Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7784 K.2025/9205

10. Hukuk Dairesi         2023/7784 E.  ,  2025/9205 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2153 E., 2023/885 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/245 E., 2021/262 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin .. .. .. olarak ... Hudut Tugay Komutanlığı emrinde olarak görev yapmaktayken, 24.12.2018 tarihinde birliğiyle birlikte ..’ya intikal esnasında içinde görevli olarak bulunduğu askeri aracın devrilmesi sonucunda aldığı hasar nedeniyle belden aşağısı felçli kalacak derecede, ağır biçimde yaralandığını, tedaviye rağmen iyileşemediğini, olaydan kaynaklanan yaralanması nedeniyle bir daha yürüyemeyecek, yatağa bağlı kalacak ve bir başkasının bakım ve desteği olmadan hayatını sürdüremeyecek durumda bulunduğunu, .. Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 23.12.2019 tarih ve 13636 sayılı raporuyla Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapamayacağına karar verildiğini; davacının terör bölgesi/operasyon bölgesinde terör olayını önlemek amacıyla terör saldırısına karşı güvenliği sağlamak maksadıyla icra edilen askeri operasyon sırasında malul kaldığını, bu itibarla davacı hakkında 3713 sayılı Kanun çerçevesinde emeklilik işlemlerinin yapılması gerekirken Kurumun davacı hakkında 5434 sayılı Kanun'un uygulandığını belirterek, dava konusu Kurum işleminin iptaline ve davacı hakkında 2330 ve 3713 sayılı Kanun'lar bakımından vazife malullüğünün uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin aynı olaya istinaden davacıya, 3713 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde emekli ikramiyesinin ödenmesi talebinin Kurumca zımni reddine ilişkin işlemin iptali talebiyle Ankara 5. İş Mahkemesinin 2021/115 Esas sayılı dosya ile açtığı dava bağlantı nedeniyle bu dosya birleştirilmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; her iki davaya karşı süre uzatım talebinde bulunduklarını beyanla, davanın reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuş, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davanın kabulünün gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık asıl dava ve birleşen davada, 2330 ve 3713 sayılı Kanun hükümlerine göre vazife malüllüğü aylığı bağlanması talebini reddeden Kurum işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanun'un 21.maddesinde; “Kamu görevlilerinden yurt içinde ve yurt dışında görevlerini ifa ederlerken veya sıfatları kalkmış olsa bile bu görevlerini yapmalarından dolayı terör eylemlerine muhatap olarak yaralanan, engelli hâle gelen, ölen veya öldürülenler hakkında 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Başlanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca; a)Malul olanlarla, ölenlerin aylığa müstahak dul ve yetimlerine başlanacak aylığın toplam tutarı, bunların görevde olan emsallerinin almakta oldukları aylıklardan; emekli olanların öldürülmeleri halinde ise, dul ve yetimlerine başlanacak aylığın toplam tutarı ve Kanuna göre kendisine bağlanabilecek emekli aylığından az olamaz. Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malul olanlar ile ölenlerin dul ve yetimlerine en yüksek devlet memuru aylığı üzerinden, diğerlerine mevcut aylıkları üzerinden, 30 yıl hizmet yapmış gibi emekli ikramiyesi ödenir. Bu bent hükümlerine göre ilgililere fazla olarak yapılan ödemeler, faturası karşılığı ilgili sosyal güvenlik kuruluşlarınca Hâzineden tahsil edilir... j)Terör eyleminin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı olanlar bu faaliyetlerinden dolayı hayatını kaybettikleri, yaralandıkları veya engelli hâle geldikleri; ilgili valinin teklifi üzerine Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından karara başlanan sivillerden Sosyal Güvenlik Kurumunca ilgili mevzuatına göre malullük aylığı bağlanması koşullarının oluştuğu tespit olunanların kendileri, 2330 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması hakkından ve bu fıkranın (c), (d) ve (g) bentlerindeki haklardan, bunların eş, ana ve babaları ile bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamına giren çocukları da bu fıkranın (d) bendinde düzenlenen haklardan yararlandırılır. Yukarıda sayılanlardan aynı sebeplerle hayatını kaybedenlerin veya bu fıkra kapsamında malul olması sebebiyle aylık almakta iken hayatını kaybedenlerin dul aylığına müstahak eşi, ana ve babaları ile yetim aylığına müstahak çocukları 2330 sayılı Kanun hükümlerine göre aylık bağlanması hakkından ve bu fıkranın (c) ve (d) bendindeki haklardan yararlandırılır. Kamu görevlileri ile birinci fıkranın (h) ve (i) bentleri kapsamına sirenlerden terör olaylarını önlemek amacıyla her türlü vatlavıcı maddeye başlı olarak meydana gelen olaylar sonucunda ya da her ne şekilde olursa olsun terör olaylarının önlenmesi, takibi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla ifa edilen görevler sırasında veya bu görevlere gidiş dönüşler esnasında meydana gelen kazalar sonucunda yaralanan, engelli hâle gelen, hastalanan veva hayatını kaybedenler, birinci fıkranın durumlarına uygun hükümlerinden yararlandırılır” hükmü mevcuttur.
Eldeki davada davacının ... ili Tugay Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken 24.12.2018 tarihinde askeri birlikte bir personelin babasının vefat etmesi nedeni ile ilgili personelin babasının cenazesine katılımını sağlamak amacıyla davacının yol emniyeti ve personel olarak görevlendirildiği, yolda hareket halinde iken araç tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığı, davacıdaki yaralanmanın Kurum tarafından 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesi kapsamında vazife malulü olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda davacının izne gönderilen personelin sevki sırasında yol emniyeti amacıyla görevlendirilen aracın hareket halinde tek taraflı kaza yapması nedeni ile yaralandığı, davacıdaki yaralanmanın görevlendirildikleri güzergahta meydana gelen araç kazası sonucu oluştuğu, davacıdaki yaralanmanın personel sevki sırasında meydana geldiğinden Kurum işlemi ve davanın reddine yönelik mahkeme kararı hatalı olmuştur. Davacının talepleri ile ilgili olarak 3713 sayılı Yasa'ya yönelik talep yönünden terör üyelerine muhatap olarak meydana gelen olay nedeni ile uygulanabileceğinin açıkça anlaşılması karşısında, Mahkemece davacının bu Kanun kapsamında vazife malülü sayılması ve bu yönde davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmesi gerekirken; rahatsızlığın (yaralanmanın) görevin sebep ve tesirinde oluştuğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle ret kararı verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.
Birleşen dava yönünden ise 3713 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde emekli ikramiyesinin ödenmesi talebinde görev yerinin idari yargı olduğu, Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu talep yönünden ret kararı verilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmektedir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.