Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/424 K.2025/9485

10. Hukuk Dairesi         2025/424 E.  ,  2025/9485 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2844 E., 2024/1802 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/429 E., 2022/267 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının ... ve Kredi Bankası'nda çalıştığı dönemde malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası prim kesintisinin yüksek orandan yapıldığından fazladan yapılan kesintilerin öncelikle yaşlılık aylığına intibakının yapılmasını, intibak sonucu eksik ödemeden kaynaklanan emekli maaşı farklarının geçmişe dönük faiziyle birlikte ödenmesini, intibakın mümkün olmaması halinde fazladan yapılan kesintilerin faiziyle birlikte ödenmesini, ayrıca bayram İkramiyesi hakkının olduğuna karar verilerek, ödenmeyen bayram ikramiyesi alacaklarının faiziyle ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; ... ve Kredi Bankası A.Ş. Mensupları Yardım ve Emekli Sandığı Vakfı tarafından hiçbir dönemde mensuplarından %14 oranının üzerinde prim kesilmediğini ve 506 ve 5510 sayılı Kanun hükümleri uyarınca gerekli prim kesintilerinin yapıldığını, önceleri çalışandan alınan %14'lük primin tamamının malullük, yaşlılık, ölüm sigortası primi başlığı altında toplandığını, bu dönemde sandığın genel sağlık sigortası harcamasının Sandığın aktüeryal olarak açık vermemesi ve sigorta yardımlarını yapma konusunda zafiyet yaşanmaması nedeniyle ... ve Kredi Bankası A.Ş tarafından karşılandığını, işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, Hazine ve Maliye Bakanlığınca 506 sayılı Kanun'un Geçici 20. maddesi kapsamında olan sandıklardan aylık/gelir alanlara da bayram ikramiyesi ödenmesine dair ilgili maddede bir hüküm bulunmaması nedeniyle herhangi bir ödemenin yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; bayram ikramiyesi talebi dışındaki talepler reddedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ek karar ile taraf vekillerinin istinaf dilekçelerinin kesinlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına ve ek kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile öncelikle söz konusu hükmün ileriye doğru sonuçlar içermesi ve aynı zamanda tespit niteliğinde olması nedeniyle ek kararın kaldırılmasına, fazladan yapılan prim kesintilerinin yaşlılık aylığına intibak yapılması, intibakın mümkün olmaması halinde davacıdan fazladan yapılan kesintilerin ödenmesi istemlerine ilişkin talebin reddine dair İlk Derece Mahkemesi karar içeriğinin yerinde olduğu belirtilerek, bayram alacağına ilişkin talebin yargılama safhasında konusuz kaldığından bahisle,
"1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf taleplerinin kesinlik nedeniyle reddine ilişkin ek karara yönelik istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 346/2 maddesine göre kabulü ile İstanbul 22. İş Mahkemesinin; 28.06.2022 gün ve 2020/429 Esas 2022/267 Karar Ek Kararının kaldırılmasına ve davacı ... davalı vekillerinin asıl karara yönelik istinaf istemlerinin incelenmesine,
2-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine
3-Davalı vakıf vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İstanbul 22. İş Mahkemesinin 29.03.2022 gün ve 2020/429 Esas 2022/267 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,
Dava, kısmen konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kısmen reddine,
Davacının ödenmeyen bayram ikramiyesi alacağının tahsili talebi konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Davacının fark aylık ve fark prim alacağı talebinin reddine, " karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, fazladan prim kesintisinin sabit olduğunu, buna ilişkin kararın yerinde olmadığını, dava konusu alacaklarda zamanaşımının olmadığını, seri dava konusunda ve aleyhe verilen vekalet ücretinde hata yapıldığını belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, tespit ve alacak istemine ilişkindir.
1-Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 55. maddesinde ''Taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir.'' hükmü düzenlenmiş olup dava sırasında taraflardan birinin ölümü halinde taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine ilişkin olup davanın her aşamasında hakim tarafından re’sen nazara alınması gereken bir olgudur ve temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re'sen gözetilmesi gereklidir.
2-Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 06.09.2021 tarihinde vefat ettiği geriye eşi ve bir çocuğunun kaldığı, mahkemece HMK'nın 55. maddesi gözetilmeksizin ve bu mirasçılar davaya dahil edilmeksizin karar verildiği anlaşılmıştır.
3-Hâl böyle olunca; yargılama sırasında ölen davacının mirasçıları davaya dahil edilmek suretiyle taraf teşkilinin sağlanması ve bundan sonra bir karar verilmesi gerekirken, bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
4-Diğer taraftan, davalı sıfatı bulunmayan ... ve Kredi Bankası Anonim Şirketi'nin, Bölge Adliye Mahkemesi kararında davalı olarak gösterilmesi ile seri davaya ilişkin bilgi ve belgeler İlk Derece Mahkemesinden getirtilmeksizin hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.