Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4487 K.2025/2804

7. Hukuk Dairesi         2024/4487 E.  ,  2025/2804 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/5932 E., 2024/1713 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/503 E., 2022/122 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mirasbırakanı ...'ın 457 ada 14 parsel maliki ... oğlu ...'in mirasçısı olduğu halde Muğla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/720 Esas ve 2019/832 Karar sayılı mirasçılık belgesinde mirasçı gösterilmediği, tapu maliki ... oğlu ... ile ... oğlu ... ...'in aynı kişi olduğunu, daha önce mirasbırakan hakkında verilen Yatağan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/474 Esas ve 2013/416 Karar sayılı mirasçılık belgesinde miras paylarının feraize göre dağıtılarak müvekkilinin mirasbırakanı ...'ın da mirasçı olarak gösterildiğini ileri sürerek Muğla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/720 Esas ve 2019/832 Karar sayılı mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu iptali istenen mirasçılık belgesinin doğru olduğunu, davacının dayandığı mirasçılık belgesinin hatalı olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... cevap dilekçesinde; Muğla Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/720 Esas ve 2019/832 Karar sayılı mirasçılık belgesi ile Yatağan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/474 Esas ve 2013/416 Karar sayılı mirasçılık belgesinde mirasçı olduğunu, mirasbırakanın oğlu ...’nin çocuklarından ...’nin anne isminin düzeltilmesi için açılan Muğla 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/81 Esas sayılı dosyada ... ile ...'nin aynı kişi olduğunun tespit edildiğini, Yatağan Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/474 Esas sayılı dosyasında ...'nin kardeşlerinin çocuklarına miras payı verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1918 yılında ölen ... ve ... oğlu ...'in ..., ... ve ... adında üç çocuğunun bulunduğu, iptali istenen mirasçılık belgesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile yeni mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik olduğunu, davaya dayanak belgelerin Osmanlıca olması nedeniyle Osmanlıca çeviri uzmanı, feraiz uzmanı ve miras hukukunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinin rapor hazırlaması gerektiğini, tapuların Osmanlıca olan geldilerinin istenmediğini, taleplerinin dikkate alınmadan karar verildiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 598. maddesinde, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, Sulh Mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verileceği açıklanmıştır. Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar, adına düzenlenmiş bulunan kişi ve kişilerin mirasçılığı lehine bir karine oluşturur. Bu belge; mirasbırakanla mirasçıları arasındaki irs (soy) ilişkisini göstermesi yanında mirasın (terekenin) mirasçılara intikalini de sağlayıcı bir işleve sahiptir.
3. 4721 sayılı Kanun'un 575. maddesi hükmüne göre, miras ölümle açıldığı gibi aynı Kanun'un 30. maddesi hükmüne göre de; nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması hâlinde, gerçek durumun her türlü delille kanıtlanmasının mümkün olduğu düzenlenmiştir.
4. Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davaların kural olarak hasımsız açılması ve çekişmesiz yargı yolu ile görülüp sonuçlandırılması gerekir. Bu olgunun sonucu olarak bu tür davalar sonucunda verilen hükümler kesin hüküm oluşturmadığı gibi, hatalı oldukları öne sürülerek her zaman için iptalleri de istenebilir. Re'sen araştırma prensibi egemen olan bu tür davalarda davacı taraf sadece miras bırakanın öldüğünü, kendisinin soybağı, evlilik veya evlat edinme nedeniyle miras bırakanın mirasçısı olduğunu ve dava dilekçesindeki diğer iddialarını kanıtlamak zorundadır. Nüfus aile kayıtlarını getirterek miras bırakanın diğer mirasçılarını tespit etmek ve tüm mirasçıların miras paylarını belirlemek ise hakimin görevidir.
5. Dosya kapsamında yapılan incelemede; Muğla 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/81 Esas ve 2018/544 Karar sayılı karada mirasbırakan ... oğlu ...'nin kızı ... ...'ın anne adının "..." olarak tashihine karar verildiği ve buna uygun olarak ... ... (...)'ın, ...'ın nüfus kaydında kızı olarak gözüktüğü anlaşılmıştır. Dolayısıyla, mirasbırakan ... oğlu ...'nin sağ kalan eşi olan ...'ın 08.11.1966 tarihinde altsoy bırakarak öldüğü anlaşıldığından kendisine düşen miras payının altsoyuna intikal etmesi gerektiği 743 sayılı Kanun'un 439. maddesi gereğidir. Oysa, dosyada hükme esas alınan 14.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda ...'ın altsoy bırakmaksızın öldüğü gerekçesiyle miras payının kardeşinin çocuklarına dağıtıldığı ve Mahkemece bahsi geçen rapor esas alınmak suretiyle yeni mirasçılık belgesi verildiği görülmüştür. Bu halde, mirasbırakanın oğlu ...'nin sağ kalan eşi ...'nin altsoy bırakarak öldüğü anlaşıldığından, Mahkemece yeni mirasçılık belgesi verilirken ...'ın miras payının altsoyuna intikal etmesi gerekirken hatalı olarak ...'nin yeğenlerine miras payı verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.