Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12511 K.2025/7650

10. Hukuk Dairesi         2024/12511 E.  ,  2025/7650 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 30. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/25 E., 2024/1001 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/482 E., 2023/329 K.
Taraflar arasındaki iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen kararın davalılardan ... ... A.Ş., ... Enerji....A.Ş. ile ... Elektrik....A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararında davalılardan ... ... A.Ş., ... Enerji ... A.Ş. ile ... Elektrik....A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının, 21.07.2018 tarihinden itibaren davalı ... Adi Ortaklığının asıl işveren olduğu İstanbul 3. Havaalanı inşaatında alt işveren olan ... ... Ltd. Şti.'nde ... ... Teknisyeni (... ...) olarak çalıştığını, net 6.000 TL maaşla çalışmasına rağmen SGK'ya asgari ücretten prim ödendiğini, 10.08.2018 tarihinde üstünü değiştirmek için depoya gittiği esnada merdivenlerden düşerek ağır yaralandığını, kaza sonucunda sol ayağından ve topuğundan ağır şekilde yaralandığını, davacının ağır şartlarda ve fazla mesai ile çalıştırıldığını, kaza sonucunda davacının vücudunda kalıcı hasarlar oluştuğunu, kaza sonrasında davacı ile ilgilenilmediğini, tüm ihtiyaçlarını ve tedavi masraflarını davacının kendisinin karşıladığını, kaza ile ilgili Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, kazada davacının sorumlu olmadığını, iş güvenliğini almayan davalıların sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle doğan maddi kayıp yönünden şimdilik 1.000,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davacı vekili 06.09.2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini toplam 721.151,38 TL olarak artırmıştır.
II. CEVAP
1.Davalı ... (... İnş...A.Ş., ... İnş...A.Ş., ... İnş...... İnş...A.Ş.'den oluşan iş ortaklığı) iş ortaklığı vekili cevap dilekçesinde, husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının işvereni olan ... Adi Ortaklık ve müvekkil firma tarafından eğitime tabi tutulduğunu, davanın Sompo Sigorta'ya ihbar edilmesini, müvekkil firmanın kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... (.... A.Ş., ... Enerji....A.Ş. ile ... Elektrik....A.Ş.'den oluşan adi ortaklığı) adi ortaklığı vekili cevap dilekçesinde, davacının 10.08.2018 tarihinde üstünü değiştirmek için depoya gittiği sırada merdivenlerden düşerek yaralandığını, yaşanılan kazada müvekkil adi ortaklığın herhangi bir kusuru olmadığını, kazanın davacının fiili ile meydana geldiğinden davacının kusurlu olduğunu, davacıya iş güvenliği eğitimlerinin verildiğini, dava konusu olay hakkında soruşturma sonrasında Gaziosmanpaşa 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/78 E. ile dava açıldığını, bekletici mesele yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3.Davalı ... End. ... Ltd. Şti.'ye usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu kazanın 10.08.2018 tarihinde davalı iş yerinde çalışan davacının iş paydosu nedeniyle ambara gitmek için merdivenlerden inmeye başladığı sırada ayağı takılarak dengesini kaybederek yüksekten düşmesi sonucu sol ayak topuk kısmından yaralanması şeklinde meydana geldiği, Kurum Sağlık Kurulunun 11.06.2919 karar tarihli kararına göre davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %6,1 olduğunun kontrol muayenesi gerekmediğinin, Yüksek Sağlık Kurulunun 14.10.2019 tarih 2019/17835 K. sayılı kararı ile davacının iş kazasına bağlı maluliyet oranının %6,1 olduğunun kontrol muayenesi gerekmediğinin tespit edildiği, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 28.12.2022/26971 K. no.lu kararı ile %6,1 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının belirlendiği, Mahkemece aldırılan 31.01.2022 tarihli kusur bilirkişi raporunda asıl işveren ile alt işverenin olayın meydana gelmesinde müştereken etkili olduğunun, asıl işveren ... Havalimanı İşletmesi A.Ş. ile kazalının hizmet akdiyle bağlı çalıştığı alt işverenin müştereken birinci derecede kusurlu olduklarının, alt işveren uygulamacı olduğundan önlemleri doğrudan almakla, asıl işverenin de kontrolle önlemlerin alınmasını temin etmekle yükümlü olduğunun, kazalının da can emniyetini gözetmemiş olduğundan, olayın meydana gelmesinde etkili olduğunun, davalı asıl işveren ... Havalimanı İşletmesi A.Ş. ile kazalının hizmet akdiyle bağlı çalıştığı alt işveren şirketlerin (... End. Dağ. Org. Müh. Elektrik Elektronik Temizlik ve Tic. Ltd. Şti. - ... Adi Ortaklığı) müştereken toplam % 80 oranında kusurlu olduklarının (bu kusurun % 30'unun davalı asıl işveren ... Havalimanı İşletmesi A.