Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1361 K.2025/2551

7. Hukuk Dairesi         2025/1361 E.  ,  2025/2551 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/1549 E., 2022/3512 K.
Mahkeme kararı yargılamanın iadesini talep edenler vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Yargılamanın iadesini talep edenler vekili dilekçesinde özetle; Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açıldığını, davaya konu taşınmazda bir kısım müvekkillerinin murisi olan ...'un (...) pay sahibi olduğunu, dava devam ederken davalılardan ...'un vefat ettiğini, geriye mirasçı olarak müvekkillerinden ... ve ...’nın kaldığını, devam eden yargılamaya mirasçıların dâhil edilmediğini, müvekkillerine tebligat yapılmadığını, mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini, bu nedenle hukuka aykırı olarak verilen Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas ve 2011/104 Karar sayılı kararın ortadan kaldırılması için yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalıya kayyım olarak atanan Hazine vekili; talep konusunda takdir mahkemenindir şeklinde beyanda bulunmuştur.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 375. maddesinde belirtilen yargılamanın iadesi sebepleri arasında taraf teşkilinin sağlanmamış olması gibi bir hususun bulunmadığı gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Yargılamanın iadesini talep edenler vekili temyiz dilekçesinde;
1. Dava konusu taşınmaz maliklerinden olan ... ...’in dava devam ederken 31.07.2006 tarihinde öldüğünü, mirasçılarının davaya dâhil edilmediğini,
2. Müvekkillerine tebligat yapılmadığını, mahkemece taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini beyan ederek Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas ve 2011/104 Karar sayılı kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; ortaklığın giderilmesi davasında, davanın kabulüne dair verilen karara karşı yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.
1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya el birliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
2. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. 6100 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü hâlinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
3. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında gözönünde bulundurulması gerekir.
4. Savunma hakkı, Anayasa'nın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı Kanun'un 27. maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya davetle zorunludur.
5. Somut olayda; yargılamanın iadesini talep eden bir kısım davacılardan ... ve ...'un murisi olan davalı ...'un (...) yargılama devam ederken 31.07.2006 tarihinde öldüğü, bu durumda mahkemece adı geçenin mirasçıları usulüne uygun şekilde davaya dahil edilip savunma ve delilleri toplandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
6. Bu nedenle, davada usulüne uygun olarak taraf teşkili sağlanmadığından maddi hukuk yönünden kesinleşmiş bir karar bulunmayıp istemin, yargılamanın yenilenmesi olarak değil; temyiz talebi olarak kabulü ile işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
7. Her ne kadar, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas ve 2011/104 Karar sayılı kararının 01.11.2011 tarihinde kesinleştiğine dair şerh verilmiş ise de; davalılardan ... (...) yargılama devam ederken öldüğünden, taraf teşkilinin sağlandığı ve kararın kesinleştiği kabul edilemez. Bu durumda Mahkemece, ölü paydaş ... (...)’un mirasçılarına dava dilekçesinin usulüne uygun tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Yargılamanın iadesini talep edenler vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2004/2323 Esas ve 2011/104 Karar sayılı dosyasındaki 01.11.2011 tarihli kesinleşme şerhinin KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi hükmünün BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
12.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.