Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/4163 K.2025/2555

7. Hukuk Dairesi         2024/4163 E.  ,  2025/2555 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2783 E., 2023/2383 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/224 E., 2021/477 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı iflas idare memuru tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti Hazine’ye ait Antalya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 735 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 700 yatak kapasiteli 5 yıldızlı otel yapılmak üzere 30.04.1991 tarihli ve 407 yevmiye numaralı Resmi Senet düzenlenerek dava dışı ... Turistik Tesis İşletmeleri A.Ş lehine üst hakkı tesis edildiğini, üst hakkının 27.12.2005 tarih ve 1573 yevmiye numaralı Resmi Senet ile tadil edilerek 27.05.2008 tarih ve 3008 yevmiye numaralı Resmi Senet ile ... A.Ş’ye devredildiğini, akabinde İş Bankası tarafından taşınmaz üzerindeki daimi ve müstakil nitelikli üst hakkının 27.05.2008 tarih ve 3010 yevmiye numaralı Resmi Senet ile davalı ... Turizm Yatırımlar A.Ş'ye devredildiğini, davalı şirketin üst hakkı nedeniyle kiracılardan tahsil edilemeyen hasılat paylarından sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 160.662,59 TL (hasılat payı) asıl alacak ve 25.02.2016 tarihine kadar işlemiş 273.637,60 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 434.300,22 TL bedelin asıl alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı Kanunun 51. maddesinden belirtilen oranda gecikme faizi birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davalı tarafça yatak artışı nedeniyle meydana gelen üst hakkı bedellerinin ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği ve alacağın ödendiğine ilişkin herhangi bir delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde iflas idare memuru tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi, iflas idare memurunun istinaf başvuru tarihi ve Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle iflas idare memurunun şirketi temsil yetkisinin bulunmadığı, taraf sıfatına haiz olmadığı ve istinaf talebinde bulunmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle iflas idare memurunun istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 352. maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
İflas İdare Memuru temyiz dilekçesinde özetle;
1. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
2. Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.02.2024 tarih ve 2022/511 Esas sayılı kararı ile yeniden iflas kararı verildiğini,
3. İİK’nun 194. maddesinde öngörülen usuli işlemler gözetilmeden sonuca gidildiğini, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, sınırlı ayni hakka (resmi senet ile kurulan üst hakkına) dayalı alacak istemine ilişkindir.
Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK m.191), müflisin iflâs masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, nasıl iflâsın açılması ile hak ehliyetini kaybetmiyorsa, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflâs idaresine aittir.
İflâs idaresinin dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir (İİK m. 194).
İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (istisnaları hariç) iflasın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir (İİK m. 194,1)
İflâsın açılması ile duracak olan davalar, iflâstan önce açılmış olup da halen derdest bulunan (görülmekte olan) ve iflâs masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, davacı olarak müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı davalı olarak açılmış olan davalardır. Meselâ alacak, taşınır mal veya taşınmaz mal davaları gibi.
Dosya içeriği ve toplanan delilerden;
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.06.2019 tarihli ve 2019/112 Esas, 2019/439 Karar sayılı kararı ile konkordato talep eden (dosyamız davalısı) ... Turizm Yatırımları A.Ş.’nin konkordato talebinin reddi ile iflâsına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 27.01.2020 tarihli ve 2019/2341 Esas, 2020/74 Karar sayılı kararı ile konkordato talep eden şirket ve aslî müdahil ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, aslî müdahil T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin istinaf başvurusunun ise süresinden sonra yapılması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
Konkordato talep eden ... Turizm Yatırımları A.Ş. vekili, aslî müdahil ... vekili ve aslî müdahil T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 10.03.2021 tarihli ve 2021/490 Esas, 2021/752 Karar sayılı kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli ve 2021/266 Esas, 2021/754 Karar sayılı kararı ile direnme kararı verilmiştir.
Direnme kararı konkordato talep eden şirket vekilince temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.05.2022 tarih ve 2022/(15)6-387 Esas, 2022/695 Karar sayılı ilamı ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.02.2024 tarihli ve 2022/511 Esas, 2024/104 Karar sayılı kararı ile konkordato talep eden (dosyamız davalısı) ... Turizm Yatırımları A.Ş.’nin konkordato talebinin reddine, Şirketin iflâsına ve iflasın 06.02.2024 günü saat 10:49’da açılmasına karar verilmiştir.
Bu karara karşı konkordato talep eden vekili ve alacaklı Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 03.07.2024 tarihli ve 2024/1750 Esas, 2024/2457 Karar sayılı kararı ile hükmün onanmasına karar verilmiştir.
Somut olaya gelince; Yargıtay temyiz inceleme tarihi itibariyle davalı şirket hakkında verilen iflas kararı bulunmakta olup iflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil iflas idaresine aittir. Adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir.
Açıklanan nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesince, (temsile yetkili) iflas idare memurunun İstinaf başvurusunun incelenmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İflas İdare Memurunun temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.