Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1447 K.2025/2569

7. Hukuk Dairesi         2025/1447 E.  ,  2025/2569 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1108 E., 2023/1426 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/4 E., 2023/118 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleştirilen davada davalı vekili ve dahili davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının davacı aleyhine, murisin vefatı üzerine, mirasçısı olması nedeniyle Trabzon İcra Müdürlüğünün 2021/19139 Esas sayılı dosyası ile ilamlı haciz yoluyla takip başlattığını, murisin tüm taşınır ve taşınmazlarını imam nikahlı eşi ...'e devrederek alacaklıdan mal kaçırdığı gibi davacıyı da işbu takiple baş başa bıraktığını, murisin terekesinin borca batık olduğunu ileri sürerek terekenin borca batıklığının tespiti ile mirasın hükmen reddi talebinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Birleştirilen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... ile muris ...'ın kardeş olduğunu, murisin 06.07.2016 tarihinde vefat etmesi ile müvekkilinin murisin mirasçısı olduğunu, murisin terekesi borca batık olup murisin vefatından sonra geçen 3 aylık sürede müvekkilince mirasın reddedilmediğinden müvekkilinin mirasçı konumunda gözüktüğünü, bu doğrultuda murisin borçlarından kaynaklı müvekkiline davalılar tarafından icra takibi başlatıldığını, terekenin borca batık olduğunu ileri sürerek, davacı tarafından mirasın kayıtsız ve şartsız reddedildiğinin tespit ve tesciline, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 609. maddesi uyarınca mirasın reddedildiğine dair kararın özel kütüğe işlenmesine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; tensiple davacıya, murise ait veraset ilamını dosyaya sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verildiğini, aksi halde davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarının davacıya 10.01.2021 tarihinde yapıldığını, tensibin gereği yapılarak aykırılık var ise usulden ret kararının uygulanması ile görev itirazlarının kabulü ile görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, esasa ilişkin olarak davayı ve gerekçelerini kabul etmediklerini, hariçten gelen duyumlarla davacıların ... ile anlaşarak hareket ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2. Dahili davalı Trabzon Vergi Dairesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan 20.12.2022 tarih ve 22388 sayılı yazı ve eklerinin tetkiki neticesinde muris ...'ın 06.07.2016 tarihinde vefat ettiğini, murisin davalı idareye 61 ... 804 plakalı araç ile ilgili MTV borcunun bulunduğunu, murisin varsa borçlarından dolayı yapılan icra takiplerine ilişkin dosyalardaki borç miktarlarının araştırılması gerektiğini, davacıların mirası kabul anlamına gelen davranışının bulunup bulunmadığının, mirasçılara herhangi bir intikal yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiğini, işbu davada terekenin borca batık olduğuna dair herhangi bir durumun söz konusu olmadığından davanın reddi gerektiğini, diğer taraftan mirasın hükmen reddi karinesinin uygulanabilmesi için herhangi bir süre olmamakla birlikte, ölüm tarihinin üzerinden yıllar geçtikten, mirasbırakanın borçları hakkında takibat yapılmaya başlandıktan sonra mirasbırakanın borca batıklığının ileri sürülmesi hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...murisin terekesinin aktifinin tespiti için alınan rapor kapsamı itibariyle terekenin pasifinin karşılanmadığı, bu durumda mirasın hükmen reddi şartları oluştuğu..." gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve dahili davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Muhtırada öngörülen 1 haftalık sürede HMK 344 maddesi uyarınca eksik harçları yatırmadığından istinaf başvuru talebinin reddine karar verilmesine ilişkin ek kararda usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığından istinaf eden davalının istinaf başvuru talebinin esastan reddine, esasa ilişkin istinaf sebeplerinin değerlendirilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davalı ... vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, "...terekenin ölüm tarihi itibariyle borca batık olduğu, murisin önceden yaptığı devirlerin dosya sonucuna etkisinin bulunmadığı ve değerlendirilmeyeceği, ölüm tarihi itibariyle terekenin borca batık olduğunun açık olduğu..." gerekçesiyle dahili davalı ... Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleştirilen davada davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; davacının veraset ilamını kesin süreden sonra sunduğunu, mirasçı sıfatı olmayan Aynur'a tüm malvarlığının devrine kimsenin ses çıkarmadığını, tereke mallarını kendine mal eden veya gizleyen mirasçının mirası reddedemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.
1. Her ne kadar, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...'in ek kararı istinaf ettiği belirtilerek ek kararın istinafına yönelik inceleme yapılmış ise de davalı ... vekili ek kararı değil, 05.06.2023 tarihinde asıl kararı istinaf etmiş ve aynı tarihte harçlarını yatırmıştır.
2. O halde, asıl karara yönelik usulüne uygun yapılmış istinaf itirazlarının incelenerek bir karar verilmesi gerekirken ek karara yönelik denilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.