Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/3980 K.2025/3879

8. Hukuk Dairesi         2023/3980 E.  ,  2025/3879 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2015/354 E., 2021/176 K.
KARAR : Davanın kısmen kabulüne
İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R
Davacı ... ve arkadaşları vekili 24.02.2009 havale tarihli dava dilekçesinde; ...köyünde bulunan 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 10.796.10 m² olarak tarla vasfında ............ Köyü Köy Tüzel Kişiliği adına, yine geriş tepesi mevkinde 17.9708,66 m² olan 169 ada 2 parselin orman olarak Hazine adına, 2000 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında Hazine adına tespit gördüğünü, 169 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazların davalılar ile ilgisinin bulunmadığını, müvekkilleri olan davacıların murisi tarafından satın alınan bu taşınmazların çok uzun yıllar davacıların murisleri tarafından ekilip biçilmek suretiyle kullanıldığını belirterek, kadastro tespitinin iptali ile davacıların murisi ...nin veraset ilamındaki hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiş ve 22.10.2012 havale tarihli ıslah dilekçesiyle, yapılan yargılama sırasında gidelen ve mahallinde yapılan keşif neticesinde dava konusu ettikleri alanın içerisindeki bir kısmın... köyü dahilinde bulunan 101 ada 1 nolu parsel olarak orman vasfından tapuya kaydedildiğini ve davacılara ait tapu ile Hazineden satın aldıkları kısmın bu parselin bir kısmı içinde kaldığını verilen bilirkişi raporlar sonucu öğrendiklerini, bu nedenle açtıkları davayı... köyü 101 ada 1 nolu parsel yönünden ıslah ettiklerini, bu tapunun da kısmen iptali ile müvekkillerinin adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen, davanın reddine dair ilk hükmün, davacı gerçek kişiler vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 02.11.2010 tarih ve 2010/12412 Esas, 2010/13479 Karar sayılı ilamıyla bozulmuştur.
Bozma ilamı sonrası yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair ikinci karar, davacı gerçek kişiler vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.06.2015 tarih, 2014/10167 Esas ve 2015/5941 Karar sayılı ilamıyla; "... 169 ada 2 ve 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile hükmün bu taşınmazlara ilişkin kısmının onanmasına karar verildikten sonra, 169 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu kaydı uygulaması yapılması gerektiği ..." gerekçesiyle, dava konusu 169 ada 1 parsele ilişkin olarak bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; "... davacı tarafından dayanılan tapu kaydının fen bilirkişisi tarafından düzenlenen 05.02.2018 tarihli raporda ... Köyü 169 ada 1 nolu parsel sayılı taşınmazda (B) harfi ile ifade edilen ve turuncu renkle boyanan 6.750.59 m² olan yere uyduğu ve davacıların murisi ...'e ait olduğu ..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, ...köyü 169 Ada 1 Parsel sayılı taşınmazın mevcut tapu kaydının iptali ile fen bilirkişisi ...'ın 05.02.2018 tarihli raporuna ekli krokide turuncu renkle boyalı (B) harfi ile gösterilen 6.750,59 m² alanın tarla vasfında 169 adanın son parsel numarası verilmek sureti ile (..........................) TC kimlik numaralı ... mirasçıları adına İnebolu Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2018/17 Esas 2018/722 Karar sayılı veraset belgesindeki payları oranında verasette iştirak halinde Tapuya Kayıt ve Tesciline, geri kalan (A) ile gösterilen kahverengi renkle boyalı 4045.51 m² alanın tarla vasfında mevcut tapu maliki davalı ... Tüzel Kişiliği adına 169 adanın takip eden son parsel numarası verilmek suretiyle tapuya kayıt ve tesciline, ...köyü 169 ada 2 ve... köyü 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazlar yönünden Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.06.2015 tarih ve 2014/10167 Esas 2015/5941 Karar sayılı onama kararı kesinleştiğinden söz konusu taşınmazlar ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davalı ... idaresi vekili tarafından, " dava konusu taşınmazın memleket haritasında ve eski tarihli hava fotoğraflarında ormanı simgeleyen yeşil renkli alanlar içerisinde olduğu, dava konusu parselin orman alanı olduğu, Devlet ormanları ile bütünlük teşkil ettiği, ormanlarını zilyetlik veya kazandırıcı zaman aşımı yolu ile mülk edinilemeyeceği" iddiasıyla temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) 125. maddesinde, dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulî işlemler düzenlenmiş olup, anılan Kanun maddesinde, "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir: a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur. b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.” hükmüne yer verilmiştir.
Eldeki davada; Uyap TAKBİS sistemi üzerinden yapılan sorgulamada, dava konusu 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yargılama sırasında dava dışı İnebolu Belediye Başkanlığı’na devredildiği anlaşılmakta olup, bu durum karşısında İlk Derece Mahkemesince, 6100 sayılı Kanun'un 125/1. maddesi doğrultusunda işlem yapılması gerekirken, bu husus göz ardı edilerek taraf teşkilinin sağlanmadan hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Kabule göre de; İlk Derece Mahkemesince, çekişmeli taşınmazın temyize konu (B) bölümünün davacının tutunduğu tapu kaydı kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.
Şöyle ki; davacı taraf tapu kaydına dayanmış olmasına ve bozma kararında tapu uygulaması gereğine değinilmesine rağmen İlk Derece Mahkemesince bu doğrultuda yeterli bir tapu uygulaması yapılmamış, 23.07.1943 tarihli kroki 19.10.1943 tarihli ve Cilt 39 Sayfa 54 No 19’daki tapu kaydına ait krokinin mevkisi yönüyle uyup uymadığı keşif esnasında denetlenmemiş ve davacı tarafın dayandığı tapu kaydının dava konusu edilen yere uyup uymadığı tam ve net olarak belirlenmemiştir.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle dava konusu 169 ada 1 parsel sayılı taşınmazın yargılama sırasında dava dışı İnebolu Belediye Başkanlığı’na devredildiği gözetilerek 6100 sayılı Kanun'un 125/1. maddesi doğrultusunda işlem yapılarak yöntemince taraf teşkili sağlanmalı; bu şekilde taraf teşkilinin sağlanmasından sonra davacının tutunduğu tapu kayıtları ilk oluşumundan itibaren tüm gittileriyle birlikte getirtilmeli; kadastro sırasında revizyon görüp görmedikleri, revizyon görmüş iseler revizyon parsellerine ait kadastro tespit tutanakları tapu sicil müdürlüğünden sorulup istenmeli ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri getirtilerek dosya ikmal edilmeli; akabinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında bir fen elemanı ve ziraat mühendisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.
Yapılacak bu keşifte, davacı tarafından dayanılan tapu kaydı yerel bilirkişi ve fen bilirkişi marifetiyle yöntemince zemine uygulanmalı, bilirkişi ve tanıklardan her bir sınır hakkında ayrıntılı ve inandırıcı bilgi alınmalı, uygulamada komşu parsel tutanak ve dayanaklarından yararlanılmalı, bilinemeyen sınırlar konusunda taraflara tanık dinletme olanağı verilmeli, 3402 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca tapu kayıtlarının sabit sınırdan başlanarak kapsamları belirlenmeli ve Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 17.06.2015 tarih, 2014/10167 Esas ve 2015/5941 Karar sayılı bozma ilamındaki taşınmazın orman olmadığı yönündeki kabulü de dikkate alınarak toplanan delillerin tümü birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
İlk Derece Mahkemesince, açıklanan hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmaksızın, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına krar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.