Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10917 K.2025/12620

10. Hukuk Dairesi         2024/10917 E.  ,  2025/12620 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/227 E., 2024/116 K.
Taraflar arasındaki asıl dava, Kurum işleminin iptali, birleşen dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı/birleşen dava davalısı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı, asıl davadaki dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum Müfettişliğince yapılan 23.10.20 12... sayılı soruşturma sonucu tarafına tahakkuk ettirilen 9 adet tahakkuk fişi ile hakkında 267.552,87 TL borç oluşturulduğunu, bu borcun tahsili için de emekli maaşından kesinti yapılmaya başlandığını, davalı kurumca tarafına borç tahakuk ettirilmesi işleminin hukuka aykırı olduğunu, iptalinin gerektiğini, şöyle ki 1983 yılından bu yana hemofili hastası olduğunu, o günden bu yana sürekli olarak ilaç kullandığını, 1998 yılından itibaren de "Faktör 8" isimli ilacı kullandığını, Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği Sağlık Kurulu tarafından verilen 20/10/2008 tarihli raporda da tarafında "D6 Hemofili A Kalıtsal Faktör 8 eksikliği" tanısı konulduğunu ve "Faktör 8" adlı ilacı kullanmasının uygun olduğunun belirtildiğini, SGK tarafından yersiz ödeme sebebine dayanılarak yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan adına borç tahakkuk ettirildiğini, zira ilaç kullanım miktarlarının kişiden kişiye değiştiğini, bu nedenle, SGK tarafından hangi kriterlere göre ilacın fazla kullanıldığı tespit edilerek yersiz ödeme sebebiyle borç tahakkuk ettirildiğinin açık olmadığını, SGK tarafından söz konusu ilacı miktar olarak ne kadar kullanması gerektiğinin uzman bir doktor görüşü alınarak işlem yapılması gerektiğini, hakkında tahakkuk ettirilen borcun sebebinin tarafınca bilinmediğini, arz ve izah edilen sebeplerle, SGK Başkanlığı tarafından 23.10.2012 tarih ve 01 sayılı soruşturma sonucu ... nolu dosyasında tahakkuk ettirilen tahakkuk fişi neticesinde çıkartılan borcun emekli maaşından kesilmesi nedeniyle öncelikli olarak söz konusu idari işlemin iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesi'nin 2014/222 Esas sayılı (Gaziantep 5. İş Mahkemesi’nin 2019/7 Esas sayılı ) dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...' ye kurum tarafından yersiz ödeme yapıldığını, bu yersiz ödemenin tahsili için Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4791 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun haksız ve yersiz olarak borca itiraz ettiğini, davalının hemofili hastası olduğunu, davalı yönünden yapılan inceleme sonucunda, ... adına düzenlenmiş 02.07.2009, 24.12.2009, 05.02.2009, 17.03.2009, 12.08.2009, 15.09.2009, 25.03.2010, 16.10.2009, 17.12.2009 tarihli reçetelerin hasta muayenesine dayanmadan ve söz konusu reçetelerin tamamının ilaç mümessili ya da tanıdıkları aracılığı ile hastayı görmeden düzenlendiği, ...'nin bu reçetelere yazılan ilaçlar karşılığında ilaç firması çalışanlarından maddi menfaat temin ettiği kanaatine varıldığını, ayrıca davalı hakkında Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı hakkındaki davanın da devam ettiğini beyanla, Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4791 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2014/223 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4804 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesi'nin 2014/224 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4808 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2014/225 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4807 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesi'nin 2014/226 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4810 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesi'nin 2014/227 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4817 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2014/228 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4811 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2014/229 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4816 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
Birleşen Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 2014/230 Esas sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün 2013/45874 Esas sayılı dosyalarından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.
II-CEVAP
Asıl davada davalı/karşı davacı Kurum vekili cevabında, yapılan işlemin kurum mevzuatlarına uygun olduğunu, davacı tarafın iddialarının hukuksal dayanaktan yoksun iddialar olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle, davacının davasının reddine karar verilmesini savunmuştur.
