Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2790 K.2025/9535

10. Hukuk Dairesi         2025/2790 E.  ,  2025/9535 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1763 E., 2024/3032 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 50. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/202 E., 2023/115 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'a ait "... Garde Oto Yıkama" adlı iş yerinde aylık net asgari ücret karşılığında oto yıkama elemanı olarak 18.11.2015 ile 10.06.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilline ait iş yerinde 10.06.2016 tarihinde çalışmaya başlamış olup fesih tarihine kadar müvekkili şirkette çalıştığını, davacının bu tarihler dışında herhangi bir çalışması olmadığını, davacının ücret ödemelerinin banka hesabına yapıldığını, müvekkilin davacıyı ya da herhangi bir çalışanı sigortasız çalıştırmasının söz konusu olmayıp tüm çalışanların primlerinin zamanında ve eksiksiz bir şekilde ödendiğini, COVID-19 tedbirleri çerçevesinde iş yerinin kapalı olduğu ve herhangi bir çalışmasının olmadığı bu dönemde SGK tarafından karşılanan ödemeler dışında davacının ek ödeme talebinde bulunduğunu, müvekkil tarafından bu talep kabul edilemeyince iş akdini fesih bildirimini gönderdiğini, davacının haksız kazanç sağlama amacıyla açmış olduğu alacak davasına dayanak sağlamak amacıyla bu davanın açılmış bulunduğunu, davacının geçmişte ve halen birçok icra dosyasının mevcut olup zaman zaman müvekkil eski iş ilişkisi sebebiyle iyi niyet çerçevesinde ödemelerde esneklik sağlamış olup davacının bu iyi niyeti kötüye kullanmak suretiyle haksız kazanç elde etmeye çalıştığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
2.Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini beyanla, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne davacının 19.11.2015-09.06.2016 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu olmayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.
Dosyanın incelenmesinde, davacının 10.06.2016-09.06.2020 tarihleri arasında 1377 gün davalı iş yerinden sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, eldeki davada bildirim öncesi dönem olan 18.11.2015 - 10.06.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini talep ettiği, Mahkemece dinlenilen tanık beyanlarına itibarla davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece dinlenilen tanık beyanları incelendiğinde, dinlenilen bordro tanıklarından ...'ın davacının iş yerinde 2015 yılı Kasım ayında işe başladığını, aynı işverenliğe yönelik açtığı davasının bulunduğunu beyan ettiği, yine dinlenilen tanıklardan ...'ın davalının kardeşi olduğunu, davacının 2016 Haziran ayından önce işe başladığını, öncesinde çalışması olmadığını ileri sürdüğü, diğer tanık beyanlarında ise davacının işe başlama tarihi konusunda kesin ve somut ifadelerin yer almadığı bu suretle, davacının davalıya ait oto yıkama işinde işe başlama tarihi konusunda çelişkili beyanların bulunduğu, anlaşılmaktadır. Davalıya ait iş yerinin dinlenilen tanık beyanları nazarında AVM içerisinde olduğunun anlaşılması karşısında, AVM yönetiminden sorulmak kaydıyla, iş yerinde çalışanlarla ilgili işe giriş çıkış kayıtlarının olup olmadığı, AVM içerisine iş yerinin taşınma tarihi sorulmalı, kanaat edinmeye yeter sayıda bordro tanığı ve aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacının çalışma süresi konusunda ayrıntılı ve somut beyanları alınmalı, çalışma olgusu tereddütsüz bir şekilde ortaya konulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.