Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2282 K.2025/8223

10. Hukuk Dairesi         2025/2282 E.  ,  2025/8223 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/323 E., 2024/230 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işyerinde hamal olarak 14.10.1997-06.07.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının çalışmaları bakımından müvekkili Kurumun kayıtlarının esas olduğunu, çalışma iddialarının tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvafakatlarının bulunmadığını, davacının hizmet akdi ile davalı işverene bağlı olarak fiilen çalışıp çalışmadığı, çalışmanın niteliği ve ödenen ücretin somut delillerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi isteminde bulunmuştur.
Davalı ... Gıda ve ... vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığını beyan ettiğini tarihin doğru olmadığım,müvekkili ... adına herhangi bir işyeri kaydı bulunmadığını, bu nedenle kendisine husumetin yöneltilemeyeceğini, olayda zamanaşımının varlığının tartışmasız olduğunu, 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, 27.01.2012 - 06.07.2012 tarihleri dışında taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmadığını, davacının serbest piyasa hamalı (orta hamal) olarak çalıştığını, davacının bizzat kendisinin yazıp imzaladığı bila tarihli tutanakta halde hamal olarak çalıştığını, tamamen serbest olarak market ve pazarcıların aldığı sebze ve meyveleri yüklediğini, Belediyenin tayin ettiği ücreti müşterilerden aldığını. ... Gıda 494 ve ...’dan hiçbir ilişkin ve alacağı olmadığını belirterek tutanak imzaladığını, huzurdaki işbu davanın açılmasının asıl sebebinin şahsi husumet olduğunu belirterek açılan davanın husumet, zamanaşımı ve esastan reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.11.2015 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 30.11.2015 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, eksik inceleme gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili
a.Resmi kayıtlarda ...’ın davacının yanında çalıştığını beyan ettiğini,
b.Dinlenen tanık beyanları ile çalışmanın kanıtlandığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1. Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine, o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı kararı).
Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Prof. Dr. Baki Kuru, Usuli Müktesep Hak (Usule İlişkin Kazanılmış Hak) Dr. A. Recai Seçkin’e Armağan, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları No. 351 Ankara, 1974, sayfa 395 vd.)
Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur. (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).
2.Eldeki davada ise Mahkemece verilen kararın, bozma içeriklerinde belirtilen ilkeler çerçevesinde araştırma yapılması gereği belirtilerek karar bozulmuştur. Mahkeme tarafından bozmaya uyulmuştur. Ancak bozmanın gereği yerine getirilmemiştir.
Mahkemece bozma sonrası dinlenen tanık anlatımlarına itibar edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Mahkemece yapılacak iş, dosya kapsamında dinlenen tanıkların anlatımlarının karar vermeye elverişli bulunmadığı gözetilerek, re’sen araştırma kapsamında komşu işyeri çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararın BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
14.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.