Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/791 K.2025/1530

7. Hukuk Dairesi         2025/791 E.  ,  2025/1530 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3546 E., 2024/2336 K.
DAVACILAR : ... vd. vekilleri Avukat ... vd.
Birleştirilen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas - 2021/370 Karar Sayılı Dosyasında
DAVACILAR : ... vd.
DAVALILAR : ... vd.
vekilleri Avukat ... vd.
FERİ MÜDAHİL :Masa Yapı Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret Anonim Şirketi vekilleri Avukat ... vd.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Büyükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/287 E., 2024/562 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar ile davalı... Otomotiv Gıda San ve Tic AŞ. arasında dava konusu villanın Kamile Kandemir'e kiralanmasına ilişkin 10.04.2019 tarihinde kira sözleşmesi akdedildiğini, ayrıca dava konusu villanın 10.05.2020-25.05.2020 tarihleri arasında davacılara 5.500.000,00 TL - 6.000.000,00 TL arasında bir bedelle satılacağına ilişkin 10.04.2019 tarihinde inanç sözleşmesi tanzim edildiğini, davacılar tarafından sözleşmeye dayanılarak mesken üzerinde yenilikler yapıldığını, meskene ilişkin olarak minimum 400.000,00 TL harcama yapıldığını, sonrasında villanın emlakçı vasıtası ile satışı amacıyla ilana konulduğunun tespit edildiğini, söz konusu inanç sözleşmesi ile satışın 10.09.2020 tarihine kadar gerçekleşmemesi durumunda 250.000,00 TL cezai şartın ödeneceği kararlaştırıldığını belirterek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, tescilin mümkün olmaması halinde cezai şartın ve meskende yapılan 10.000,00 TL (belirsiz alacak davası olarak ikâme edilen) tutarındaki masrafların faizleri ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davacılara ödenmesini talep etmiştir.
2.Birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. ile müvekkilleri arasında, dava konusu villanın davacı ... Kandemir'e kiralanmasına ilişkin 10.04.2019 tarihinde kira sözleşmesi akdedildiğini, ayrıca dava konusu villanın 10.05.2020-25.05.2020 tarihleri arasında davacılara 500.000,00 TL- 6.000.000,00 TL arasında bir bedelle satılacağına ilişkin 10.04.2019 tarihinde inanç sözleşmesi tanzim edildiğini, davacıların inanç sözleşmesine dayanarak mesken üzerinde minimum 400.000,00 TL harcama yapıldığını,ayrıca 1 yıllık kira bedeli olan 164.000,00 TL nin dava dışı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret A.Ş'ne peşinen ödendiğini, inanç sözleşmesi ile kararlaştırılan satışın 10.09.2020 tarihine kadar gerçekleşmemesi durumunda 250.000,00 TL cezai şartın ödeneceğinin kararlaştırıldığını belirterek dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescilini mümkün olmaması halinde cezai şartın ve meskende yapılan 10.000,00 TL ( belirsiz alacak davası olarak) tutarındaki masrafların faizleri ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davacılara ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazla ilgili Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyasında devam eden yargılama nedeniyle henüz taşınmazın Şirket adına devredilmediğini, inanç sözleşmesinin hukuken geçerli olmadığını, davacı tarafça müspet ve menfi zarara ilişkin belge sunulmadığını belirterek davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.
