Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4174 K.2025/2542

7. Hukuk Dairesi         2024/4174 E.  ,  2025/2542 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2664 E., 2024/1598 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/464 E., 2022/262 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 3990 ada 3 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalıların müvekkiline ait taşınmaza müvekkilinin onayını almadan ... ... Camisi müştemilatını inşa ettiklerini ileri sürerek, davalıların dava konusu taşınmaza el atmanın önlenmesine ve yapıların yıkılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili idare tarafından davacının taşınmazına müdahalede bulunulmadığını, müvekkile husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın husumet yönünden reddini savunmuştur.
2.Davalı ... yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın 1993 yılında inşa edildiğini, eski malikler tarafından bu konuda hiç bir itirazda bulunulmadığını, bölgede imar çalışmaları yapıldıktan sonra hissedarların kendilerine rahatsızlık vermeye başladığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
3.Davalı ... vekili yargılama aşamasındaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.04.2022 tarihli ve 2019/464 Esas, 2022/262 Karar sayılı kararı ile "...inşaatın kaldırılmasının aşırı zarara yol açacağı..." gerekçesiyle "...davanın reddine..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda (III) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2024 tarihli ve 2022/2664 Esas, 2024/1598 Karar sayılı kararı ile "...4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 683. maddesinde, malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malikin malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü el atmanın önlenmesi davası açabileceğinin öngörüldüğünü, davalının cami müştemilatı olan lojman yapmak suretiyle davacıya ait taşınmaza el attığı, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken açıklanan şekilde davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu..." gerekçesiyle "...davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derecesi mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın davalı ... Belediyesi yönünden pasif husumet yokluğundan reddine,
Diğer davalılar yönünden el atmanın önlenmesi ve tecavüzlü yapının kal'i isteminin kabulüne,
İstanbul ili, ... ilçesi, 3990/3 parsel sayılı taşınmaza davalıların yaptığı el atmanın önlenmesine, davacı taşınmaza tecavüz eden ... ... Camisi müştemilatı mahiyetindeki lojman binasının kal'ine
02.09.2024 tarihli tashih şerhi ile Harçlar Kanunu uyarınca 38.595,15 TL harçtan peşin alınan toplam 9.677,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 28.917,75 ‬TL harcın davalı ...'nden tahsili ile Hazineye irat kaydına...." karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda (IV) numaralı bentte belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle;
a. Belirlenen din hizmetlerini yürütmekte olan Başkanlığın, 633 sayılı ... Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun'da sayılan görevleri yapmak üzere Cumhurbaşkanlığına bağlı tüzel kişiliği olmayan bir kurum olarak kurulduğunu, anılan Kanunun 35. maddesinde cami, mescit ve Kur'an kursu, bu mahiyetlerini koruduğu sürece buraların yönetiminin, özel veya gerçek kişilerin mülkiyetinde olsa bile, Başkanlığa 3 ay içerisinde devredileceğinin emredici olarak düzenlendiğini,
b.Dava konusu taşınmazın cami müştemilatı olduğunu, aslın hukukunun aksi kararlaştırılmadıkça fer'e de şamil olduğunu, dava konusu taşınmazın kamu düzeni açısından Başkanlığın tasarrufunda olması gereken ve camiden ayrı düşünülemeyecek müştemilat için de müdahalenin men'i ve kal talebinin kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,
c.Dava  konusu  müştemilatın  Başkanlık mülkiyetinde  bulunmadığını ve  Başkanlık tarafından  yaptırılmadığını,
d.Başkanlığın tüzel kişiliği bulunmadığından gayrimenkul edinmesi ve yıktırma gibi bir görevinin de  bulunmadığını, bağlı olarak Başkanlığın  husumet  mevkiinden  çıkartılması gerektiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.