Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/5208 K.2025/3910

7. Hukuk Dairesi         2024/5208 E.  ,  2025/3910 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1655 E., 2024/2376 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/146 E., 2024/133 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Aksaray ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 6957 ada 5 parsel (eski 476 ada 155 parsel) sayılı taşınmaz için 27.10.1988 tarihli ve 1483 numaralı tapu tahsis belgesinin ... Belediyesi tarafından davacılar murisi ...'e verildiğini, tapu tahsis belgesinin tapuya işlendiğini, dava konusu taşınmazın bedelinin muris tarafından ödendiğini, davacıların tapu tahsis belgesinin gerçek tapuya çevrilmesi talebiyle davalı ... Belediyesine başvurduğunu, taşınmaz Hazineye geçtiğinden işlemi yapılamadığını, Hazinenin de mevcut taşınmazın mera vasfında olmasından dolayı devir yapamayacağını bildirdiğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu alan mera niteliğinde olmadığını ileri sürerek davalı ... Belediyesi adına kayıtlı bulunan daha sonra Hazineye devredilen 6957 ada 5 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki Belediyenin murise tapu tahsis belgesi sonucu devredeceği hissenin iptali ile davacılar adına veraset ilâmı oranında tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; malikin Hazine olduğunu, davalı Belediyenin hissesi bulunmadığını, bu sebeple davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, davalının taşınmazda malik olmadığından taşınmazın davacıya tapudan devir ve tesciline müdahale etmesi mümkün olmadığını, davalı, dava açılmasına sebebiyet vermediği için Belediye aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalı Hazinenin, dava konusu taşınmazın mera vasfında olduğu gerekçesi ile Belediyeye devrine izin vermediğini, 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca Hazine adına tescili gereken ve 01.01.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içindeki yerleşim yeri olarak işgal edilen taşınmazlarda ilgili Belediye adına tescil edilmiş olanların tescillerinin bedel talep edilmeksizin aynen devam edeceğinin belirtildiği, davacının talep ettiği kısmın taşınmazdan ifrazının mümkün olmadığını, bu sebeple davacının 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler Hakkında Kanun'dan faydalanmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil davasının şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu tahsis belgesine dayanılarak taşınmazın hak sahibi adına tescili için gerekli koşulların oluştuğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, yeterince inceleme ve araştırma yapılmadan karar verildiğini, tapu tahsis belgelerinin mülkiyet hakkı kazandırmayacağını, buna rağmen davanın kabulünün yasaya aykırı olduğunu belirterek ve re'sen gözetilecek sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davaya konu taşınmazın dosya arasında yer alan tapu kayıtlarına göre maliki Hazine iken UYAP TAKBİS'te ulaşılan son tapu kaydı incelendiğinde; 12.07.2024 tarihli tashihen devir işlemiyle ... Bakanlığı Kentsel Dönüşüm Başkanlığının malik olduğu görülmüştür.
Dava konusu taşınmazın üçüncü kişiye temliki re’sen dikkate alınması gereken bir husus olup 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125. maddesi uyarınca diğer tarafa önel verilerek seçimlik hakkını kullanması istenmelidir. Anılan maddeye göre seçimlik haklar;
1.Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:
a. İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.
b. İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.
O hâlde; dava konusu taşınmazın yargılama sırasında üçüncü kişiye temliki gözetilerek davacıya 6100 sayılı Kanun'un 125. maddesi uyarınca seçimlik hakkının hatırlatılması, davacının davasını şimdi olduğu gibi tapu iptali ve tescil istemli olarak devam ettirmesi hâlinde yeni malikin usulüne uygun olarak davaya dâhil edilmesi gerekirken, belirtilen husus gözden kaçırılarak yargılamaya devam olunup karar verilmesi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.