Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/749 K.2025/11908

10. Hukuk Dairesi         2024/749 E.  ,  2025/11908 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/330 E., 2023/577 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/534 E., 2021/478 K.
Taraflar arasındaki re'sen ek karşılık tahakkuk işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı SGK tarafından belediyeye 24.06.2020 tarihli ve ... sayılı ek karşılık tahakkuk konulu yazı gönderildiği, söz konusu yazıda 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (h) fıkrası hükümlerinden bahsedilerek kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan Sosyal Güvenlik Kurumuna devlet primi ödeneklerinin %20'si oranında ek karşılık primi alınması gerektiği bu nedenle SGK kayıtları dikkate alınarak 2019 yılında Kanun'un 4. maddesinin C bendi kapsamındaki sigortalılar için ödenmesi gereken ek karşılık matrah miktarının 1.886.927,35 TL olması gerekirken belediye tarafından bildirilen miktarın 407.927,35 TL eksik bildirim yapıldığı bu ek tahakkukların yapılması ve ödeme tarihine göre gecikme zammı ile birlikte ödenmesi aksi durumda re'sen tahakkuk yapılacağının belirtildiği, gelen bu yazı üzerine Kocasinan Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünce 23.07.2020 tarih ve ..... sayılı yazı ile itiraz edilerek belediye tarafından yapılan uygulama ve hesaplamanın 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin (h) fıkrasına uygun olduğu bu madde de ise ek karşılık prim tahakkuklarının bu maddeye göre bütçenin onaylanarak yürürlüğe girdiği, ayrılan yıla ait bütçe üzerinden yani 2019 yılı bütçesi üzerinden yapıldığı, yazının 1. sayfasında açıklandığı üzere belediyenin 2019 yılı bütçesine göre dikkate alınması gerektiği buna göre SGK prim ödemeleri için 1.479.000,00 TL ödenek ayrıldığı ve bu bedelinde SGK'ya devlet primi ödeneklerinin %20 si oranında ek karşılık primi olan %20 oranına isabet eden 295.800,00 TL 6 eşit taksitte kanun metninde belirtilen şekilde tahakkukların gerçekleştirildiğinin belirtilerek iptalinin istendiği, davalı tarafından 25.08.2020 tarih ve ... sayılı yazıları ile ilk yazılarındakine paralel bir şekilde farktan kaynaklı tahakkukların yapılarak ödenmesini, gerekçe olarakta 2019 yılı için yapılan bütçenin tahmini bir bütçe olduğunun gösterildiği, tüm bunlar dışında bu yazının son sayfasının son paragrafında ödeme kalemlerinin 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin h fıkrasındaki hüküm sadece %20 ek karşılık primi olması gerekirken bunun dışında ve kanunda yazılı olmadığı halde %11 MYÖ İşveren payı + %7,5 Genel Sağlık Sigortası Primi İşveren Payı ilave edilmek suretiyle oluşacak prim aslının gecikme zammı ve gecikme faizi ile ödenmesi gerektiğinin istendiği, davaya konu bu işlemin usule ve yasaya aykırı olduğu, davalı Kurumca yapılan bu uygulama ile aslında kanunda olmayan bir yetkiye istinaden resen tahakkuk yapılmasının hukuken kabul edilmeyeceği iddiasıyla davalı Kuruma yapılan başvurunun reddine dair davalı Kurum tarafından tesis edilen 25.08.2020 tarih ve ..... sayılı ek karşılık 2019 yılı ek tahakkukuna yönelik yapılması istenen ve 407.927,35 TL bedel içeren fark ek tahakkuk işlemi ile buna uygulanması gerektiği bildirilen gecikme zam ve faizlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı belediyenin 2018 yılı ek karşılık tahakkuk tutarının 1.301.000,00 TL olmasına karşılık kesenek bilgi sisteminin Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara ait gönderilen kesenek/prim tutarları içerisinden hesap edilen devlet prim ödemesinin 1.641.003,49 TL olduğunun tespit edilmesi üzerine 