Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/4123 K.2025/4495

7. Hukuk Dairesi         2025/4123 E.  ,  2025/4495 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/317 E., 2025/794 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/874 E., 2022/1235 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 30.12.2019 tarihinde tapu siciline itimat ederek satın aldığı 16 85... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına ... Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından yolsuz tescil şerhi konulduğunu ileri sürerek; davaya konu taşınmazın sicil kaydına hukuka aykırı olarak konulan şerhlerin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazda yolsuz tescil işlemleri yapıldığını, bu nedenle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığının 29.12.2017 tarih ve 33275/7 sayılı raporu ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının 18.09.2018 tarihli ve 2137475 sayılı yazılarına istinaden yolsuz tescil şerhi konulduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; “şerhlerin tek taraflı bir idari işlemle ve usulsüz olarak konulduğu” gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesince; “istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 16 85... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde bulunan‘Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının 18.09.2018 tarihli ve E.2137475 sayılı talimatı gereği ... Mahallesi, 212 parsel ... ... Göz adına kayıtlı iken 28.04.20 17... yevmiye ile yapılan isim düzeltmesi ile ... oğlu ... İstek adına yapılan düzeltme hatalı olup yolsuz tescil vardır " ve 01.01.1900 tarih ( - ) sayılı "bu hisse soruşturma konusu olup Mahkemeye intikal ettirilecektir’ şeklindeki yolsuz tescil şerhinin kaldırılmasına, davanın niteliği gereği davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına” karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce: “sair temyiz itirazlarının bozma sebebine göre şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dava konusu 16 85... parsel sayılı taşınmaz davacı adına kayıtlı iken 28.03.2023 tarihinde dava dışı ... ’e satıldığı, onun da 05.05.2023 tarihinde dava dışı ...’ya sattığı, 6100 sayılı HMK’nin 125/2 maddesine göre öncelikle anılan usul hükmü uyarınca taraf teşkili sağlanarak oluşacak duruma göre yargılamaya devam edilmesi” gerektiğine değinilerek karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamına, yapılan yargılamaya, toplanan delillere, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara ve tüm dosya kapsamına göre tek taraflı idari işlemi ile usulsüz konulan şerhlerin terkini gerektiği" gerekçesiyle ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeyle karar verildiğini, tapu kaydında mahkeme kararı olmadan düzeltme işlemi yapıldığını, haksız bir mülkiyet nakline sebep olunmaması için şerh konulduğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, taşınmaz tapu kaydının beyanlar hanesindeki “yolsuz tescil” şerhinin terkini istemine ilişkindir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi “Tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur. Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere rücu eder. Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülür."
4721 sayılı Kanun'un 1027/1 maddesi “İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.”
17.08.2013 tarih, 28738 sayılı resmî gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi" başlıklı 75. maddesi; " (1) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan malikin veya hak sahibinin adı, soyadı ve baba adına ilişkin tapu kütüğündeki yazım hataları ilgilisinin başvurusu üzerine; a) Senetsizden tespitlerde; nüfus kayıt örneği ve taşınmazın bulunduğu belediye veya muhtarlıktan alınacak fotoğraflı ilmühaber, b) Kayda dayalı tespitlerde; dayanağı kayıt ve belgeler, incelenmek ve gerektiğinde tanık ve varsa tespit bilirkişileri dinlemek ve zeminde inceleme yapmak suretiyle istemin gerçek hak sahibinden geldiği belirlenirse, istem yevmiye defterine kaydedilerek düzeltilir. (2) Zeminde inceleme, kadastro müdürlüğü teknik personeli ile birlikte yapılır ve inceleme neticesinde teknik rapor düzenlenir. Zeminde incelemede, komşu parsel malikleri, muhtar ve diğer ilgililer dinlenir; vergi kaydı ve diğer her türlü bilgi ve belgeden yararlanılır. (3) Tapu sicilindeki bilgilerin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinde de yukarıdaki fıkralar uygulanır. (4) Bu madde hükümleri uyarınca kayıt düzeltmeleri için müdürlüklere başvuru yapılması zorunludur."
17.08.2013 tarih, 28738 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Tapu Sicil Tüzüğünün "Beyanlar sütununda belirtme" başlıklı 52/2 maddesi; " ...(2) Tescil, değişiklik, terkin veya düzeltmeyi yolsuz duruma getiren hukukî veya teknik sebeplerin Müdürlükçe tespiti hâlinde, bu husus kütüğün beyanlar sütununda re'sen belirtilir." hükümlerini ihtiva etmektedir.
Dosya içeriği ve toplanan delilerden, dava konusu 16 85... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki beyanlar hanesinde "Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının 18.09.2018 tarihli ve E.2137475 sayılı talimatı gereği ... Mahallesi, 212 parsel ... adına kayıtlı iken 28.04.20 17... yevmiye ile yapılan isim düzeltmesi ile ... oğlu ... İstek adına yapılan düzeltme hatalı olup yolsuz tescil vardır " ve 01.01.1900 tarih ( - ) sayılı ‘bu hisse soruşturma konusu olup mahkemeye intikal ettirilecektir’ şerhlerinin bulunduğu ve davacı tarafından ilgili şerhlerin yolsuz olduğundan bahisle terkininin istendiği açıktır.
O hâlde anılan yasal düzenlemeler ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde; öncelikle Hazinenin tapu kaydının tutulmasından kaynaklı kusursuz sorumluluğu gözetilerek görülmekte olan davanın Hazineye ihbar edilmesi, Müdürlükçe tapu kaydında yapılan düzeltmeye dayanak yapılan tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz getirtilmesi, bunun yanında yolsuz tescil işlemleri iddiası bakımından Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatılıp başlatılmadığı hususlarının araştırılması, ilgili soruşturma belgelerinin temin edilmesi, yapılacak tüm araştırmalar neticesinde tapu kütüğünde yapılan düzeltmeler sonucunda hak sahibi kılınan kişilerin gerçekten de "kadastro tespitinde malik olarak tespit edilen kişiler veya mirasçıları" olduklarının tespiti hâlinde tapu kütüğünün "beyanlar" hanesindeki "ibarelerin" terkini gerekirken taraf teşkili denetlenmeksizin ve noksan soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün tüm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.