Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4556 K.2025/9522

10. Hukuk Dairesi         2025/4556 E.  ,  2025/9522 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/208 E., 2024/78 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazançtespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Bakanlık vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kesinleşmiş yargı kararına istinaden davalı idare nezdinde geçen hizmetlerine karşılık tespit edilen ücret farkı, prim farkı, ilave tediye ve diğer kalemlerden çıkan fark tutarlarının dahil edilerek gerçek prime esas kazancının tespitini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı İdare vekili tarafından husumet itirazında bulunarak davanın süresinde açılmadığı, davacının aradaki farkı toplu iş sözleşmeleri ile elde ettiği, herhangi bir Kurumun hatasının olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı Kurum vekili tarafından da davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile 21.12.2007-21.12.2012 tarihleri arasında 1.650,00 TL eksik prim farkı bulunduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; dosyadaki kayıt ve belgelerden, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kesinleşen yargı kararıyla hak kazanılan ücret, yıpranma primi, ikramiye ve ilave tediye fark tutarları dikkate alınarak bu tutarların SGK primine yansıtıldığı, ihtilaf konusu dönem sigortalılık primine esas kazanç tutarlarının Kurum tarafından belirlenen prime esas kazanç tavan miktarı da gözetilerek yeniden hesaplama yapıldığı ve buna göre Kuruma eksik olarak bildirilen ihtilaf konusu dönem toplam prime esas kazancın yazılı şekilde tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, yargı kararı (işçilik alacağı dava dosyası) ile hak kazanılan ücret ve ücret niteliğindeki kazançların prime esas kazancına mal edilmesinde 5510 sayılı Kanun'un 80/d maddesi hükümleri doğrultusunda sadece hak kazanılan ücretin uyuşmazlık konusu dönem prime esas kazanç matrahına ay be ay mal edilmesi gerektiği, ücret niteliğindeki diğer kazançların ise bu kazançların ödenmesi koşuluyla ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına mal edilmesi, hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği en son ayın prime esas kazanç matrahına mal edilmesi gerektiği gözetilerek bir sonuca gidilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince dönemler halinde hesaplama yapılarak ihtilaf konusu dönem toplam prime esas kazanç matrahının tespiti şeklinde sonuca gidilmiş olması isabetsizdir.
Yapılacak iş; yukarıdaki açıklamalar ışığında hazırlanacak yeni ve denetime elverişli bir bilirkişi raporu almak, hükmün davacı tarafça temyiz edilmediği anlaşıldığından usuli kazanılmış hakları göz önünde bulundurmak ve çıkacak sonuca göre infazda da tereddüt oluşturmayacak şekilde Mahkemece bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ... Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde
2010 Eylül ayında 77,54 TL
2010 Kasım ayında 89,04 TL
2011 Şubat ayında 33,66 TL
2011 Ekim ayında 1.175,86 TL
2012 Mayıs ayında 49,32 TL
2012 Haziran ayında 839,73 TL
2012 Eylül ayında 47,37 TL
2012 Kasım ayında 42,27 TL prime esas kazancın eksik bildirildiğinin tespitine, 2014 yılı Mart ayı bordrosunun 5.035,01 TL prime esas kazanç olduğunun tespitine, karar verilmiştir.
C.Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; eldeki dava dosyasına konu somut olayda, davalı olarak Hatay Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı gösterilmiş ise de, HMK'nın 124. madde uyarınca husumetin İçişleri Bakanlığına yöneltilmesi sağlanıp, deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
D İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur. Davacı vekiline HMK'nın 124. maddesi gereği davasını kime yönelttiğini bildirmesi için süre verilmiş, davanın İçişleri Bakanlığına yöneltildiği görülmekle tebliğ işlemi yapılmış.
Usuli eksiklik tamamlanmış olmakla, dosyanın bütün olarak incelenmesinde, ilk bozma sonrası verilen 01.03.2021 ve 2022/3. ay tarihli raporların değerlendirmelerde yerinde olduğu görülmekle bozma öncesi şekilde karar vermek gerektiği kanaatiyle davanın kabulü ile davacının İl Özel İdaresi bünyesinde çalışma dönemi nedeni ile
2010 Eylül ayında 77,54 TL
2010 Kasım ayında 89,04 TL
2011 Şubat ayında 33,66 TL
2011 Ekim ayında 1.175,86 TL
2012 Mayıs ayında 49,32 TL
2012 Haziran ayında 839,73 TL
2012 Eylül ayında 47,37 TL
2012 Kasım ayında 42,27 TL prime esas kazancın eksik bildirildiğinin tespitine, ayrıca fark ikramiye alacağı, ilave tediye alacağı, yıpranma prim farkı nedeni ile 2014 yılı Mart ayı bordrosunun 5.035,01 TL eksik prime esas kazanç olduğunun tespitine, İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin 30.03.2014 tarihinde kaldırılması, personelin devri ile ilgili Devir ve Tasfiye Komisyonunca kurumlara paylaştırılması, komisyon kararına ek personel devir listesinde davacının emekli olarak belirtildiği, 14.03.2014 tarihinde iş akdinin son bulduğu anlaşılmakla, PEK nedeni ile davalı ... Bakanlığının sorumluluğu olduğunun tespitine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77. maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 80. madde hükümleri
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
04.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.