10.07.2019 tarih ve ... sayılı yazı ile 340.003,49 TL eksik hesap edildiğinin tespit edildiği bildirilerek söz konusu ek karşılık tutarının "Mosip Bilgi Sistemi" üzerinden ek tahakkuk kaydı yapılması ve oluşacak prim tutarının ödemenin yapılacağı tarihte oluşacak gecikme zammı ile birlikte ödenmesini, 1 aylık süre içerisinde yapılmaması durumunda ise Kurumca resen yapılacağının bildirildiği, daha sonra Kocasinan Belediyesince 340.003,49 TL eksik gönderilen ek karşılık prim tahakkuk tutarlarının 1 aylık süre içerisinde yapılmadığının tespit edilmesi üzerine tahakkuk kaydı Kurumca resen oluşturulmak suretiyle 17.09.2009 tarih ve 13445235 sayılı yazı ile Mosip Bilgi Sistemi üzerinden Ek Karşılık Liste ekranından sorgulama yapılarak ek karşılık prim borçlarını ödemenin yapılacağı tarihe kadar oluşacak gecikme zammı ile birlikte ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, ancak ödenmediğinin tespit edildiği, ek karşılık matrahının 1.641.003,49 TL olması gerekirken davacı ... tarafından bildirilerek tahakkuk eden ek karşılık matrahının 1.301.000,00 TL olduğu ve matrah üzerinden 340.003,49 TL eksik bildirim yapıldığı, Kurum işleminin hukuka uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; davacı ... davalı Kurum tarafından tesis edilen 25.08.2020 tarih ve ... sayılı ek karşılık 2019 yılı ek tahakkukuna yönelik yapılması istenen ve 407.927,35 TL bedel içeren fark ek tahakkuk işlemi ile buna uygulanması gerektiği bildirilen gecikme zam ve faizlerinin iptaline karar verilmesini talep ettiği, Kurumun, 25.08.2020 tarih ... sayılı yazısı ile davacının davalıya bildirmiş olan devlet prim ödemeleri toplamının 1.886.927,35 TL.olduğu, buna karşın ek karşılık için yapılan bildirimin 1.479.000,00 TL. olduğunun tespit edildiğini davacıya bildirdiği ve davacının bütçesinde onaylanan prim ödemesi üzerinde davalı Kuruma prim ödemesi yapılması nedeniyle, bütçe aktarım olduğu, bütçede onaylanan prim tutarının üzerinden fazla olması nedeniyle aradaki fark tutarında prim ödemesini talep ettiği, 5510 sayılı Kanun madde 81/h (Ek: 17.04.2008-5754/48 md.) "4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malûllük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20’si oranında ek karşılık primi alınır. Ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödenir. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır." hükmü yer aldığı, dosya kapsamından davacının onaylanan bütçe ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin tutarının 1.479.000,00 TL.olduğu tespit edilmiş olup, buna göre ödenecek ek karşılık primi tutarı (1.479.000,00/5) 295.800,00 TL olduğu, tahakkuk edilen 295.800,00 TL'nin 6 eşit taksitte davalı Kuruma ödendiği, Kanunda onaylanmış bütçe üzerinden prim alınacağı hükmü yer almakla bütçede sonradan yapılan değişiklikler nedeniyle prim alacağı doğmayacağı kanaatine varılarak Kurum işleminin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı Kurumca tesis edilen 25.08.2020 tarih .... sayılı Ek karşılık 2019 yılı ek tahakkuku konulu Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrarlayarak 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin h bendi ile aynı Kanun'un 4/1-c bendi uyarınca Kuruma ödenecek ek sigorta primlerinin davacı ... tarafından eksik tahakkuk ettirilmesi sonucunda Kurumun re'sen yapmış olduğu tespit ile Kurumun alacağının tahsiline karar verilmesi gerekirken hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak davanın kabulünün hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, re'sen ek karşılık tahakkuk işleminin iptaline ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.