Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/785 K.2025/2466

7. Hukuk Dairesi         2025/785 E.  ,  2025/2466 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/712 E., 2024/1088 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/344 E., 2019/843 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar bir kısım davalılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, 38220 ada 36 ve 37 parsel ile ... ilçesi 3458 parsel sayılı tarla vasfındaki taşınmazlarda davalı ...'e ait hisselerin 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda yer alan "bölünemez büyüklük" kavramına aykırı olarak iptali ile davacılar adına tesciline dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine ait 18.09.2017 tarihli ve 2017/282 Esas, 2017/244 Karar sayılı hükmün iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2019 tarihli ve 2018/344 Esas, 2019/843 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne; taşınmazların tescil ve tapu kayıtlarının iptali ile eski malik olan davalı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili, davalı ... vekili ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 05.07.2021 tarihli ve 2021/840 Esas, 2021/907 Karar sayılı kararı ile yargılamanın yenilenmesi davasının davacısı ... İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/282 Esas sayılı dosyasının tarafı olmadığı gibi aleyhine hüküm verilen ...'in herhangi bir şekilde alacaklısı, borçlusu veya başkaca bir hukuki kurum itibarıyla yerine geçen olmadığından aktif dava ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi davasının davalıları vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile; yargılamanın yenilenmesi davasının usulden reddine karar vermiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 05.07.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı ... Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 19.01.2023 tarihli ve 2021/7524 Esas, 2023/370 Karar sayılı ilâmında; ... Valiliği Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünün yargılamanın yenilenmesini kamu yararı adına talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği ve bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesinin ... Valiliği Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 376. maddesinde yer alan "aleyhine hüküm verilen tarafın yerine geçen" olmadığı gerekçesiyle yargılamanın yenilenmesi isteme hakkı bulunmadığından aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; bozmaya uyularak davanın kabulü ile; yargılamanın iadesi istenen Mahkeme kararında 5403 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri üzerinde durulmaksızın davalının davayı kabul beyanı esas alınarak tapu iptali ve tescil talebinin kabulü ile davacılar adına tescile karar verilmesinin, kamu yararı amacıyla getirilen ve kamu düzenine ilişkin olan "bölünemez büyüklük" kuralını ihlâl ettiği, davacılar ve davalı iyiniyet kuralına aykırı olarak kanuna karşı hile yapmak suretiyle tarım arazilerinin bölünmesine sebebiyet verdiği gerekçesiyle davanın kabulüne, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.09.2017 tarihli ve 2017/282 Esas, 2017/244 Karar sayılı hükmünün iptaline, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 3458 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile eski malik ... adına tapuya kayıt ve tesciline, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 38220 ada 36 ve 37 parsel numaralı taşınmazların tapu kaydının iptali ile eski malik ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde;
a.Öncelikle davanın mülkiyet hakkından kaynaklanan inançlı işleme dayalı olduğunu ve davaya Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin bakması gerektiğini,
b.Davacı İdarenin yargılamanın yenilenmesini isteyecek kişiler arasında olmadığını,
c.Mahkemece dayanak yapılan Hukuk Genel Kurulu kararında yargılamanın yenilenmesi sebebinin kamu yararı olarak gösterildiğini, fakat 6100 sayılı Kanun'un 375. maddesinde yargılamanın yenilenmesi sebepleri arasında kamu yararının bulunmadığını,
d.6100 sayılı Kanun'un 375 ve 376. madde koşullarının bulunmaması nedeniyle esasa girilmeden davanın usulden reddinin gerektiğini,
e.Davanın tarafları olan iptali istenen hükmün davacıları ile dâhili davalılar dava konusu taşınmazlardaki hisselerin alış-satış işlemini tapuya güven ilkesi doğrultusunda iyiniyetle yaptıklarını beyan etmektedir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;
a.Davanın hukuki dayanağının olmadığını, taşınmazların icra ve mahkeme yoluyla ifraz edilmesiyle ilgili yasak hükmünün ortadan kalktığını,
b.Davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, aynı konuya ilişkin Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2020/1619 Esas, 2021/618 Karar sayılı onama ilâmının bulunduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bir kısım davalılar vekilinin ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.05.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.