Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/1036 K.2025/2460

7. Hukuk Dairesi         2025/1036 E.  ,  2025/2460 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2282 E., 2023/2164 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 24. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/182 E., 2023/247 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 27793
ada 3 parsel sayılı taşınmazda paydaş iken, ... Belediye Meclisinin
08.09.1995 tarih ve 226 sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli imar planı ile buna dayanak
Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.02.1995 tarih ve 115 sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli Dikmen-... Doğu–Batı Yakası Revizyon Nazım İmar Planı kapsamında “Bedelsiz Terk”
koşuluna bağlı plan notu gereğince, paylarının davalı ... lehine bedelsiz olarak kamuya terk edildiğini ancak bedelsiz terke dayanak olan 12 No.lu plan notunun dayanağının Ankara
17. İdare Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve 2013/1582 Esas, 2014/117 Karar sayılı kararıyla iptal edildiğini, kararın 15.03.2016
tarihinde kesinleştiğini,
buna göre belediye lehine yapılan bedelsiz terk işleminin “illetten yoksun“ olması sebebiyle “yolsuz”
hâle geldiğini belirtilerek davaya konu taşınmazda adlarına kayıtlı iken Belediye lehine yapılan bedelsiz terk edilen 128,00 m² hissenin yeniden
adlarına tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;
bedelsiz terke dayanak olan plan notunun yürürlükte olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının hissedar olduğu taşınmazdaki hissesinin Belediye lehine bedelsiz olarak kamuya terk edildiği ancak daha sonra İdare Mahkemesi kararı ile bedelsiz terk edilmesi hâlinde inşaat yoğunluğunun artırılmasına ilişkin 12 nolu plan notunun iptal edilmesi nedeniyle yapılan bedelsiz terk işleminin yolsuz hâle geldiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 27793 ada 7 parselde davalı adına kayıtlı 135/265013 hissesinin iptali ile davacılar adına kayıt ve tesciline karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 27793 ada 2 parsel sayılı taşınmazda, davacıların murisi ...'in 497896/1156461261 payının bedelsiz olarak davalıya terk edildiği, 2 parsel sayılı taşınmazın aynı yere isabet eden dava konusu 3 parsel sayılı taşınmaza dönüştüğünün ve sonrasında 7 parsel numarasını aldığının Mahkemece yapılan keşfe katılan bilirkişi heyetince tespit edildiği, dava konusu taşınmazın 3 parçaya bölünerek 6,7,8, parsel sayılı taşınmazların oluşturulmasına ilişkin 81154/12 parselasyon planı ile dayanağı olan Dikmen Doğu Yakası 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki “tüm konut alanlarında parselasyon planıyla çıkacak kamulaştırma miktarının bedelsiz terk edilmesi halinde inşaat
yoğunluğunun arttırılmasına" ilişkin 12 no.lu plan notunun, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 2013/1582 Esas 2014/117 Karar sayılı kararı ile "
şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, dava konusu payın davalı adına tescil edilmesinin yasal dayanağının kalmadığı, başka bir anlatımla payın davalı adına olan kaydının yolsuz tescil hâline geldiği gerekçesiyle Mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebebi
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
1.İdare Mahkemesinin görevli olduğunu,
2.Davanın açılmasının dayanağı olarak gösterilen plan notunun meclis kararıyla kesinleşen 1 No.lu plan notu ile yürürlükte olduğu, davanın dayanağı kalmadığından reddi gerektiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Somut olayda; 16.02.1995 tarihinde imar uygulaması ile oluşturulan 27793 ada 3 parsel sayılı taşınmazda davacıların payının imar işlemine tabi tutulduğu, dosyada mevcut tescil istem belgesinde 27793 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki davacı paylarının bedelsiz olarak kamuya terk edilmesi talep edilmişse de yapılan imar işlemine ilişkin bilgi ve belgelerin getirtilmediği gibi, tescil istem belgesinin tarih ve yevmiye numarasının da açıklığa kavuşturulmamış, taşınmazın şuyulandırılması sonucu oluşan tapu kayıtları ve taşınmazda yapılan imar işlemine dayanak belgeler dosya arasına alınmamıştır.
Öte yandan; davacının dayandığı Ankara 17. İdare Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve 2013/1582 Esas, 2014/117 Karar sayılı kararı incelendiğinde 12 No.lu plan notunun iptali istemiyle açılan davada anılan idari işlemlerin iptaline karar verilmiş olup ancak anılan kararın kesinleştiği kabul edilmiş ise de, dosya kapsamında kesinleşme şerhi sureti bulunmamaktadır. Ayrıca, bu karar ile 81154/12 nolu parselasyon planı da iptal edildiğine göre, bu parselasyon işlemine ilişkin bilgi ve belgeler ile anılan şuyulandırma öncesini de içerir şekilde tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek bir değerlendirme de yapılmamıştır. Yine, çekişme konusu taşınmazla ilgili davacının payını kamuya terk tarihindeki imar durumu ile İdare Mahkemesinin anılan iptal kararından sonraki imar durumu ve davacının payını kamuya bedelsiz terki sonrasında emsal artışından yararlanıp yararlanmadığı, hangi parselde yapılaştığı hususları ile davalı Belediyenin 13.04.2022 tarih ve 757 sayılı kararı ile 11.10.2021 tarih ve 2040 sayılı plan notu ilavesine ilişkin Meclis kararları getirtilip, bu kararların idari yargı yerinde iptal edilip edilmediği araştırılarak, yasal düzenlemeler doğrultusunda bir irdelemede bulunulmamıştır.
O hâlde; öncelikle, 27793 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tüm geldi ve gitti kayıtları denetlenebilir biçimde tapu kütük sayfaları ile dayanakları olan tüm belgelerin (imar işlemlerine ilişkin tüm belgelerin -Belediye Encümen kararları ve şuyulandırma cetvelleri, vd. belgelerin-) getirtilmesi, hangi işlemlerin idari yargı kararıyla iptal edildiğinin açıklığa kavuşturulması, çekişmeli taşınmazın imar durumlarının ve davacıların emsal artışından yararlanıp yararlanmadığının ortaya konulması, en son sicil kayıtları getirtilerek, imar uygulaması suretiyle oluşturulmuş iseler, dayanak imar uygulamasının geçerliliğini koruyup korumadığı üzerinde durulması, ondan sonra toplanan ve toplanacak olan deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturmayla hüküm kurularak karar verilmiş olması isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.