Ş.’den, geriye kalan % 50 kusurun ise alt işveren ... End. Dağ. Org. Müh. Elektrik Elektronik Temizlik ve Tic. Ltd. Şti. - ... Adi Ortaklığından kaynaklandığı veya bunların ayrı ayrı direkt kusurları olduğu), kazalının % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacının ... ... Teknisyeni (... ...) olarak net 6.000 TL maaşla çalışmasına rağmen SGK kayıtlarında asgari ücretten prim yatırmak için beden işçisi olarak gösterilmek suretiyle çalıştığını beyan ettiği, davacı asilin davalı iş yerinde günlük 300,00 TL yevmiye ile çalıştığını, bir kısmını elden aldığını, bir kısmının bankadan yatırıldığını beyan ettiği, SGK hizmet cetvelinde davacının kaza tarihinde prime esas kazancının 2.797,56 olarak bildirildiği, İnşaat ve Yapı İşleri Sendikası tarafından gönderilen ... ... Teknisyeni olarak çalışan kişilerin 2018 yılı net ücretinin 4.600,00 TL- 5.000,00 TL arasında olacağının bildirildiği, bilirkişi tarafından anılan sendika tarafından bildirilen ücretin ortalaması olan 4.800 TL net ücrete göre hesaplamanın yapıldığı, bu ücretin de kaza tarihindeki ücretinin asgari ücretin 3,31 katına tekabül ettiği, manevi tazminata ilişkin olarak da manevi tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran miktarda olduğu kanaatine ulaşılarak ve tarafların kusur oranları dikkate alınarak gerekçesiyle
"Davanın kısmen kabulü ile
Maddi tazminat açısından;
A-) Net 8.979,20-TL Geçici İş Göremezlik Ödeneği,
B-) Net 441.740,41-TL Sürekli İş Göremezlik tazminatı toplamı olarak: Net 450.719,61‬-TL'nin 10.08.2018 kaza tarihinden yasal faiziyle davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Manevi tazminat açısından net 37.500,00-TL'nin 10.08.2018 kaza tarihinden yasal faiziyle davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan .... A.Ş., ... Enerji....A.Ş. ile ... Elektrik....A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan .... A.Ş., ... Enerji ... A.Ş. ile ... Elektrik ... A.Ş. temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ... ... A.Ş., ... Enerji ... A.Ş. ile ... Elektrik ... A.Ş. vekilinin verdiği ortak dilekçe ile davacının merdivenlerde bulunan malzemelere ayağı takılarak düşmesi neticesinde meydana gelen kazada müvekkili şirketlerin herhangi bir kusuru bulunmadığını, davacının kusuru nedeniyle meydana gelen kaza ile müvekkili şirketlerin illiyet bağının kesildiğini, müvekkili şirketlerin iş yerinde gerekli her türlü iş güvenliği önleminin alındığı hususunun dosyaya sunulan belgeler ile sabit olduğunu, müvekkillerine ait iş yerinde çalışan tüm işçilere gerekli eğitimler de verilmiş olup iş sahasına malzeme istiflenmemesi, çalışanların yürüyüş alanlarına malzeme bırakılmaması hususunda ayrıca işçilere uyarılarda bulunulduğunu, dolayısıyla davacının kendisine verilen iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri kapsamında öğrendiği ve alması gereken tedbirleri almayarak, gerekli özeni göstermeyerek iş bu kazanın meydana gelmesinde ağır kusurlu davrandığını, davacı kazada yüzde yüz kusurlu iken davacıya yüzde yirmi kusur izafe edilmesinin hatalı olduğunu, kaldı ki davacı işçinin kusurunun raporlarda da açıkça belirtildiğini, müvekkili şirketlerin, gerekli eğitimleri vererek ve denetim yaparak Kanun'un 4/1-a ve 17. maddelerinde anılan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı işçiye çalışma esnasında kullanması için iş ayakkabısı, iş elbisesi, gözlük, baret, kulaklık ve maske gibi malzemelerin de temin edildiğini, ayrıca İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 16. maddesi uyarınca çalışanlarını bilgilendirme yükümlülüğünü verdiği eksiksiz eğitimler sırasında yerine getirdiğini, kusura ilişkin raporlara itirazları dikkate alınmadan hesap bilirkişisinden rapor alınmasının hatalı olduğunu, söz konusu kusur raporları gerçeklikten uzak değerlendirmeler içerdiği için buna nazaran hazırlanan hesap raporunu kabul etmediklerini, kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirketler ile ... End. Dağ. Org. Müh. Elektrik Elektronik Tem. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kusur oranı ayrı ayrı hesaplanması gerekirken birlikte hesaplandığını, söz konusu şirketler ayrı tüzel kişiliğa sahip olup birbirlerine bağlı olmadıklarını, tazminat hesaplamalarında işçinin asgari ücret aldığı kabul edilerek hesaplama yapılması gerekirken asgari ücretin 3.31 katı ücret aldığı kabul edilerek hesaplama yapılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının SGK kayıtları ile sabit olduğu üzere asgari ücret aldığını, kabul anlamına gelmemekle hesaplamaların kaza tarihi asgari ücreti olan aylık 1.450,91 TL üzerinden yapılması gerektiğini, davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının % 6 olarak tespit edilmesi nedeniyle gelir bağlanması şartının yerine gelmediğini, bu oranın en az yüzde 10 olması gerektiğini beyanla kararı temyiz etmiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile maddi tazminat hesabına esas davacının ücreti hususundaki temyiz itirazlarının ise yapılan işin niteliği dikkate alındığında ücretin uygun olduğu da değerlendirilerek, kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenleri ile göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddiyle 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.