Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2024/3700 K.2025/1698

7. Hukuk Dairesi         2024/3700 E.  ,  2025/1698 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2431 E., 2024/799 K.
DAVALILAR : 1.... vekilleri Avukat ... vd 2.... vekilleri Avukat ... vd.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/33 E., 2022/292 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; 245 ada 37 parsel üzerinde bulunan yapının yaklaşık 20 yıl önce müvekkilinin babası merhum ... tarafından yapıldığını, dava konusu yapının inşa edildiği günden bu yana kullanımının müvekkilinin babası ve vefatı sonrasında da müvekkiline ait olduğunu, yapı için müvekkili tarafından 30.12.2018 tarihli yapı kayıt belgesi alındığını, davalılardan ...'un dava konusu yapıya ilişkin herhangi bir hakkı olmamasına rağmen gerçeğe aykırı beyanlarla 05.10.2018 tarihli yapı kayıt belgesini aldığını, diğer davalının da usule aykırı olarak bu yapı kayıt belgesini verdiğini, müvekkilinin davalı ...'e ait yapı kayıt belgesinin iptali için... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvurduğunu, İdarenin 3065 sayılı kararı ile başvurunun mülkiyet tespitinin yargıda çözülmesi gerektiğinden bahisle reddedildiğini, bunun üzerine müvekkilinin hem yapı kayıt belgesinin hem de İdarenin 3065 sayılı kararının iptali için... İdare Mahkemesinde dava açtığını, İdare Mahkemesinin yapının kim tarafından inşa edildiğinin ve mülkiyetinin kime ait olduğunun tespitinin ancak adli yargı mahkemelerinde görülecek bir tespit davası hükmü ile mümkün olduğu, davacının mülkiyete ve zilyetliğe dair iddiaları hakkında davalı İdarece mevcut durumda bir değerlendirme yapılamayacağı hususları dikkate alındığında İdarece tesis edilen 3065 sayılı komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından bahisle idari davanın esastan reddedildiğini, müvekkilinin yapı kayıt belgesini iptal ettirebilmek adına idari yargıda dava açabilmesi için adli yargıdan tespit kararını almakta hukuki yararının olduğunu ileri sürerek... ili, Bodrum ilçesi, Gölköy Mahallesinde bulunan 245 ada 37 parsel üzerindeki yapının müvekkilinin babası ... tarafından inşa edildiğinin ve yapının inşa edildiği günden bu yana kullanımının kesintisiz müvekkiline ait olduğunun tespitini istemiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ..., usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen yargılamaya katılmamış ve davaya cevap vermemiştir.
2.Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olup davada taraf sıfatlarının bulunmadığını, zilyetliğin tespiti talepli davadaki çekişmenin davacı ile diğer davalı arasında olduğunu, aynı yapıya birden fazla yapı kayıt belgesinin verilmesi hâlinde zilyetliğin hukuk yargılamasıyla tespit edilerek hak sahipliğinin belirlenebileceğini ve zilyetliğin tespitinde sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, husumetin taşınmaz malikine yöneltilmesi gerektiği ancak davalıların malik olmadıkları gerekçesiyle davanın pasif husumetten reddine, kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine 1,00 TL nispi vekâlet ücretine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eda davası açılabilecekken tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiği, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi uyarınca vekâlet ücreti takdiri gerekirken vekâlet ücretine hükmedilmediği gerekçeleriyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, davalı ... lehine 8.950,00 TL vekâlet ücretine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, yargılamadaki iddialarını tekrar ederek hukuki yararlarının ve davalıların taraf sıfatlarının bulunduğunu, taleplerinin karşılanmadığını, Mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğini, hatalı vekâlet ücreti takdir edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, muarazanın giderilmesi ve zilyetliğin tespiti istemine ilişkindir.
1.Davacının davalı ...'un aldığı yapı kayıt belgesi nedeniyle tespit istediği anlaşıldığından davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının davada davalı sıfatı (pasif husumeti) bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı ... yönünden davanın pasif husumetten reddi gerekmektedir.
2.Davacının davalı ...'un aldığı yapı kayıt belgesi nedeniyle taşınmaz üzerindeki muarazanın giderilmesi ve zilyetliğin tespitini istediği anlaşıldığından davacının davalı ...'a yönelttiği davasında hukuki yararı bulunmaktadır. O halde, Mahkemece davacının ve davalının sahip oldukları her iki yapı kayıt belgesi dikkate alınmak suretiyle tarafların delilleri toplanarak davacının kullanmakta olduğunu iddia ettiği ve yapı kayıt belgesi aldığı yer tespit edilerek muarazanın giderilmesine ve zilyetliğin tespitine dair esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken hukuki yarar yokluğundan davanın reddi doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.