Birleşen davalarda davacı/karşı davalı, yazılı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi’nce, “davalı Kurum başmüfettişi ... tarafından 23.10.20 12... sayılı rapor düzenlendiği, raporda davacı adına düzenlenen reçetelerin hastanın muayenesine dayanmadan düzenlendiği, bu olaydan dolayı hastaların çeşitli kişilerle bağlantılı oldukları ve para karşılığı bu ilaçları yazdırdıkları sonucuna varıldığı, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığı, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu soruşturma dosyasının halen derdest olduğu, Kurum tarafından davacıya yersiz ödeme yapıldığı belirtilerek başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiği, davacı tarafından kullanılan ve kurum tarafından bilgileri verilen ilaçların hastalıkları nazara alınarak kullanım kotası içerisinde kalıp kalmadığının, fazladan bir kullanım olup olmadığının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, bilirkişi raporunda özetle; davacı ...'nin dosyası ayrıntılı incelendiğinde; faktör 8 düzeyi %6.4 olarak saptandığından hastaya proflaksi tedavi gerektiği, ancak son 1 ayda 3'den fazla kanaması olan hastalarda bu faktör düzeylerinde bile proflaksi tedavi verilebileceği ama böyle bir bulguda dosyada saptanamadığı, bu nedenlerden dolayı düzenlenen tüm reçetelerde Türk Hematoloji Derneği tarafından yayınlanan 2017 tarihli Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzunda belirtilen tanıları dikkate alındığında belirtilen tedavi dozlarının kullanım kotasının üzerinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği, dava dosyasında elde edilen deliller, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu soruşturma dosyası ve Kurumun 23.10.2012 tarih ve 01 sayılı raporu incelendiğinde davalı adına düzenlenen reçetelerin hastanın muayenesine dayanmadığı, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2009/ 50987 Soruşturma sayılı dosyasının olayın üzerinden 10 yıl geçmiş olması ve fakat hala soruşturma aşamasında olması, ceza zamanaşımı süreleri de değerlendirildiğinde soruşturma dosyasının sonuçlanmasının beklenilmesine yer olmadığı kanaatine varıldığı, hal böyle olunca; davacı her ne kadar gerçekten hemofili hastası olsa ve reçete edilen ilaçları kullandığı kabul edilse de Kanunda belirtilen şartları yerine getirmeden Kurumun sağlık hizmeti sunucusuna ödeme yapmasına ve zarara uğramasına sebebiyet verdiğinden aynı Kanunun 96.maddesi uyarınca bu zararı karşılamakla yani yersiz ödemeleri Kuruma geri ödemekle yükümlü olduğu” gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davalar yönünden davaların ayrı ayrı kabulüne karar verilmiştir
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dava davalısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
İstinaf yoluna başvuran davacı/birleşen dava davalısı vekili; kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dava davalısı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
2. Dairemiz kararıyla; dosya kapsamında, Kurum müfettişi tarafından düzenlenen 23.10.2012 tarihli raporda; 2006-2010 tarihleri arasında Emoclot D.I.1000 IU ilacını içeren Kuruma fatura edilmiş reçetelere ilişkin verilerin incelendiği, birçok hasta adına ikamet ettikleri ilin dışında, bazen yüzlerce kilometre uzaktaki şehirlerde sıkça reçete düzenlendiği, bu reçetelerin ilaçlarını, bazen reçete yazdırdıkları ilde bazen de reçete yazdırdıkları ilin dışındaki bir ilde faaliyet gösteren eczaneden temin ettikleri, özellikle sigortalıların ikamet ettiği şehrin dışında düzenlenmiş reçetelerin belli doktorlar tarafından düzenlendiği, söz konusu reçetelerin birçoğunun birkaç hemofili hastasına, ardışık protokol numarasıyla düzenlendiği, davacı adına düzenlenmiş 02.07.2009, 24.12.2009, 05.02.2009, 17.03.2009, 12.08.2009, 15.09.2009, 25.03.2010, 16.10.20 09... .12.2009 tarihli reçetelerin hasta muayenesine dayanmadığı, söz konusu reçetelerin tamamının ilaç mümessili ya da tanıdıkları aracılığıyla hastayı görmeden düzenlettirildiği, davacının bu reçetelerle yazılmış ilaçlar karşılığında ilaç firması çalışanlarından maddi menfaat temin ettiği kanaatine varıldığı, yersiz ödenen 9 adet reçete bedellerinin tahsili için davacının yaşlılık aylığından kesinti yapıldığı, kalan reçete bedellerinin tahsili için ise icra takibi yapıldığı, İç Hastalıkları Uzmanı bilirkişisinden alınan raporda, davacının faktör 8 düzeyi %6.4 olarak saptandığından hastaya proflaksi tedavi gerektiği, ancak son 1 ayda 3'den fazla kanaması olan hastalarda bu faktör düzeylerinde bile proflaksi tedavi verilebileceği ama böyle bir bulgunun dosyada saptanamadığı, bu nedenlerden dolayı 02.07.2009, 24.12.2009, 05.02.2009, 17.03.2009, 12.08.2009, 25.03.2010, 15.09.2009 tarihlerinde düzenlenen reçetelerde Türk Hematoloji Derneği tarafından yayınlanan 2017 tarihli Ulusal Tanı ve Tedavi Kılavuzunda belirtilen tanıları dikkate alındığında belirtilen tedavi dozlarının kullanım kotasının üzerinde olduğu bildirilmiş ise de bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmediği, davacının tüm tedavi evrakları, kullandığı ilaçlarla ilgili belgeler, ilgili sağlık kuruluşlarından getirtilerek, öncelikle davacı sigortalının dava konusu edilen ilacı kullanmasının zorunlu olup olmadığı hususu irdelenmeli, ilaç kullanmasının zorunlu olduğunun tespiti halinde, tedavisi için hangi sürede ve ne kadar sıklıkla kaç doz kullanması gerektiği hususu belirlenmeli, sonrasında davacının dava konusu edilen 9 adet reçetede belirtilen tedavi dozlarına ilişkin irdeleme yapılarak, fazla dozda yazdırılan ilaçları kendisinin kullanıp kullanmadığı, kendisinin kullanması gereken dozdan fazlasını başkalarına kullandırma ve satma imkanı olup olmadığı, ilaç firmalarına ne şekilde menfaat sağladığı hususu araştırılmalı sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dava davalısı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı/birleşen dava davalısı vekili; İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl dava, Kurum işleminin iptali, birleşen dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 67. 71. 73... . maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı/birleşen dava davalısı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Temyiz yoluna başvuru harcının ve aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,29.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.