Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/3595 K.2025/4447

7. Hukuk Dairesi         2025/3595 E.  ,  2025/4447 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2260 E., 2025/518 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karataş Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/156 E., 2023/156 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada dava dilekçesinde; davacı 1 60... parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, davalının dava konusu taşınmazdan 04.02.2022 tarihli ve 3000 yevmiye sayılı işlemle pay satın aldığını, ön alım hakkını kullanmak istediğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.
2. Birleştirilen davada dava dilekçesinde; davacı 1 60... parsel sayılı taşınmazda paydaş olduğunu, davalı ...’in satıcı ... ’ten pay satın aldığını, ön alım hakkını kullanmak istediğini ileri sürerek davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulü ile 1 60... parsel sayılı taşınmazda davalının 04.02.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile satın almış olduğu hisselerin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, birleştirilen davanın kabulü ile 1 60... parsel sayılı taşınmazda davalının 11.02.2021 tarih ve 2380 yevmiye numaralı, 11.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı satış işlemleri ile satın almış olduğu hisselerin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
2. Davacı vekili ve davalı vekili ayrı ayrı istinaf talebinde bulunmuş, daha sonra her iki tarafta ayrı ayrı istinaf talebinden feragat etmiştir.
3. İlk Derece Mahkemesi kararı 22.03.2024 tarihinde kesinleşmiştir.
4. Davacı vekili 10.07.2024 tarihli maddi hata dilekçesinde; birleştirilen dava yönünden 11.02.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı, 11.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı satış işlemleri için Mahkemece hüküm tesis edildiğini; ancak Mahkeme hükmünde belirtilen satışların dava konusu olmadığını, oysa birleştirilen dava yönünden dava konusu olan 30.05.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi için karar verilmesini talep etmiştir.
5. İlk Derece Mahkemesinin 13.08.2024 tarihli ek kararı ile; "davacının talebi maddi hata dilekçesi olarak verilmiş ise de tavzih talebi olarak değerlendirildiğini ve dilekçede mahkemenin 2022/156 Esas sayılı dosyası ile birleştirilen 2022/203 Esas sayılı dosyasında talep edildiği belirtilen davalının yapmış olduğu 30/05/2022 tarih ve ... yevmiye numarasının kararda belirtilmediğinin tespit edildiği, mahkemenin 2 numaralı kararında ön alım bedeli olarak belirlenen değer hesaplandığında talep edilen 30/05/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemin bedeline ilişkin karar verildiği ancak bu hususun kararda eksik olduğu" gerekçesiyle davacı vekilinin talebinin kabulü ile Mahkemenin 2022/156 Esas ve 2023/156 Karar sayılı ilamının hüküm kısmında 2022/203 Esas sayılı birleştirilen dava yönünden verilen 1 numaralı kararının; "1- 1 60... parsel sayılı taşınmazda davalının 11.02.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı, 11.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ve 30/05/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı satış işlemleri ile satın almış olduğu hisselerin iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline," olarak tavzihen düzeltilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 13.08.2024 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "tavzih kararında yer alan ve davayla ilgisi olmadığı için infaz edilemediği belirtilen 01/02/2021 tarih ve 2380 yevmiye numaralı işlem ile 11/11/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemlerin iş bu davanın konusu olmadığı, bu doğrultuda dava konusu olmayan satışların infaz edilememesinin kararın kaldırılmasını gerektirmeyeceği, ilk derece mahkemesince verilen tavzih kararıyla dava konusu olan 30/05/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem için hüküm kurulduğu ve infazında tereddüt bulunmadığı" gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Birleştirilen dava yönünden hükmün infazını sağlayamadıklarını, ek kararın da açık ve infaza elverişli olmadığı için Tapu Müdürlüğünün infazı gerçekleştiremediğini,
b. Hükümden dava konusu olmayan satışların çıkarılması gerektiğini, sadece dava konusu olan 30.05.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı olan satışın yer alması gerektiğini beyan etmiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
a. Davacının karar kesinleşmeden önce yasal yollara başvuru hakkını kullanmadığını,
b. Birleştirilen dava açısından dava dilekçesinde açıkça hangi tarihli satış ve yevmiye numaralı işlem için dava açıldığının belirtilmediğini, sadece satıcıdan bahsedildiğini, talebin değiştirilemeyeceğini beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, asıl ve birleştirilen davada ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Somut olayda; Mahkemenin 14.12.2023 tarihli ve 2022/156 Esas, 2023/156 Karar sayılı kararında asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiş, taraflarca bu karar istinaf edilmişse de daha sonra istinaf itirazından ayrı ayrı feragat edilmiştir. Tarafların istinaftan feragat dilekçeleri ile karar 22.03.2024 tarihinde kesinleşmiştir. Mahkemece kesinleşmiş karara ancak HMK'nın 3 04... . maddeleri gereğince hükmün tashih ve tavzihi suretiyle el atılabilir.
Bu maddelere dayanılarak davacı vekilinin talebi üzerine Mahkemece Karataş Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.08.2024 tarihli ek kararı ile tavzih yapılmıştır.
Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yükümlülükler tavzih yoluyla sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.
Buna rağmen Mahkemece birleştirilen 2022/203 Esas sayılı dosyadaki hükmün 1. maddesinde HMK'nın 297. maddesine de aykırılık teşkil edecek şekilde dava konusu olmayan satışlar ile birlikte dava konusu olan 30.05.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı satış işlemi için de tapu iptali ve tescil hükmü kurulmuştur.
Mahkemece birleştirilen dava yönünden hükmün 1. maddesine yeni bir hüküm fıkrası eklenmiş olduğundan 13.08.2024 tarihli ek kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan 13.08.2024 tarihli İlk Derece Mahkemesinin ek kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. 13.08.2024 tarihli İlk Derece Mahkemesinin ek kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.