Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/2989 K.2025/205

8. Hukuk Dairesi         2023/2989 E.  ,  2025/205 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil talepli açılan davada yapılan yargılama sonunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Verilen kararın davalı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar Hazine vekili ve Orman İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı dava dilekçesinde özetle, Hakkari ili Şemdinli ilçesi ... köyünde bulunan 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 15563,23  m² kısmının kendisine ait olduğunu, köylerine 2013 - 2015 yılları arasında keşif heyetinin geldiğini, yapılan çalışmalar sırasında taşınmazın sehven orman olarak kaydının yapıldığını, 1936 yılından bu yana taşınmazı kendilerinin kullandığını, taşınmazın bu kısmının kendi adına tapuya tesciline kayıt edilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; davacının dava dilekçesi ekinde gösterdiği alanın mahalli bilirkişilerin beyanları, hava fotoğrafları, alanında uzman bilirkişi heyetlerinin raporları ve keşif icrasındaki mahkeme gözlemi birlikte değerlendirildiğinde davacının Medeni Kanun'un 713 üncü maddesinde belirtilen şartları külli halef statüsüyle taşıdığı ve HMK 190'a göre ispat külfetini yerine getirdiğinin anlaşıldığı, bu durumda 04.05.2021 havale tarihli fen, orman ve jeodozi raporunda krokide (A) harfi ile gösterilen 15.814,96  m² alanın davalı Hazine adına olan tapu kaydının iptali davacı adına kayıt tesciline karar verilmiştir.
Verilen karar davalı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; orman, jeodezi, ve harita mühendislerinden müteşekkil bilirkişi heyetinin 04.05.2021 tarihli raporunda; dava konusu (A) harfi ile ile gösterilen 15.814,96 m² alanın 1968 ve 1988 tarihli hava fotoğraflarındaki görüntüsü keşifteki ile benzer olduğu, söz konusu alanın o tarihlerde de sınırlarının belirgin olduğu ve tarımsal faaliyetin gözlemlendiği, küçük bir kısmında da keşif mahallindeki ile aynı konumda ağaçların bulunduğunu tespit ile neticeten; orman muhafaza karakteri taşımadığı, su ve toprak rejimine zarar vermediği, orman sayılmayan yerlerden olduğu yönünde mütalaada bulunulduğu, ziraat, inşaat mühendisi ve ... uzmanından oluşan bilirkişi kurulu raporunda neticeten; (A) harfi ile ile gösterilen 15.814,96 m² alanın 5578 sayılı Kanun'a göre mutlak tarım arazisi niteliğinde olduğu, sulu tarımda kullanıldığı, içerisinde ceviz ve kavak ağaçlarınn olduğu, eğiminin düşük (%1-4) olması nedeniyle makineli tarıma elverişli olduğu, çevresindeki benzer özelliklerde tarım arazilerinin bulunduğu, meraya özgü bitki varlığının mevcut olmadığı, imar ve ihyasının tamamlandığının bildirildiği, bilirkişi raporlarından dava konusu taşınmazların; imar ve ihyasının gerçekleştiği, mutlak tarım arazisi vasfında olduğunu ortaya koyduğu, raporların denetime elverişli ve aydınlatıcı olduğu, mahalli bilirkişi beyanları, hava fotoğrafları ve dosya mündericatı ile uyumlu olduğu, yerel mahkemece mezkur raporlara itibar edilerek yazılı şekilde hüküm tesisinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Davalı ... İdaresi vekili ve davalı Hazine vekili tarafından Bölge Adliye Mahkemesi kararı; temyiz edilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, Orman İdaresi vekilinin temyiz başvuru talebi süre nedeniyle reddedilmiş, davalı ... İdaresi vekilince temyiz başvuru talebinin reddi kararı temyiz edilmiştir.
Dava; kadastro çalışmalarında orman vasfıyla tespit gören Hakkari ili Şemdinli ilçesi ... köyünde dahilinde kain 101 ada 1 parsel numaralı taşınmazın içinde kalan bir kısım alanın tapuya tescili talebine ilişkindir.
1- Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından davanın reddine karar verilmesi gerektiği yönünde temyiz edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmayan veya süresini geçirdiği için istinaf yoluna başvurmamış sayılan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurması hukuken mümkün değildir. Şayet, karşı tarafın istinaf yoluna başvurması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yeniden esas hakkında karar verilmiş ise karara karşı istinaf yoluna başvurmamış olan taraf temyiz yoluna gidebilir.
Somut olayda; İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Hazine vekiline usulüne uygun tebliğe rağmen istinaf yoluna başvurulmadığı anlaşılmaktadır. Davacı vekilince, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Bu durum karşısında, davalı Hazine yönünden İlk Derece Mahkemesinin kararı kesinleşmiş bulunduğundan, İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin reddi gerekmektedir.
2- Bölge Adliye Mahkemesinin 02.03.2023 tarihli ek kararıyla, davalı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinin süre yönünden reddine karar verilmiş ise de bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.
Şöyle ki; Bölge Adliye Mahkemesi kararının, tebliğ tarihinde Orman Genel Müdürlüğü vekili bulunmasına rağmen, memura tebliğ edildiği, HMK'nın 73, 81, 82, 83, Avukatlık Kanunu'nun 41'inci, Tebligat Kanunu'nun 11'inci maddeleri gereğince vekille takip edilen işlerde vekile tebligat zorunludur. Yasal sürelerin vekile tebliğ ile başlayacağı göz önüne alınarak, tebligatın usulüne uygun olmadığı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesince usulsüz tebligata dayanılarak verilen temyiz talebinin reddine ilişkin ek kararının kaldırılmasına karar verilerek işin esasına geçildi.
Davalı ... İdaresinin esasa ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
1-Davalı Hazine vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
2- Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesinin temyiz talebinin reddine dair 02.03.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 30/12/2022 tarihli esas hakkındaki kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Hazine harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,
7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi uyarınca Orman İdaresinden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.