Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10567 K.2025/12665
10. Hukuk Dairesi 2025/10567 E. , 2025/12665 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2436 E., 2025/1398 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırşehir 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/11 E., 2023/285 K.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; 1997 yılından 2011 yılına kadar kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyetini sürdürdüğünü, teslim ettiği şeker pancarının - tevkifatının yapıldığını, Bağ-Kur Esnaf ve Tarım Bağ-Kur sigortalarının çakıştığını, çakışan kısmın iptalini, 2926 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince tevkifat yapılan tarihi takip eden aybaşı itibariyle davacının sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı tarafça yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile
Davacının 01.04.19 98... .12.1998 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine,
Davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlangıcının 01.04.1998 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, davacı 01.03.2023 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmişse de, Şeker Fabrikasına 1998 yılında ürün teslim ettiği, tevkifatın 23.03.1998 tarihinde yapıldığı, başkaca tevkifatın bulunmadığı anlaşılmış olup Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin kararında, maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın yetki yönünden reddi gerekirken kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, davacının 2926 sayılı Kanun'a dayalı sigortalılığı Aksaray ilinde kayıtlı olup davada yetkili mahkemenin Aksaray İş Mahkemeleri olduğunu, ayrıca 7036 sayılı Kanun'un “Sosyal Güvenlik Kurumuna başvuru zorunluluğu” başlığı altında düzenlenen 4. maddesinde; 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur.” şeklindeki düzenlemesinin bulunduğunu, davacının 2926 sayılı Kanun veya 5510 sayılı Kanun'un 4/b maddesine dayalı tescil talebi Aksaray SGM de bulunmakta ve 01.03.2023 tarihi itibarı ile 7...1 Bağ-Kur no. ile tescili yapılmış ve 15.05.1998 tarihli 7.710.782,00.-Tl tevkifatı hesabına yüklenmiş olduğunu, davacının tevkifata dayalı tescilinin geriye çekilmesi yönünde Kuruma başvurusu veya Kurum tarafından ret edilen başvurusu bulunmadığını, davanın Kuruma başvuru yapılmadan açılmış olduğunu, 16.06.2006 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 02.10.2008 yılında uygulanmaya başlanılan 5510 sayılı Kanun'un 106. maddesi ile 2926 sayılı Kanun ve 1479 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığını, 5510 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi dikkate alınarak kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkindir.
Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; hüküm kısmında 2. bentte " davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlangıcının 01.04.1998 tarihi olduğunun tespitine" karar verilmiştir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığında 5510 sayılı Kanun gibi bir sigortalılık başlangıç tarihi olmadığı göz önüne alındığında sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1998 tarihinden itibaren başlatılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi hükmünün 2 numaralı bendinde yer alan davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlangıcının 01.04.1998 tarihi olduğunun tespitine" ibaresinin çıkarılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,30.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.