Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6937 K.2025/12149

10. Hukuk Dairesi         2025/6937 E.  ,  2025/12149 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/998 E., 2025/538 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/285 E., 2024/142 K.
Taraflar arasındaki Kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın dair kabulüne karar verilmiştir.
Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; 18.03.1992 yılından itibaren köy koruyucusu olarak çalıştığını, 690 sayılı KHK uyarınca sigorta primlerinin İçişleri Bakanlığı tarafından ödenmeye başladığını, aynı zamanda müvekkilini emekli olmak amacıyla 01.03.19 98... .04.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur primlerini yatırdığını ancak köy koyucularının daha sonradan sigorta kapsamına alınması ve müvekkilinin Tarım Bağ-Kur kapsamında kalması nedeniyle 4/1-a maddesi kapsamında sigortalılığa geçemediğini belirterek 01.03.19 98... .04.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, yapılan araştırmaya göre davacının ekonomik yönden geçimini köy koruculuğu işinden sağladığı, gerekçesi ile davanın kabulüne ve davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının iptaline, 01.03.1998-30.04.2008 tarihleri arası yatırmış olduğu sigorta primlerinin sigorta sicilinden terkinine, davacının 01.03.1998-30.04.2008 tarihleri arası 5510 sayılı Kanun'un madde 4/a kapsamında sigortalı olduğunun tespitine dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 18.03.19 92... .04.2017 tarihleri arasında aralıksız şekilde güvenlik koruyucusu olarak 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olması gerekli iken Kurum kayıtlarında mevcut 01.03.19 98... .04.2008 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalı kabul edilmesine ilişkin Kurum istemi iptali istemine ilişkindir.
Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanun'un Ek 15. maddesi (Ek: 17/4/2017-KHK-690/48 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7077/44 md.) 442 sayılı Kanun'un 74. maddesinin ikinci fıkrası gereğince güvenlik korucusu olarak görevlendirilenler, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır. Güvenlik korucusu olarak göreve başlayanlar ile görevleri sona erenlerin sigortalı işe giriş ve sigortalı işten ayrılış bildirgeleri, çalışmaya başladıkları tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili valiliklerce verilir. Bunların prime esas günlük kazançları bu Kanun'un 82. maddesi uyarınca belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırıdır. İlgili primlerin sigortalı ve işveren hissesinin tamamı valiliklerce ödenir. Güvenlik korucularının veya valiliğin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, çalışma gücünün en az %60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen güvenlik korucuları malûl sayılır. Güvenlik korucusu olarak görev yapmakta iken 55 yaşını dolduranlardan en az 15 yıl bu görevde bulunmuş olanlara yaşlılık aylığı bağlanır. Bu fıkra kapsamında yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için ayrıca terör suçlarından hüküm giymemiş olmak şarttır. Hüküm giymeden önce aylık bağlanmış olması halinde ise bağlanan aylık kesilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla güvenlik korucusu olarak görevde bulunanların valiliklerin talebi üzerine güvenlik korucusu olarak geçen ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadığı süreleri için müracaat tarihinde geçerli olan prime esas kazanç alt sınırı ve %32.5 oranı üzerinden hesaplanacak prim tutarları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde valiliklerce ödenir. Bu süre içinde sigorta primlerinin ödenmemesi halinde bu Kanun'un 89. maddesi hükümleri uygulanarak primler tahsil olunur. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce görevi sona erenler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanun kapsamında emekli, yaşlılık veya malûllük aylığı ya da 442 sayılı Kanun'un mülga ek 16. maddesi veya 2330 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmış olanlar hakkında bu madde hükümleri uygulanmaz.Bu madde kapsamındaki sigortalılarla ilgili olarak bu maddede aksine hüküm bulunmaması kaydıyla bu Kanun'un ilgili hükümleri uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye Kurum yetkilidir.
Somut davada, davacının hizmet cetveli irdelendiğinde, 01.03.19 98... .04.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğu, 15.06.2008 tarihi itibari ile güvenlik korucusu olarak hizmetlerinin bildirildiği anlaşılmakla , yukarıda izah edilen mevzuat kapsamında ilgili Ek 15 / 5 madde nazara alındığında, çakışan sigortalılığın yasanın ilgili açık hükmü gereği uygulanamazlığı karşısında davanın reddine dair karar verilmesi gerekirken davanın kabulü hatalıdır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.