. maddesi; Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Sigortalar Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, yükleniciye iade edilecektir.
Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye geri verilir.…” hükmünü içermektedir.
c) Dosya kapsamından taraflar arasındaki sözleşmenin 11.4.1 maddesinde belirtilen koşulların gerçekleştiği, davacı yüklenicinin sözleşme konusu iş kapsamında SGK Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü tarafından verilen 30.03.2015 tarihli ilişiksizlik belgesi aldığı, somut olayda, davacı yüklenici şirkette çalışan işçilere ilişkin derdest dosya bulunduğuna dair tespit yapılmadığı, yalnızca iki işçi tarafından eldeki dosya davacısı yüklenici şirket ile davalı asıl iş veren ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davalar sonucu verilen kararlar bulunduğu, bu kararlar kapsamında davacı tarafın borçlu bulunduğunun tespit edilmediği, dava tarihi itibariyle davacı tarafın yükümlülüklerini yerine getirdiği anlaşılmıştır.
d) Hâl böyleyken mahkemece, "işçilerin daha sonra dava açma ihtimaline" dayanarak ve davacının çalıştırdığı işçilerin işe devam ettiği iddiası dikkate alınarak dava konusu hak ediş bedeli, teminat mektubunun iadesi ve komisyon ücreti talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
20.01.2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.