Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6562 K.2025/12107

10. Hukuk Dairesi         2025/6562 E.  ,  2025/12107 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1829 E., 2025/494 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/1112 E., 2023/133 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalılar ..., ... vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.01.2007-22.03.2016 döneminde davalıya ait ... dolmuş hattında davalının aracında şoför olarak çalıştığını, dönüşümlü olarak kardeşi ... ile birlikte .... plakalı minübüste çalıştığını, 1 hafta 4, 1 hafta 3 gün mesai yapıldığını, bu döneme ait trafik cezaları bulunduğunu, en son 3.000 TL ücret aldığını belirterek anılan tarihler arasında davalı yanında çalıştığının ve çalışmanın gerçek ücretten tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sürekli bir hizmet akdine istinaden değil, ihtiyaç olduğunda günlük olarak çalışan bir şoför olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı .... Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili beyan dilekçesi ve aşamalarda özetle; dahili davalı olarak dosyaya eklenmelerine anlam verilemediğini, davacının müvekkili şirket bünyesinde hiç çalışmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3.Feri Müdahil Kurum vekili özetle, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının davasının kısmen kabulü ile
Davacının 03.10.2008-16.10.2008 dönemi ... sicilli ... Ltd. Şti. iş yerinden yapılan bildirimlerin iptali ile 1.1.2007-10.5.2007 dönemi hizmet akdine tabi çalışma kanıtlanamadığından bu dönem ile ilgili tespit isteğinin reddine,
11.5.2007-2.12.2009 dönemi davacının davalı ...'a ait .... plakalı araçta ve 3.12.2009-23.12.2009 dönemi aynı araçta ... iş yerinde 23.12.2009-19.8.2015 dönemi aynı araçta davalı ... ile ...'a ait iş yerinde, 20.8.2015-7.10.2015 dönemi davalı ...'a ait aynı iş yerinde asgari ücretle şoför olarak çalıştığının tespitine,
8.10.2015-22.3.2016 dönemi çalışma kanıtlanamadığından bu dönem ile ilgili talebin reddine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ..., ... vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1-Davacı vekili özetle,
a.Müvekkilinin 01.01.20 07... .03.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının dosya kapsamında ispatlandığını, ancak yerel mahkemece bunlar yeterli görülmeyerek hizmet süresini tespit etmek için ilk ve son olarak yediği trafik cezalarının esas alındığını; davacının işe başladığı ilk gün ve işten ayrıldığı son gün trafik cezası almayacağı göz önünde bulundurulduğunda yerel mahkemece tanık ifadeleri göz ardı edilerek verilen kararın hukuka açıkça aykırı olduğunu,
b.Bilirkişi Raporunda davacının 08.10.2015-22.03.2016 tarihleri arasında çalıştığı değerlendirilmiş olmasına rağmen yerel mahkeme tarafından bu hususun dikkate alınmamasının, ayrıca davacının asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.
2-Davalılar ..., ... vekili özetle,
a.Yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının bordro tanığı olmadığını,Yargıtay’ın aradığı kıstaslara uymayan tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurulamayacağını,
b.Davalı müvekkil ile davacı arasındaki ilişkinin işçi işveren ilişkisi olmadığını, davacının müvekkilinden bir ücret almadığını, gün bazında çalıştığı ve elde ettiği hasılatın %20'sini alarak bir anlamda kâr ortağı olduğunu, müvekkilinin emir ve talimatları doğrultusunda çalışmadığını,
c.Davanın kısmen kabulüne karar verilmesine rağmen reddedilen kısım yönünden kendisini vekille temsil ettiren davalılar ... ve ... yararına vekalet ücreti takdir edilmemiş olmasının da hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3-Feri Müdahil Kurum vekili özetle,
a.Davacının talebinin hak düşürücü süreye uğradığından reddi gerektiğini,
b.Mahkemece kapsamlı bir araştırma yapılmadan, yeterli sayıda bordro tanığı dinlenmeden, davacı tanıklarının ifadeleri dikkate alınarak karar verildiğini,
c.Kanun koyucu tarafından kendine özgü bir feri müdahillik statüsü getirilen müvekkil Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin de yerinde olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
2. Eldeki davada, davacının dava dilekçesinde davalılara ait dolmuş iş yerinde kardeşi ... ile birlikte dönüşümlü olarak bir hafta 4 gün, bir hafta 3 gün çalıştıklarını beyan ederek 01.01.20 07... .03.2016 tarihleri arasında hizmet tespiti talep etmiş, Mahkemece davacı adına düzenlenen ilk ve son trafik ceza kayıtları hizmetin başlangıç ve bitiş tarihleri yönünden esas alınarak, davacının 11.05.2007-07.10.2015 tarihleri arasında davalılar nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de verilen kararın yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
3.Mahkemece bu bağlamda davacının çalışmasının tam ya da kısmi olup olmadığı araştırılmalı, kısmi çalışma söz konusu ise ayda kaç gün çalıştığı belirlenmeli, davacının çalışmaları hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulup deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Çalışmanın kısmi süreli olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3.Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililerine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.