2.Birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyasında davalılar ... Sanayi A.Ş. ve... İnşaat ve Ticret A.Ş vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
3.Birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyasında Fer'i Müdahil ... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; diğer davalılardan gayrımenkul satış vaadi sözleşmesi ile dava konusu taşınmazın satın alındığını, davacının müvekkilinin kiracısı olduğunu, davacıların kirayı ödemediklerini başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, bu nedenle haklarında itirazın iptali davası açıldığını, inanç sözleşmesinin sahte olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 22.05.2023 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değerinin 7.000.000,00 TL olarak belirlendiği, 14.09.2023 tarihli ek raporda ise peyzaj işleri için dava tarihinde 232.176,00 TL inşaat maliyetinin olduğu yönünde rapor düzenlendiği, keşfen belirlenen değer üzerinden eksik kalan 119.371,72 TL eksik harcı yatırmak ve asıl ve birleşen dava ile talep edilen cezai şarta ilişkin bedel belirtilmediği, asıl ve birleşen dosya yönünden ayrı ayrı bedel belirtip belirtilen bedel üzerinden harcı yatırmak üzere süre verildiği, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde harcın yatırılmadığı, 23.01.2024 tarihi itibariyle dosyanın işlemden kaldırıldığı ve üç aylık yasal süre içerisinde de harcın tamamlanmadığı anlaşılmakla asıl ve birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyaları yönünden talep edilen tapu iptali ve tescil ile cezai şarta ilişkin talepler yönünden davanın 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, asıl ve birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyalarında davacılar dava dilekçesi ile, taşınmazda yapılan masrafların faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsilini talep etmişse de dosya kapsamı itibariyle yapılan masrafların ispatlanamadığı gerekçesiyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın, satış sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tazminat istemine ilişkin olduğu, taşınmazın villa niteliği ile davalılar... İnşaat ve Ticaret AŞ.ve ... AŞ. adına paylı mülkiyet şeklinde tapuda kayıtlı bulunduğu, dava konusu taşınmaza ilişkin satıcı sıfatıyla davalılar ...Holding AŞ. ve... İnşaat ve Ticaret AŞ. ile alıcı sıfatıyla davalı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret AŞ. arasında 25.04.2017 tarih ve 12301 yevmiye No.lu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi akdedildiği, işbu sözleşmede satıcı sıfatıyla taraf olan davalılar ... AŞ. ve... İnşaat ve Ticaret AŞ.'nin bağımsız bölümün inşası ve teslimini üstlenen yükleniciler, davalı... AŞ.nin ise alıcı sıfatıyla taraf olduğu, daha sonra davacılar-alıcılar ile davalı satıcı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret AŞ. arasında da adi yazılı davanın dayanağı olan 10.04.2019 tarihli inanç sözleşmesi başlıklı taşınmaz alım-satım sözleşmesinin imzalandığı, işbu sözleşmede satıcı sıfatıyla taraf olan davalı... Otomotiv Gıda Sanayi Ticaret AŞ.nin yüklenici, yapsatçı sıfatının bulunmadığı, taraflar arasında akdedilen dayanak 10.04.2019 tarihli sözleşmenin tüketici işlemi niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın 6502 sayılı yasa kapsamında kalmadığı ve davaya bakmakla görevli Mahkemenin Tüketici Mahkemesi olmadığı; Mahkemece 14.11.2023 tarihli celsede asıl ve birleşen davacılar vekiline keşfen belirlenen değer üzerinden eksik 119.371,72 TL harcı yatırmak üzere süre verildiği, 23.01.2024 tarihli celsede de asıl ve birleşen dosyada tapu iptali ve tescil ile cezai şarta ilişkin talepler yönünden dosyanın 23.01.2024 tarihi itibariyle 492 sayılı Kanun'un 30. ve 6100 sayılı Kanun'un 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 27.06.2024 tarihli karar ile asıl ve birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyaları yönünden talep edilen tapu iptali ve tescil ile cezai şarta ilişkin talepler yönünden davanın 492 sayılı Kanun'un 30. ve 6100 sayılı Kanun'un 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, asıl ve birleşen 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/556 Esas sayılı dosyalarında talep edilen masraflara dair açılan davaların da ispat edilemediğinden ayrı ayrı reddine karar verildiği, davanın 3 aylık yenileme süresi içerisinde eksik harç yatırmak suretiyle yenilenme imkanı varken eksik harcın yatırılmadığı ve davanın yenilenmediği anlaşılmakla yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;
1.Tüketici Mahkemesinin görevli olduğunu,
2.Dava konusu taşınmaza yapılan masraflara ilişkin talebin reddinin gerekçesiz olduğunu,
3.İmza incelemesine ilişkin raporun eksik ve hatalı olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık satış sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil, sözleşmeden kaynaklanan cezai şartın ödenmesi, ikinci kademe tazminat istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.