Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/84 K.2025/7452

10. Hukuk Dairesi         2025/84 E.  ,  2025/7452 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3187 E., 2024/1747 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/319 E., 2021/444 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... . tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının murisi ...'ın .. Müzikol isimli iş yerinde daha önce 3 yıl kadar güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, bu çalışmalarından sadece 29 günün SGK'ya bildirildiğini, 17.07.2015 tarihinde tekrar güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, 12.11.2015 tarihinde iş yerine yapılan silahlı bir saldırıda silahla vurularak öldürüldüğünü, müteveffanın çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini belirterek davacının murisinin Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin ve iş kazasının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; davacı tarafça çalışma dönemine ilişkin herhangi bir tarih belirtilmediğini dolayısı ile davacının taleplerinin somut olmadığını, müteveffanın tüm çalışmalarının eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini, davacının vefatının iş kazası niteliğinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Kurum vekili; davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğunu, Kurum kayıtlarının aksinin ispatlanması gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili;
a.Kurum işleminin doğru olduğunu,
b.Eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile hazırlandığını,
c.Tanık beyanlarının dikkate alınmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.
1.Davaya konu tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanun'un 11-a ve 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.
Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, Kanun'un 13. maddesinde iş kazası;
"a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,
b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.
Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
2.Davacı murisi .. .'ın .. Müzikol isimli iş yerinde güvenlik görevlisi iken çalıştığı esnada çıkan silahlı çatışmada vefat ettiği,
Mirasçısı davacının, davalılardan SGK 30.12.2015 tarihinde müracat ederek, söz konusu olayın iş kazası sayılmasını talep ettikleri, davalı Kurumca makul sürede olumlu veya olumsuz cevap verilmemesi üzerine işbu davanın açıldığı, SGK müfettişi tarafından hazırlanan rapor sonrası söz konusu olayın davalı SGK Başkanlığınca 30.12.2016 tarihinde olayın iş kazası kabul edildiğinin anlaşılması üzerine Mahkemece davanın konusuz kaldığına karar verilmiş ise de işveren tarafından davanın aşamalarında olayın iş kazası olmadığı yönünde itirazları karşısında işveren yönünden yargılama yapılarak iş kazası olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılıp karar verilmesi gerekirken işveren yönünden de konusuz kaldığına karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.